From Wikipedia, the free encyclopedia
Mahmut Celâl Bayar (talaffuzi: Mahmud Jalol Bayor; 1883-1986)[1][2] — Turkiya davlat arbobi, 1950-1960-yillarda mamlakat prezidenti.[3][4][5][6][7][8][9] Bayar oʻz faoliyatini Ittifoq va taraqqiyot qoʻmitasida, uning Izmir va Bursa boʻlimlarini tashkil etishdan boshlagan. Respublikaning eʼlon qilinishidan soʻng, Turkiyaning koʻplab ilk moliyaviy institutlariga, jumladan, mamlakatning birinchi banki — Mehnat bankiga asos soldi. Liberal iqtisodiy siyosat tarafdori Otaturk 1937-yilda iqtisodiyotni liberallashtirish uchun Bayarni Bosh vazir etib tayinladi. Bu mansabda 1939-yilda Otaturkning vorisi İsmet İnönü davrida isteʼfoga chiqdi[10][11].
Celâl Bayar | |
---|---|
![]() | |
Turkiya Prezidenti | |
Mansab davri 27-may 1950-yildan – 27-may 1960-yilgacha | |
Hukumat boshligʻi | Adnan Menderes |
Oʻtmishdoshi | İsmet İnönü |
Vorisi | Cemal Gürsel |
Turkiya Bosh vaziri | |
Mansab davri 1-noyabr 1937-yildan – 25-yanvar 1939-yilgacha | |
Prezident |
Mustafa Kemal Atatürk İsmet İnönü |
Oʻtmishdoshi | İsmet İnönü |
Vorisi | Refik Saydam |
Shaxsiy maʼlumotlari | |
Tavalludi |
16-may 1883-yil Gemlik |
Vafoti |
22-avgust 1986-yil (103 yoshda) Istanbul |
Mukofotlari |
![]() |
Imzosi |
![]() |
1945-yilgacha Respublika Xalq partiyasi aʼzosi edi. 1946-yilda Adnan Menderes, Fuat Koprülü va Refik Koraltan bilan birga Demokratlar partiyasini tuzdi va Turkiyaning koʻppartiyaviylik davrini boshlab berdi. 1950-yilgi saylovlarda hokimiyatning demokratiyaga tinch oʻtishi sodir boʻldi. Bayar Turkiyaning uchinchi prezidenti etib saylandi. Keyinchalik, 1954 va 1957-yillarda qayta saylangan va 10 yil davomida prezidentlik qilgan. 1960-yilgi davlat toʻntarishidan soʻng, qamoqqa olingan va ozod etilganidan keyin Demokratik partiya bilan aloqador sobiq siyosatchilarning huquqlarini tiklash tarafdori boʻlgan[12].
U eng uzoq umr ko‘rgan davlat rahbarlaridan biri bo‘lgan. Bayar 1986-yil 22-avgustda, 103 yoshida qisqa muddatli kasallikdan so‘ng vafot etdi[13].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.