Loading AI tools
kimyasal bileşik Vikipedi'den, özgür ansiklopediden
Folik asit (Folat-polisin, C19H19N7O6) B grubundan bir vitamindir (B9). Yeşil yapraklarda yaygın olarak bulunduğundan bu ad verilmiştir. Çünkü Latincede folium yaprak manasındadır. Herschel K. Mitchell ve arkadaşları bu vitamini, 1941 yılında ıspanak yapraklarında keşfettiler.[6][7]
![]() | |
![]() | |
Klinik verisi | |
---|---|
Ticari adlar | Folicet, Folvite |
Diğer adlar | Wills faktörü, FA, N-(4-{[(2-amino-4-oxo-1,4-dihydropteridin-6-yl)methyl]amino}benzoyl)-L-glutamic acid, pteroyl-L-glutamic acid, folacin, B9 vitamini;[1] eskiden, Bc vitamini ve M vitamini[2] |
AHFS/Drugs.com | Monografi |
MedlinePlus | a682591 |
Lisans veri |
|
Gebelik kategorisi |
|
Uygulama yolu | Ağız yoluyla, kas içi, damar içi, deri altı |
ATC kodu | |
Hukuki durum | |
Hukuki durum |
|
Farmakokinetik veri | |
Biyoyararlanım | %50-100[3] |
Metabolizma | Karaciğer[3] |
Boşaltım | İdrar[3] |
Tanımlayıcılar | |
CAS Numarası | |
PubChem CID | |
IUPHAR/BPS | |
DrugBank |
|
ChemSpider | |
UNII |
|
KEGG | |
ChEBI | |
ChEMBL | |
PDB ligand | |
CompTox Bilgi Paneli (EPA) | |
ECHA Bilgi Kartı | 100.000.381 |
Kimyasal ve fiziksel veriler | |
Formül | C19H19N7O6 |
Mol kütlesi | 441,404 g·mol−1 |
3D model (JSmol) | |
Yoğunluk | 1,6±0,1 g/cm3 [5] |
Erime noktası | 250 °C (482 °F) (ayrıştırma) |
Suda çözünürlük | 1,6mg/L (25 °C) |
| |
|
Kimyaca adı pteroil glutamik asit (PGA)tır. Çünkü "pteridin", "PABA" ve "glutamik asit" bileşiminden oluşmuştur. Bc faktörü de denir. Bu madde suda mızrak şeklinde kristallenen portakal sarısı renginde bir katıdır ısıtılmakla erimez, fakat 250 °C'de esmerleşerek bozunur. Serbest asit halinde az, fakat sodyum tuzu halinde suda çok çözünür. Bazik ve nötr çözeltilerinde ısıya pek dayanıklı değildir.
Eksikliği sonucu megaloblastik anemi meydana getirir. Tropikal bölgelerde çok rastlanır. Bu eksikliğin başlıca sebebi protein-kalori eksikliğine dayanmaktadır. Normal beslenen insanlarda ancak sindirim bozukluğunda ve gebelikte görülebilir. Sarada kullanılan ilaçlar verilirken de bu vitaminin verilmesi gerekir. Bazı antibiyotikler (mesela Trimetoprim + Sulfamid kombinasyonları) bu vitamini yok edebilmektedir. Bira, şarap, rakı vs. fazla içen kimselerde bu vitamin eksikliği oldukça sık görülmektedir.
Gıda | Serbest (mcg) | Toplam (mcg) |
---|---|---|
alabalık | - | 750 |
fıstık | - | 280 |
piliç eti | - | 250 |
ıspanak | 170 | 200 |
maydanoz | - | 170 |
karaciğer | - | 140 |
brokoli | - | 111 |
lahana | - | 100 |
böbrek | 60 | 80 |
esmer ekmek | 15 | 50 |
beyaz ekmek | 8 | 30 |
portakal | 13 | 24 |
marul | 20 | 20 |
muz | 10 | 20 |
yumurta | 10 | 20 |
sığır eti | 4 | 7 |
elma / üzüm | 3 | 6 |
koyun / tavuk eti | 3 | 6 |
pişmiş yumurta | 2 | 5 |
Bu vitamin, ince bağırsak epitelinde bulunan bir karbonksipeptidaz enziminin yardımıyla, besinlerde bulunan poliglutamil şeklindeki folatlar parçalanarak serbest folat şeklinde ince bağırsakların üst kısımlarından emilir. Bu arada bazı değişikliğe uğrayarak kanda metil tetrahidrofolat şeklinde bulunur. Karaciğerde de bu şekilde depo edilir. Bu depo 5 mg kadardır. Bağırsakta da ayrıca bir miktar üretilir. Bir karbon atomlu köklerin, moleküller arasındaki geçişlerinde önemli rol oynar. Bazı amino asitlerden aldığı köklerin pürin ve pirimidin sentezinde kullanılır. DNA'nın sentezinde vazife alır. Bu vazifeyi yapabilmesi için bu vitaminin 5,10- metiltetrahidrofolat halinde olması gerekir. Bu geçiş ise B12 yokluğunda mümkün olmaz. Buna göre megaloblastik kansızlığa, B12'nin, dolaylı olarak tesiri vardır.
Folik asit, megaloblastik kansızlığın tedavisinde günde 5–10 mg vererek kullanılır. Tedaviye demir de katmak gereklidir. Çocuklara koruyucu olarak 0,5 mg bu vitaminden verenler vardır. Keçi sütü bu vitamin bakımından fakirdir. Bu sütle beslenen çocuklara bu vitamin de ilave edilmelidir. Sara hastalarına bu vitaminin B12 ile birlikte gerektiği zaman verilmesi uygun olur.
Bu vitaminden günlük olarak serbest folat üzerinden 200, toplam folat üzerinden ise 300 mikrograma ihtiyaç vardır. Günde 100 mikrogram olanlarda bile eksiklik görülmemektedir. Gebelikte ihtiyaç % 50 kadar artar. Bu vitamin nebati ve hayvani gıdaların birçoğunda bulunur.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.