From Wikipedia, the free encyclopedia
Ang Ishinomaki (石巻市 Ishinomaki-shi) ay isang lungsod na matatagpuan sa Prepektura ng Miyagi, Hapon. Magmula noong 1 Hunyo 2020[update] , may tinatayang populasyon ito na 141,766 na katao at kapal ng populasyon na 260 tao sa bawat kilometro kuwadrado sa 61,768 mga kabahayan.[1] Ang kabuoang lawak ng lungsod ay 554.55 square kilometre (214.11 mi kuw).
Ishinomaki 石巻市 | |||
---|---|---|---|
Lungsod | |||
Paikot sa kanan mula sa itaas: Tanawin ng pook urbano ng lungsod ng Ishinomaki mula sa himpapawid; Bundok Hiyori; Tashirojima; Gusaling Panlungsod ng Ishinomaki; hilagang panig ng pulo ng Kinkasan; Simbahang Ortodokso ng Ishinomaki Saint John the Apostle | |||
| |||
![]() Kinaroroonan ng Ishinomaki sa Prepektura ng Miyagi | |||
Mga koordinado: 38°25′3.3″N 141°18′9.8″E | |||
Bansa | ![]() | ||
Rehiyon | Tōhoku | ||
Prepektura | Miyagi | ||
Pamahalaan | |||
• Alkalde | Hiroshi Kameyama | ||
Lawak | |||
• Kabuuan | 554.55 km2 (214.11 milya kuwadrado) | ||
Populasyon (Hunyo 1, 2020) | |||
• Kabuuan | 141,766 | ||
• Kapal | 260/km2 (660/milya kuwadrado) | ||
Sona ng oras | UTC+09:00 (Pamantayang Oras ng Hapon) | ||
- Puno | Hapones na Itim na Pino | ||
- Bulaklak | Azalea | ||
Bilang pantawag | 0225-95-1111 | ||
Adres | 14-1 Kokucho, Ishinomaki-shi, Miyagi-ken 986-8501 | ||
Websayt | Opisyal na websayt |
Ang lugar ng kasalukuyang Ishinomaki ay bahagi ng sinaunang Lalawigan ng Mutsu. Noong panahong Sengoku, pinagtatalunan ng iba-ibang mga angkang samurai ang lugar bago napasailalim ito sa angkang Date ng Dominyong Sendai noong panahong Edo. Umunlad ang bayan bilang isang pangunahing pantalan at sentro ng transbordo para sa pambaybaying pagbabarko sa pagitan ng Edo at hilagang Hapon. Itinatag ang bayan ng Ishinomaki sa loob ng Distrito ng Oshika noong Hunyo 1, 1889 kasabay ng pagtatag ng makabagong sistema ng mga munisipalidad .
Ibinuo ang kasalukuyang lungsod noong Abril 1, 1933. Noong Abril 1, 2005, sinanib ng Ishinomaki ang kalapit na mga bayan ng Kahoku, Kanan, Kitakami, Monou, at Ogatsu, at ang bayan ng Oshika upang lumaki ang lawak nito nang higit sa sing-apat na dami at dumagdag ng 60,000 katao sa populasyon nito.
