From Wikipedia, the free encyclopedia
Гродно (рус. Гродно, белар. Гродна, пол. Grodno, литв. Gardinas) — Беларус шәһәре, Гродно өлкәсенең административ үзәге.
Гродно | |
белар. Гродна | |
Байрак[d] | Илтамга[d] |
![]() | ![]() |
Нигезләнү датасы | X гасыр[1] |
---|---|
![]() | |
Рәсми исем | Гродна |
Белорус телен латинлаштыру (2007 елгы система) | Hrodna |
Дәүләт |
![]() |
Нәрсәнең башкаласы | Гродно өлкәсе |
Административ-территориаль берәмлек | Гродно өлкәсе |
Сәгать поясы | UTC+03:00 |
Диңгез, күл яки елга эчендә яки янында урнашуы | Неман |
Хөкүмәт башлыгы | Хмель, Андрей Валерьевич[d] |
Халык саны | 361 115 (1 гыйнвар 2024)[2] |
Административ бүленеше | Ленинский район[d] һәм Октябрьский район[d] |
Диңгез дәрәҗәсе өстендә биеклек | 137 метр һәм 119 метр[3] |
Кардәш шәһәр | Вологда, Минден, Лимож, Вротслав, Ньирбатор[d], Друскининкай[d], Химки, Слупск, Щёлково, Белосток, Жилина, Калининград[4], Авугстув[d], Дзержинск[5][6] һәм Хайкоу[d][7] |
Бүләкләр | |
Мәйдан | 142 ± 1 км² |
Почта индексы | 230000–230029 |
Рәсми веб-сайт | grodno.gov.by |
![]() | |
Һәйкәлләр исемлеге | Достопримечательности Гродно[d] |
Феноменның икътисады | экономика Гродно[d] |
Беренче язма телгә алу | 1128[8] |
Җирле телефон коды | 815 |
Номер тамгасы коды | 4 |
Шәрәфле ватандашлар төркеме | [d] |
Монда җирләнгәннәр төркеме | [d] |
Объектның күренешләре өчен төркем | [d] |
![]() |
Халык саны — 327 540 кеше (2009).[9]
Гродно өлкәнең көнбатышта, Польша һәм Литва белән чиге янында урнашкан. Автомобиль һәм тимер юллар төене.
Гродно климаты | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Күрсәткеч | Гый | Фев | Мар | Апр | Май | Июн | Июл | Авг | Сен | Окт | Ноя | Дек | Ел |
Абсолют максимум, °C | 11,8 | 15,0 | 22,2 | 29,2 | 32,0 | 32,2 | 35,3 | 35,4 | 32,0 | 25,0 | 17,2 | 12,8 | 35,4 |
Уртача максимум, °C | −1,1 | −0,1 | 4,9 | 12,9 | 19,0 | 21,5 | 23,9 | 23,4 | 17,5 | 11,3 | 4,4 | −0,1 | 11,5 |
Уртача температура, °C | −3,5 | −3,1 | 0,8 | 7,3 | 13,1 | 15,9 | 18,1 | 17,4 | 12,3 | 7,2 | 1,8 | −2,2 | 7,1 |
Уртача минимум, °C | −5,8 | −5,7 | −2,5 | 2,5 | 7,5 | 10,6 | 12,7 | 12,0 | 8,1 | 3,8 | −0,2 | −4,4 | 3,2 |
Абсолют минимум, °C | −33,9 | −36,1 | −27,2 | −9 | −6,1 | −1 | 2,8 | −2,2 | −4 | −12,8 | −20 | −32,2 | −36,1 |
Явым-төшем нормасы, мм | 34 | 29 | 32 | 33 | 55 | 66 | 75 | 57 | 52 | 36 | 42 | 41 | 552 |
Чыганак: Погода и климат |
Гродно — Беларусның иң иске шәһәрләреннән берсе; ул 1127 елда беренче тапкыр телгә алына. XIII гасырның уртасында Бөек Литва кенәзлеге составына кертелгән. 1569 елдан башлап Речь Посполитая составында булган.
1795 елда Гродно Россия империясе составына кертелгән, ә 1801 елда губерна шәһәре статусны алган.
1863 елда — Поляк фетнәсе үзәгеннән берсе.
1920 елның июнендә совет контроле астында күчкән, ләкин шул ук елның октябрьдә Польша идарәсе астына күчә. 1939 елның сентябрьдән — ССРБ составында.
1941 елның 23 июньдә алман-фашист гаскәрләре тарафыннан басып алына; 1944 елның 16 июльдә азат ителә. 1944 елның 20 сентябрьдән Гродно өлкәсенең административ үзәге булып тора.
1840[10] | 1897[11] | 1959[12] | 1970[13] | 1979[14] | 1989[15] | 2009[9] |
---|---|---|---|---|---|---|
15 526 | 46 919 | 72 943 | 132 471 | 194 775 | 270 535 | 327 540 |
Милли состав (2009): беларуслар — 62,6%, поляклар — 19,7%, руслар — 12,2%, украиннар — 1,8%.[16]
Төп тармаклар — машиналар төзү, митал эшкәртү, химия, текстиль, күн һәм аяк киемнәре, төзү материаллар сәнәгатьләре. Иң эре предприятиеләре — «Гродно Азот», «Гродно Химволокно» һәм «Белкард».