Zenc İsyanı (Arapça: ثورة الزنج, Thawrat al-Zanj / Zinj), Abbâsîlere karşı 869'dan 883'e kadar devam etmiş bir isyandır. Günümüzde Irak'ın güneyinde yer alan Basra kenti yakınlarında başlamış ve Ali ibn Muhammed tarafından yönetilmiş ayaklanma, Zenc adı verilen; Doğu Afrika kıyılarında yakalanarak bölgedeki bataklıkları kurutmak için Orta Doğu'ya nakledilmiş ve Bantu dilleri konuşan köle bireylerce sürdürülmüştür.[3] İsyan, ilerleyen zamanlarda halifeliğin çeşitli bölgelerine yayılarak hem Afrikalılar hem de Araplar dahil olmak üzere köleleri ve özgür insanları kapsayacak şekilde büyümüş ve mağlup edilene kadar on binlerce kişinin ölümüyle sonuçlanmıştır.[4]
Muvaffak el-Abbâsî Mutazıd Musa ibn Bugha Abu al-Saj Masrur al-Balkhi Ahmad ibn Laythawayh Ibrahim ibn Muhammad
Ali ibn Muhammad Yahya ibn Muhammad al-Bahrani Ali ibn Aban al-Muhallabi Sulayman ibn Jami' Sulayman ibn Musa al-Sha'rani Ankalay ibn Ali ibn Muhammad
Kapat
Zenc İsyanı isimli Ahmad Barakizadeh'ye ait heykel, 2005
Taberî ve Mesûdî gibi bazı Müslüman tarihçiler, Zenc isyanını Abbasi hükûmetininin yaşadığı kötü olaylar içerisinde "en şiddetli ve acımasız ayaklanmalarından" biri olarak tanımlamıştır.[4] Modern akademisyenler, çatışmayı "Batı Asya tarihinde kaydedilmiş en kanlı ve en yıkıcı isyanlardan biri" olarak nitelendirirken,[5] isyan hakkındaki tarihi kayıtların erken İslam tarihi içerisindeki en eksiksiz ve kapsamlı kayıtlar arasında olduğu tanımlanmıştır.[6] İsyancıların kimlikleri ve aralarındaki köle ve özgürlerin oranı bakımından yapısı akademide bir tartışma konusu olmaya devam etmektedir - mevcut tarihsel kaynaklar çeşitli yorumlara açıktır.
Al-Biruni, Abu al-Rayhan Muhammad ibn Ahmad (1879). C. Edward Sachau (Ed.). Al-Athar al-Baqiyah ‘an al-Qurun al-Khaliyah[The Chronology of Ancient Nations: An English Version of the Arabic Text of the Athar-ul-Bakiya of Al-Biruni, or "Vestiges of the Past," Collected and Reduced to Writing by the author in A.H. 390-1, A.D. 1000]. C. Edward Sachau tarafından çevrildi. Londra: W.H. Allen & Co. s.330. 20 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2021.
Al-Mas'udi, Ali ibn al-Husain (1861–1917). Les Prairies D'Or. 9 vols. Ed. and Trans. Charles Barbier de Meynard and Abel Pavet de Courteille. Paris: Imprimerie Nationale.
Talhami, Ghada Hashem (1977). "The Zanj Rebellion Reconsidered". The International Journal of African Historical Studies. 10 (3): 443-461. doi:10.2307/216737. JSTOR216737.
Walker, John (July 1933). "A Rare Coin of the Zanj". The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland (3): 651-655. JSTOR25194841.
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.