Kabilang ang Ishinomaki sa mga munisipalidad na napinsala nang husto nang manalasa ang lindol at tsunami sa Tōhoku noong 2011.[2][3] Umabot ang ilang mga tsunami, na may taas na hanggang 10 metro (33 tal), patungo sa 5 kilometro (3.1 mi) ng looban mula sa baybaying-dagat. Winasak ng tsunami ang humigit-kumulang 80% ng 700 mga bahay sa pambaybaying pantalan ng Ayukawa, at malakihang ginuho ang neighborhood ng Kadonowaki.[4][5] Binaha ng tsunami ang humigit-kumulang 46% ng lungsod.[6] Kasunod ng tsunami, natagpuang buo pa rin ang isang estatwa ng Kamen Rider sa kabila ng pinsala sa lugar sa paligid nito; umasa ang isang manunulat sa Tokyo Sports na magbibigay ito ng malasagisag na pag-asa para sa mga nakaligtas sa sakunang ito.[7]
Wasak ang maraming mga paaralang pampubliko, kabilang ang Mababang Paaralan ng Ishinomaki Okawa (大川小学校), na nawalan ng 70 sa 108 mga mag-aaral at siyam sa 13 mga guro at tauhan.[8] May galit pa rin sa ilang mga magulang ng mga mag-aaral na nasawi dahil sinayang ng mga guro ang oras sa pagtatalo kung lilikas ba sa mas-mataas na lugar. At nang binuo na ang pasya, ipinasya ng mga guro na tumungo sa mas-malayong mataas na lugar na nangailangang tumawid pa sa isang kalapit na tulay, at habang tumatawid ay tinangay sila ng tsunami. Tinuring ng mga magulang na hindi makatuwiran ang pasyang ito dahil may isang burol sa likod ng paaralan, na mas-mabilis na maaabutan nila. Sinubukan ng isa sa mga gurong lalaki na hikayatin ang ibang mga guro na dalhin ang mga mag-aaral sa burol nang matapos ang lindol, at nang hindi siya nagtagumpay, inilikas niya ang kaniyang sarili at nagawa niyang hikayatin ang isa sa mga mag-aaral na sumama sa kaniya; kapuwang nakaligtas sila. Nagpatiwakal paglaon ang isa sa mga gurong nakaligtas sa tsunami sa tulay.[9][10][11][12][13]
Magmula noong 17 Hunyo 2011[update] , may kabuoang bilang na 3,097 mga namatay sa Ishinomaki dulot ng tsunami, kalakip ang 2,770 na hindi pa nakikita.[14] Nawalan ng kanilang mga tahanan ang humigit-kumulang 29,000 mga residente ng lungsod.[15]
May ilang mga banyagang nagtatrabaho sa lungsod upang magturo ng Ingles sa lahat ng mababang mga paaralan at mga paaralang panggitna nito, gayon din sa dalawang mataas na mga paaralang munisipal. Namatay sa tsunami ang gurong Amerikano na si Taylor Anderson. Mula nang pumanaw siya, naging masigasig ang kaniyang pamilya sa pagsuporta ng distritong pampaaralan ng Ishinomaki, at nakagawa ng mga palatuntunang magpapasulong sa edukasyong Ingles.[16]
Inusog ng lindol ang lungsod pababa sa timog-silangan, at pinababa nito ang elebasyon ng ilang mga lugar ng lungsod sa 1.2 metro (3.9 tal) na nagdulot ng dalawang beses na pagbaha sa gayong mga lugar kapag taib (high tide). Tuluyang nawala ang dating mabuhanging dalampasigan sa Kadonowaki at umaabot na ang mga laki't kati ng tubig sa pader na dating humihiwalay ng dalampasigan sa daan. Bahagyang nalubog sa ilog ang isang daanang may mga katangan (benches) sa Pulo ng Mangakan.[17]
Mula noong 2011, nakatuon ang Ishinomaki at ibang mga munisipalidad sa muling pagtatayo at pagpapa-akit ng mga residente pabalik sa lugar. Noong 2019, walong taon pagkaraan ng sakuna, nananatiling mga guho ang Mababang Paaralan ng Okawa bilang ala-ala sa mga namatay sa tsunami. Nagpupursigi pa rin ang mga magulang ng mga mag-aaral na nasawi sa paghahain ng demanda laban sa paaralan.
