Loading AI tools
İskoçya'nın kuzeydoğusunda yer alan takımadalar Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Shetland, (Eski adı ile Zetland) İskoçya'nın 32 idarî yönetim biriminden biridir. Bir takımada olan Shetland, Orkney Adaları'nın ve İskoçya anakarasının kuzeydoğusunda bulunur. Adaların bütünü yaklaşık olarak 1466 km²dir. Takımadaların en büyüğü olan Mainland, İskoçya'nın en büyük üçüncü adası olduğu gibi Büyük Britanya'yı da çevreleyen en büyük üçüncü adadır. Adalarda toplam 26.000 kişi yaşamaktadır ve nüfus yoğunluğu 15/km²dir.
Shetland Shetland (Shitlin, Ada İskoçları) | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
Coğrafya | |
[[Dosya:|250px|none|]]
![]() | |
Koordinatlar | 60°20′K 1°20′B |
Denizi | Kuzey Adaları |
Yüzölçümü | km2) km2 | 566 milkare (1,466
Zirve | Ronas Tepesi 450 metre (1.480 ft) |
Siyasi | |
Adadaki ülke(ler) |
|
Kuzey Adaları | Lerwick |
Shetland Adaları Konseyi | |
Yerleşim yerleri |
|
Demografi | |
Nüfus | 22,920 (2.019) |
Nüfus yoğunluğu | 15/kilometrekare (39/sq mi) kişi/km2 |
Adalar, Orkney'nin yaklaşık 50 mil (80 kilometre) kuzeydoğusunda, İskoçya anakarasından 110 mil (170 km) ve Norveç'in 140 mil (220 km) batısındadır. Batıda Atlas Okyanusu ile doğuda Kuzey Denizi arasındaki sınırın bir parçasını oluştururlar. Toplam alanları 566 milkare (1.466 km2)’dir,[1] ve nüfusları 2019'da 22.920'ye ulaşmıştır.[2]
Adalar, İskoç Parlamentosu'nun Shetland bölgesini oluşturur. Yerel yönetim, Shetland Adaları Konseyi, İskoçya'nın 32 konsey alanından biridir. Adaların idari merkezi, en büyük yerleşim yeri ve tek kasabası, 1708'den beri Shetland'ın başkenti olan Lerwick'tir; bu tarihten önce başkent Scalloway'dı.
Takımadalar okyanus iklimine, karmaşık jeolojiye, engebeli kıyı şeridine ve birçok alçak, engebeli tepeye sahiptir. "Mainland" olarak bilinen en büyük ada, 373 milkare (967 km2)lik alana sahiptir,[3] ve Britanya Adaları'ndaki beşinci büyük adadır. Shetland'daki 16 yerleşimli adadan biridir.
Shetland, Büyük Britanya'nın yaklaşık 106 mil (170 kilometre) kuzeyinde ve Norveç'in Bergen şehrinin 143 mil (230 km) batısındadır. 567 milkare (1.468 km2) alanı kaplar ve 1.679 mil (2.702 km) uzunluğunda kıyı şeridi vardır.[1]
Başkent ve en büyük yerleşim yeri olan Lerwick'in nüfusu 6.958'dir ve takımadaların 22.920 kişilik toplam nüfusunun yaklaşık yarısı[2] kasabanın 10 mil (16 km) yakınında yaşamaktadır.[4]
1708'e kadar başkent olan batı kıyısındaki Scalloway'in nüfusu 1.000'den azdır.[5]
Yaklaşık 100 adadan sadece 16'sında yerleşim vardır. Grubun ana adası Mainland olarak bilinir. Bir sonraki en büyük adalar kuzeyde bulunan Yell, Unst ve Fetlar ile doğuda bulunan Bressay ve Whalsay'dır. Mainland'in batısındaki daha küçük adalar ise Doğu ve Batı Burra, Muckle Roe, Papa Stour, Trondra ve Vaila'dır. Diğer yerleşimli adalar, Walls'un 17 mil (28 km) batısındaki Foula, Sumburgh Head'in 24 mil (38 km) güneybatısındaki Fair Adası ve doğudaki Out Skerries'dir.
İnsansız adalar arasında, Demir Çağı'na ait en iyi korunmuş broş (yuvarlak kule) örneği olan Mousa Broch'uyla bilinen Mousa; 1955'ten beri ulusal doğa rezervi olan Bressay'ın doğusundaki Noss; Birleşik Krallık'taki en büyük aktif tombolo ile Anakara'ya bağlanan St Ninian'nın Adası; ve Britanya Adaları'nın en kuzey noktası olan Out Stack yer alır.[6][7][8] Shetland'ın konumu, bu tür kayıtların birçoğunu sağladığı anlamına gelir: Muness, Birleşik Krallık'taki en kuzeydeki kale ve Skaw en kuzeydeki yerleşim yeridir.[9]
Shetland, yaz sıcaklıklarında ortalamanın biraz üzerinde uzun ama serin kışlar ve kısa sıcak yazlar ile subpolara sınır olan okyanus ılıman deniz iklimi (Köppen: Cfb) vardır. Çevredeki denizlerin etkisi nedeniyle tüm yıl iklim ılımlıdır; Ocak ve Şubat aylarında ortalama gece düşük sıcaklıkları 1 °C (34 °F)'nin biraz üzerinde ve Temmuz ve Ağustos aylarında ortalama gündüz yüksek sıcaklıkları 14 °C (57 °F)'ye yakındır.[10]
Kayıtlardaki en yüksek sıcaklık 6 Ağustos 1910'da Sumburgh Head'de 27,8 °C (82,0 °F) idi [11] ve en düşük sıcaklık ise 1952 ve 1959 Ocak aylarında -8,9 °C (16,0 °F) idi.[12]
Don olmayan dönem üç ay kadar kısa olabilir.[13] Buna karşılık, benzer enlemlerdeki yakın İskandinavya'nın iç kesimleri yaz ve kış arasında önemli ölçüde daha büyük sıcaklık farkları yaşar, düzenli Temmuz günlerinin ortalama en yüksekleri Lerwick'in tüm zamanların rekor sıcaklığı olan 23 °C (73 °F) ile karşılaştırılabilir, bu da Atlantik Okyanusu'nun ılımlılaştırıcı etkisini daha da gösterir. Buna karşılık, kışlar yakınlardaki kıtasal alanlarda beklenenden önemli ölçüde daha ılımandır, hatta çok daha güneydeki İngiltere ve Galler'in birçok yerindeki kış sıcaklıklarına bile karşılaştırılabilir.