From Wikipedia, the free encyclopedia
Hendrik Johannes Cruijff (talaffuzi: Hendrik Yohanes Krayf) – gollandiyalik futbolchi va murabbiy. Hendrik faoliyati davomida 3 marotaba oltin topni qoʻlga kiritgan. Yevropa chempionlar ligasi kubogini 3 marta futbolchi va 1 marta murabbiy sifatida qoʻlga kiritgan. 20-asrning eng yaxshi futbolchilaridan biri sifatida tan olingan.[4][5][6] U butun faoliyati davomida 752 ta oʻyinda 425 ta gol urgan.
![]() | Bu maqola oʻzbek tilining imlo qoidalariga muvofiq yozilmagan. Qarang: VP:ORFO. |
![]() Kroyff 1974-yilda Niderlandiya jamoasi tarkibida | |||
Shaxsiy maʼlumot | |||
---|---|---|---|
Toʻliq ismi | Hendrik Johannes Cruijff | ||
Tavallud sanasi | 25-aprel 1947-yil[1] | ||
Tavallud joyi | Amsterdam, Niderlandiya | ||
Vafot sanasi |
24-mart 2016-yil (68 yoshda) | ||
Vafot joyi | Barselona, Ispaniya | ||
Boʻyi | 1.78 m[2][3] | ||
Ampluasi | Hujumchi, hujumkor yarim himoyachi | ||
Yoshligida aʼzo boʻlgan klublar | |||
1957–1964 | Ajax | ||
Professional faoliyati* | |||
Yillar | Jamoa | Isht. | (Gol.) |
1964–1973 | Ajax | 245 | (193) |
1973–1978 | Barcelona | 143 | (48) |
1979 | Los Angeles Aztecs | 22 | (14) |
1980 | Washington Diplomats | 24 | (10) |
1981 | Levante | 10 | (2) |
1981 | Washington Diplomats | 5 | (2) |
1981–1983 | Ajax | 36 | (14) |
1983–1984 | Feyenoord | 33 | (11) |
Total | 518 | (294) | |
Milliy terma jamoa | |||
1966–1977 | Niderlandiya | 48 | (33) |
Boshqargan klublari | |||
1985–1988 | Ajax | ||
1988–1996 | Barcelona | ||
2009–2013 | Kataloniya | ||
*Professional klublardagi gollari (ichki chempionat) |
2017-yili yanvarda UEFA 1954-yilda tashkil topganidan beri Yevropa futboliga taʼsir koʻrsatgan murabbiylar oʻntaligiga kiritishdi.[7] 2010-yilda futbol rivojiga katta hissa qoʻshgani uchun FIFAning eng oliy mukofoti boʻlgan „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni bilan ham taqdirlangan.[8]
Johan Cruyff 1947-yil 25-aprelda Amsterdamning Linnaustrat koʻchasidagi fuqarolik kasalxonasida dunyoga keldi. U Germanyus Kornelis Cruyff va Petronelli Bernardi Drayer oilasida tugʻildi. Uning familiyasi onasining otasi ismidan olingan edi. Uning ota-onasi Yordan viloyatidan edi. Urushdan soʻng ular oʻzlarining kichik sabzavot doʻkonida ishlab shu tariqa yashardilar. Johanning bolaligi Betondorp tumanidagi „De Mer“ stadioni yaqinida oʻtdi. Otasining birinchi turmushidan boʻlgan akasi Henni bilan koʻchada futbol oʻynash bilan vaqt oʻtkazar edilar. Keyinchalik ular „Ayaks“ yoshlar jamoasida birga oʻynashni boshladilar.
Cruyff „Ayaks“ bilan ketma-ket uch marta (1971,1972,1973) Yevropa Chempionlar kubogini qoʻlga kiritdi.1973-yil oʻsha davr uchun uning transferi rekord summa 922 ming funt sterling evaziga „Barselona“ siga ketguncha 8 marta Gollandiya chempionati chempioni boʻlib ulgurgan edi.