Nagsimulang magtayo ng mga ribero (levee) at malaking mga pader ang Ishinomaki at kalapit na mga lungsod sa kahabaan ng baybaying-dagat upang protektahan sila mula sa mga tsunami sa hinaharap.[18]
Ang Ishinomaki ay nasa hilagang-silangang bahagi ng Prepektura ng Miyagi. Kahangga nito ang Look ng Matsushima sa timog at Look ng Kesennuma sa hilaga, pati ang Kabundukang Kitakami sa kanluran. Ang baybaying-dagat nito ay bumubuong bahagi ng Pambansang Liwasan ng Sanriku Fukkō, na umaabot sa Prepektura ng Aomori sa hilaga. Kasama sa mga hangganang pampangasiwaan ng lungsod ang Tashirojima (kilala rin bilang "Pulo ng Pusa" o "Cat Island"), Ajishima, at Kinkasan (o Bundok Kinka), tatlong mga pulo sa labas ng katimugang baybayin ng Tangway ng Oshika.
Datos ng klima para sa Ishinomaki | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Buwan | Ene | Peb | Mar | Abr | May | Hun | Hul | Ago | Set | Okt | Nob | Dis | Taon |
Katamtamang taas °S (°P) | 4.1 (39.4) |
4.4 (39.9) |
7.8 (46) |
13.6 (56.5) |
18.3 (64.9) |
21.3 (70.3) |
24.7 (76.5) |
27.1 (80.8) |
23.4 (74.1) |
18.2 (64.8) |
12.6 (54.7) |
7.2 (45) |
15.23 (59.41) |
Arawang tamtaman °S (°P) | 0.3 (32.5) |
0.5 (32.9) |
3.5 (38.3) |
9.1 (48.4) |
14.0 (57.2) |
17.7 (63.9) |
21.3 (70.3) |
23.6 (74.5) |
19.7 (67.5) |
13.8 (56.8) |
8.1 (46.6) |
3.1 (37.6) |
11.23 (52.21) |
Katamtamang baba °S (°P) | −3.2 (26.2) |
−3.0 (26.6) |
−0.4 (31.3) |
4.9 (40.8) |
10.2 (50.4) |
14.7 (58.5) |
18.7 (65.7) |
20.9 (69.6) |
16.4 (61.5) |
9.5 (49.1) |
3.8 (38.8) |
−0.5 (31.1) |
7.67 (45.8) |
Katamtamang presipitasyon mm (pulgada) | 39.3 (1.547) |
47.7 (1.878) |
66.6 (2.622) |
91.5 (3.602) |
98.7 (3.886) |
108.5 (4.272) |
125.6 (4.945) |
123.7 (4.87) |
140.9 (5.547) |
108.3 (4.264) |
64.1 (2.524) |
32.7 (1.287) |
1,047.6 (41.244) |
Balasaking pag-niyebe cm (pulgada) | 14 (5.5) |
28 (11) |
11 (4.3) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
0 (0) |
1 (0.4) |
7 (2.8) |
61 (24) |
Katamtamang kahalumigmigang relatibo (%) | 72 | 72 | 69 | 71 | 74 | 82 | 85 | 83 | 81 | 77 | 74 | 73 | 76.1 |
Buwanang tamtaman ng sikat ng araw | 166.1 | 160.9 | 193.4 | 192.8 | 211.9 | 153.6 | 147.0 | 178.2 | 136.1 | 157.7 | 146.9 | 150.5 | 1,995.1 |
Sanggunian: NOAA (1961-1990) [19] |
Ayon sa datos ng senso sa Hapon,[20] bumaba ang populasyon ng Ishinomaki sa nakalipas na 40 mga taon.
Taon | Pop. | ±% |
---|---|---|
1920 | 102,953 | — |
1930 | 122,589 | +19.1% |
1940 | 137,327 | +12.0% |
1950 | 177,015 | +28.9% |
1960 | 180,012 | +1.7% |
1970 | 177,597 | −1.3% |
1980 | 186,094 | +4.8% |
1990 | 182,911 | −1.7% |
2000 | 174,778 | −4.4% |
2010 | 160,826 | −8.0% |
Nakagisnang sentro ng komersiyal na pangingisda ang Ishinomaki, lalo na sa pagpapalaki ng mga talaba.
Magkakambal ang Ishinomaki sa:[21]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.