Mã hoàng hậu (Hán Minh Đế)
Hoàng hậu nhà Hán / From Wikipedia, the free encyclopedia
Minh Đức Mã hoàng hậu (chữ Hán: 明德馬皇后; ? - 9 tháng 7, 79), hay thường gọi Minh Đức hoàng thái hậu (明德皇太后), Đông Hán Minh Đức Mã hoàng hậu (東漢明德馬皇后), Đông Hán Mã thái hậu (東漢馬太后), là Hoàng hậu duy nhất của Hán Minh Đế Lưu Trang - Hoàng đế thứ hai của Đông Hán trong lịch sử Trung Quốc.
Minh Đức Mã hoàng hậu 明德馬皇后 | |||||
---|---|---|---|---|---|
Hán Minh Đế Hoàng hậu | |||||
Hoàng hậu nhà Hán | |||||
Tại vị | 60 - 75 | ||||
Tiền nhiệm | Quang Liệt Âm hoàng hậu | ||||
Kế nhiệm | Chương Đức Đậu hoàng hậu | ||||
Hoàng thái hậu nhà Hán | |||||
Tại vị | 75 - 79 | ||||
Tiền nhiệm | Quang Liệt Âm Thái hậu | ||||
Kế nhiệm | Chương Đức Đậu Thái hậu | ||||
Thông tin chung | |||||
Mất | 30 tháng 6, 79 (39–40 tuổi) Trường Lạc cung, Lạc Dương | ||||
An táng | Hiển Triết lăng (显节陵) | ||||
Phối ngẫu | Hán Minh Đế Lưu Trang | ||||
| |||||
Thân phụ | Mã Viện | ||||
Thân mẫu | Lận thị |
Bà từ vị trí Phi tần lên làm Hoàng hậu, rồi trở thành Hoàng thái hậu dưới triều Hán Chương Đế Lưu Đát. Tuy không phải sinh mẫu của Chương Đế, Thái hậu vẫn được Chương Đế hiếu thuận. Dù là Thái hậu, Mã thị không hề thích ngoại thích họ Mã lạm quyền, nên suốt cả cuộc đời bà gần như đàn áp toàn bộ chính các anh em trong thân tộc, không để bất kỳ ai có thể nắm được đại quyền. Hành động này của Mã thái hậu về sau rất được các Nho gia cùng chính trị gia đánh giá rất cao, đem ra làm một tiểu chuẩn của một bậc hiền minh, cũng là việc mà chưa Thái hậu nhà Hán nào làm trước đó. Việc ức chế ngoại thích của bà được xem là một điển phạm và đức tính của hậu phi đời sau[1].
Trong lịch sử nhà Hán cũng như toàn bộ lịch sử Trung Quốc, Mã thái hậu thường được đánh giá là một "Hiền hậu" đứng đầu, cùng với Hòa Hi Đặng Thái hậu là hai cái tên nổi tiếng thời Hán, xưng tụng Mẫu nghi thiên hạ (母儀天下).