From Wikipedia, the free encyclopedia
Afgʻoniston Islom Davlati (pushtucha: دولت اسلامی افغانستان, Dawlat-i Islāmī-yi Afghānistan, dariycha: دا افغانستان اسلامی دولت, Da Afghanistan Islami Dowlat) — Afgʻoniston hududida 1992-yil apreldan 2001-yil dekabrigacha mavjud boʻlgan davlat.
Afgʻoniston Islom Davlati pushtucha: دا افغانستان اسلامی دولت dariycha: دولت اسلامی افغانستان Tugatilgan | |||||||||
| |||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||
Shiori «لا إله إلا الله محمد رسول الله» «Allohdan boshqa iloh yo‘q, Muhammad Allohning elchisidir» | |||||||||
Madhiya «قلعه اسلام قلب اسیا» «Islom qalʼa, Osiyo yuragi» | |||||||||
![]() | |||||||||
Poytaxti | Kobul | ||||||||
Yirik shaharlari | Kobul, Mozori Sharif va Qandahor | ||||||||
Til(lar)i | Pushtucha va Dariycha | ||||||||
Dini | Islom | ||||||||
Pul birligi | Afg‘oni | ||||||||
Tarixiy davr | Sovuq urush va Terrorizmga qarshi kurashish | ||||||||
Maydoni | 647 500 km² | ||||||||
Aholisi | 22 000 000 kishi (2002-yil) | ||||||||
Boshqaruv shakli | Islom Respublikasi | ||||||||
Prezident | |||||||||
- 1992-yil (vazifasini bajaruvchi) | Subhatulloh Mojaddadi | ||||||||
- 1991—2001-yillar | Burhoniddin Rabboniy | ||||||||
- 2001—2002-yillar (vazifasini bajaruvchi) | Hamid Karzay | ||||||||
Bosh vazir | |||||||||
- 1992-yil (Birinchisi) | Abdul Ko‘xistoniy | ||||||||
- 1996—2001-yillar | Muhammad Rabboniy | ||||||||
Tarix | |||||||||
- Peshavor kelishuvi | 1992-yil 24-aprel | ||||||||
- Tashkil topgan | 1992-yil 28-aprel | ||||||||
- Tolibon Kobulni egallab olishi | 1996-yil 27-sentyabr | ||||||||
- Shimoliy Alyans | 1996—2001-yillar | ||||||||
- Amerika intervensiyasi | 2001-yil 7-oktyabr | ||||||||
- Kobulni qaytarib olinishi | 2001-yil 7-oktyabr | ||||||||
- 2002-yilgi Loya Jirg‘a | 2002-yil 11-iyun | ||||||||
U Najibulloh xalq demokratik hukumati qulagandan keyin va Jihod Kengashi vakili boʻlgan afgʻon mujohidlari hokimiyatga kelganidan keyin fuqarolar urushi natijasida yuzaga kelgan davlat (Mujohidlarning oʻtish davri kengashi).
1992-yil 28-apreldan 28-iyungacha Afgʻoniston Islom Davlati prezidenti Sabhatulloh Mujaddiy edi. Keyinchalik oliy davlat lavozimini Burhoniddin Rabboniy egalladi.
1996-yil sentabrida Kobul davlati poytaxti, shuningdek, Afgʻoniston hududining katta qismi Tolibon tomonidan bosib olindi. Uning rahbarlari mamlakatda Afgʻoniston Islom Amirligini eʼlon qildilar, uning haqiqiy poytaxti Mulla Umarning qarorgohi - Qandahor shahri boʻlgan. Biroq mamlakat shimolidagi Shimoliy alyans kuchlariga rahbarlik qilgan Burhoniddin Rabboniy 2001-yil dekabrigacha xalqaro hamjamiyat tomonidan Afg‘oniston Islomiy Davlatining qonuniy prezidenti sifatida tan olindi. Xalqaro terrorizmda ayblangan Tolibon hukmronligi Shimoliy alyans qurolli kuchlarining AQSH qoʻshinlari tomonidan qoʻllab-quvvatlangan hujumi ostida tugadi (Afgʻonistondagi “Bardoshli erkinlik” operatsiyasi).
2001-yil 22-dekabrda Rabboniy AID prezidenti lavozimini tark etdi. Ayni paytda Afg‘oniston siyosiy arboblarining Bonn konferensiyasi yakunlariga ko‘ra, uning raisi Hamid Karzay boshchiligida Afg‘oniston Muvaqqat ma’muriyati tuzildi.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.