![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Statue_of_Queen_Mother_%25E1%25BB%25B6_Lan%252C_2013.png/640px-Statue_of_Queen_Mother_%25E1%25BB%25B6_Lan%252C_2013.png&w=640&q=50)
Ỷ Lan
Hoàng thái hậu triều Lý (1044–1117) / From Wikipedia, the free encyclopedia
Ỷ Lan (chữ Hán: 倚蘭, 7 tháng 3, năm Giáp Thân (1044) – 25 tháng 7, năm Đinh Dậu (1117) hay còn gọi là Linh Nhân Hoàng thái hậu (靈仁皇太后), là phi tần của Hoàng đế Lý Thánh Tông, mẹ ruột của hoàng đế Lý Nhân Tông trong lịch sử Việt Nam.
Linh Nhân Hoàng Thái Hậu 靈仁皇太后 Ỷ Lan 倚蘭 | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Lý Thánh Tông Hoàng phi | |||||||||||||
![]() Tượng đài Hoàng thái hậu Ỷ Lan dựng ở Gia Lâm | |||||||||||||
Hoàng thái hậu Đại Việt | |||||||||||||
Tại vị | 1073 - 1117 | ||||||||||||
Tiền nhiệm | Thượng Dương Thái hậu | ||||||||||||
Kế nhiệm | Linh Chiếu Thái hậu | ||||||||||||
Thông tin chung | |||||||||||||
Sinh | 7 tháng 3 năm 1044 hương Thổ Lỗi, phủ Thiên Đức, Đại Cồ Việt | ||||||||||||
Mất | 24 tháng 8 năm 1117 (73 tuổi) Thăng Long | ||||||||||||
An táng | Tháng 8 năm 1117 Thọ Lăng | ||||||||||||
Phu quân | Lý Thánh Tông | ||||||||||||
Hậu duệ |
| ||||||||||||
| |||||||||||||
Tước hiệu | Phu nhân (夫人) Thần phi (宸妃) Nguyên phi (元妃) Hoàng thái phi (皇太妃) Hoàng thái hậu (皇太后) | ||||||||||||
Hoàng tộc | Nhà Lý | ||||||||||||
Thân phụ | Lê Công Thiết (thần tích) | ||||||||||||
Thân mẫu | Vũ Thị Tĩnh (thần tích) | ||||||||||||
Tôn giáo | Phật giáo |
Bà đã hai lần đăng đàn nhiếp chính, giúp đất nước dưới triều triều Lý được hưng thịnh, những đóng góp cho hoàng triều nhà Lý nhất là về Phật giáo và tài năng trị nước của bà đều được sử gia khen ngợi và tán dương. Tuy vậy, để có thể có quyền hành nhiếp chính đất nước, bà đã mưu kế dựa vào Lý Thường Kiệt, phế truất và sát hại Thái hậu nhiếp chính tiền nhiệm là Thượng Dương Hoàng thái hậu và 72 cung tần phi nữ. Việc làm này đã gây nên nhiều tranh cãi xung quanh bà, xây nhiều chùa chiền nhưng lại đi giết hại vô số mạng người, không xứng đáng để được ví với Quan Thế Âm Bồ Tát.