Bir yil oʻtgacha terma jamoa bilan 1974-yilgi Jahon chempionatining finaligacha yetib bordi ammo afssuski finalda Germaniyaga 1:2 hisobda magʻlub boʻlishdi.1976-yili Yevropa chempionatida jamoa bilan 3-oʻrinni egallagan boʻlsada 3-oʻrin uchun baxsda qatnasha olmagan edi. 1978-yilgi Jahon chempionati saralash bosqichidan Gollandiyaning oʻtishiga yordam berdi. Ammo final turniriga Niderlandiya Qirollik Futbol Ittifoqi bilan moliyaviy masalalarda kelisha olmay terma jamoadagi xalqaro faoliyatini yakunlashga qaror qildi.
1970-yillardagi Gollandiya terma jamoasi va „Ayaks“ dagi oʻyinlari nafaqat Gollandiya futbolining balki butun dunyoda total futbol deb ataluvchi oʻziga xos uslubga ega futbol edi.
Futbolchilik faoliyatini yakunlagach murabbiylikka oʻtdi. Murabbiylikdagi ilk klubi „Ayaks“ boʻlib, u bilan 1987-yil Kubok egalari kubogini,2 marta mamlakat kubogini (1986,1987) qoʻlga kiritdi.1989-1996-yillarda uning murabbiyligidagi „Barselona“ 4 marta Ispaniya chempioni boʻldi (1991-1994).1992-yili Yevropa Chempionlar kubogini ,1989-yili Kubok egalari kubogini qoʻlga kiritdi.
2003-yili noyabrda UEFAning 50 yilligi munosabati bilan oʻtkazilgan soʻrov natijalariga koʻra Cruyff Niderlandiyaning yarim asrdagi eng yaxshi futbolchisi deb topildi. 2006-yil sportni rivojlantirishga qoʻshgan hissasi uchun „Laureus“ mukofotiga sazovor boʻldi. 2007-yilning 18-aprelida Cruyffning 60 yoshga toʻlishi munosabati bilan „Ayaks“ „14“-raqamni abadiy saqlashga qaror qildi.2010-yil 26-martda Cruyff futbolchi va murabbiy sifatida „Barselona“ga klub oldidagi xizmatlari uchun faxriy prezidenti deb tayinlandi.[9] 2010-yil klubning yangi prezidenti Sandro Rozel tomonidan bu lavozimdan vaqtincha ozod qilingan, chunki bunday lavozim klub nizomida yoʻq edi.[10][11]
U „Cruyff Classics“ poyabzal brendining hammuallifi xam xisoblanadi[12]
Cruyff ashaddiy kashanda boʻlgan va 2015-yil oktabrda oʻpka saratoni tashxisi qoʻyilgan.[13] 2016-yil 24-martda Barselonada vafot etgan.[14].
1968-yil 2-dekabrda Cruyff mashhur golland zargari Kornelis Johannes Kosterning qizi Denni Koster bilan turmish qurdi. Uning oʻgʻli Yordi-futbolchi va murabbiy xisoblanadi.
2016-yil 9-sentabrda Valfogona-de-Riukorb shaxrida Johan Cruyff nomidagi kochaning ochilish marosimi boʻlib oʻtdi.
„Ayaks“ning uy stadioni 2018-2019-yilgi futbol mavsumidan boshlab Cruyff nomi bilan ataladi.[15][16]
2019-yili 26-avgustda „Barselona“ ning uy stadioni „Nou Kamp“da Johan Cruyffning 3,5 metr balandl;ikdagi xaykali ochildi. Uning muallifi golland xaykaltaroshi Korri Ammerlan[17] edi.
2019-yili Barselonada uning nomidahi futbol stadioni xam ochildi.
2020-yil yozida Amsterdam koʻchalaridan biri Cruyff nomiga oʻzgartirildi.[18]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.