Usmonli imperiyasining o'ttiz beshinchi sultoni (1909-1918) From Wikipedia, the free encyclopedia
Mehmed V Reshâd (usmonli turkcha: محمد خامس; turkcha: V. Mehmed yoki Mehmed Reşad; 1844-yil 2-noyabr – 1918-yil 3-iyul) – 1909-1918-yillarda Usmonli imperiyasining sultoni. Mehmed V konstitutsiyaviy monarx sifatida hukmronlik qildi, garchi konstitutsiya uning vazirliklari tomonidan unchalik eʼtiborga olinmagan boʻlsa ham hukumat ishlariga ozgina aralashdi. Uning hukmronligining birinchi yarmi yosh turklar fraksiyalari oʻrtasidagi ziddiyatli siyosat bilan, ikkinchi yarmi esa urush, Ittifoq va Taraqqiyot qoʻmitasi, Uch Poshsho hukmronligi bilan oʻtdi.
Mehmed V | |
![]() | |
Tughra of Mehmed V.JPG | |
Usmonlilar imperiyasi podshohi | |
Hukmronligining boshlanishi: | 27.04.1909 |
---|---|
Hukmronligining tugashi: | 03.07.1918 |
Oʻtmishdosh: | Abdulhamid II |
Voris: | Mehmed VI |
Tugʻilgan sanasi: | 2-noyabr 1844-yil |
Tugʻilgan joyi: | Istanbul, Usmonlilar imperiyasi |
Vafot sanasi: | 3-iyul 1918-yil (73 yoshda) |
Vafot joyi: | Istanbul, Usmonlilar imperiyasi |
Reshad Sulton Abdulmejidning oʻgʻli edi[1]. 31-martdagi voqeadan keyin oʻgay ukasi Abdulhamid oʻrniga oʻtirgan. Uning toʻqqiz yillik hukmronligi davrida uchta davlat toʻntarishi, toʻrtta urush va koʻplab qoʻzgʻolonlar boʻlgan. Italiya-Turkiya urushi imperiyaning Shimoliy Afrika hududlari va Dodecanese orollari, Rodos orollaridagi hokimiyati tugadi. Buning ortidan Birinchi Bolqon urushida Istanbuldan gʻarbda joylashgan imperiyaning deyarli barcha Yevropa hududlari yoʻqotildi va yana bir davlat toʻntarishida radikallashgan boshqaruv qaytdi. Sharqiy Frakiya Ikkinchi Bolqon urushida qaytarib olingan.
Usmonlilar 1914-yil noyabr oyida Birinchi Jahon urushiga kirishdi, bu davrda Mehmed ittifoqchilarga qarshi jihod eʼlon qildi. Usmonli qoʻshinlari Gallipolida ittifoqchilarning bosqinini muvaffaqiyatli bartaraf etgan boʻlsa-da, Kavkaz va Mesopotamiyada magʻlubiyat yaqinlashib qoldi. Daladagi harbiy qulash va imperiyaning arab fuqarolarining qoʻzgʻoloni yaqinlashib kelayotgan falokatga olib keldi. Mehmed Usmonlilar taslim boʻlishidan oldin vafot etgan va uning oʻrniga Mehmed VI oʻtirgan[2][3][4].
Mehmed Vning beshta xotini bor edi:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.