Loading AI tools
ข้อมูลพื้นฐานของโครงการวิกิมีเดียสำหรับผู้เยี่ยมชม จากวิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี
วิกิพีเดีย เป็นโครงการสารานุกรมเนื้อหาเสรีหลายภาษาบนเว็บ โดยมีรูปแบบแก้ไขได้อย่างเปิดเผย คำว่า "วิกิพีเดีย" เป็นคำผสมระหว่าง วิกิ (เทคโนโลยีสร้างเว็บไซต์ที่อาศัยความร่วมมือ wiki เป็นคำภาษาฮาวาย หมายถึง "เร็ว") กับ เอนไซโคลพีเดีย (สารานุกรม) บทความวิกิพีเดียมีลิงก์นำผู้ใช้ไปยังหน้าที่เกี่ยวข้องกันที่มีข้อมูลเพิ่มเติม
![]() | นี่เป็นบทนำทั่วไปสำหรับผู้เข้าชมวิกิพีเดีย วิกิพีเดียยังมีบทความสารานุกรมเกี่ยวกับตัวเอง (วิกิพีเดีย) และบทนำสำหรับผู้สนใจอยากเป็นผู้เขียน และ วิกิพีเดีย:เริ่มต้น สำหรับสารสนเทศวิธีการบริจาคให้องค์การซึ่งดำเนินการวิกิพีเดีย ดู วิธีบริจาค |
วิกิพีเดียเขียนขึ้นด้วยความร่วมมือของกลุ่มอาสาสมัครนิรนามบนอินเทอร์เน็ตเป็นหลัก ซึ่งไม่ได้รับผลตอบแทนใด ๆ จากการเขียน ผู้ใดที่เข้าถึงอินเทอร์เน็ตได้ สามารถเขียนและแก้ไขบทความวิกิพีเดียได้ทั้งสิ้น ยกเว้นบางกรณีที่จำกัดการแก้ไขเพื่อป้องกันการรบกวนหรือก่อกวน ผู้เขียนไม่จำเป็นต้องเผยชื่อจริงในวิกิพีเดีย อาจใช้นามแฝง หรือเลือกเปิดเผยตัวตนแท้จริงก็ได้
หลักพื้นฐานที่วิกิพีเดียดำเนินการอยู่ เรียกว่า ห้าเสาหลัก ประชาคมวิกิพีเดียได้พัฒนานโยบายและแนวปฏิบัติเพื่อปรับปรุงสารานุกรมต่อไป ทว่าไม่มีข้อกำหนดอย่างเป็นทางการว่า คุณจะต้องทำความคุ้นชินกับหลักดังกล่าวก่อนเขียนแต่อย่างใด
นับแต่การก่อตั้งในปี พ.ศ. 2544 วิกิพีเดียได้เติบโตขึ้นอย่างรวดเร็ว กระทั่งกลายเป็นเว็บไซต์อ้างอิงใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก โดยมีผู้เข้าชม 374 ล้านคนต่อเดือน จากสถิติเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2558[1] และมีผู้ที่ยังร่วมเขียนอย่างต่อเนื่องอยู่กว่า 77,000 คน กำลังเขียนบทความกว่า 48,000,000 บทความ ในวิกิพีเดีย 324 ภาษา ปัจจุบัน วิกิพีเดียภาษาไทยมี 166,591 บทความ ทุกวัน ผู้เข้าชมจำนวนมากได้มีส่วนแก้ไขและสร้างบทความใหม่เพื่อขยายคลังความรู้บนสารานุกรมวิกิพีเดีย (ดูที่ วิกิพีเดีย:สถิติ)
บุคคลทุกวัย วัฒนธรรมและภูมิหลังสามารถเพิ่มหรือแก้ไขข้อความในบทความ แหล่งอ้างอิง ภาพและสื่ออื่นบนวิกิพีเดียได้ สิ่งที่ร่วมแก้ไขนั้นสำคัญกว่าความรู้ความชำนาญหรือคุณวุฒิของผู้ร่วมแก้ไข แต่ไม่ใช่ว่าที่แก้ไขมานั้นจะถูกเก็บไว้ทั้งหมด เพราะจะมีการคัดกรองให้เหลือเฉพาะส่วนที่เป็นไปตามนโยบายวิกิพีเดีย รวมไปถึงการพิสูจน์ยืนยันได้จากแหล่งตีพิมพ์ที่น่าเชื่อถือ และไม่รวมความคิดเห็น ความเชื่อ ตลอดจนงานวิจัยที่ไม่ได้รับการทบทวน ปราศจากข้อจำกัดด้านลิขสิทธิ์และเนื้อหาที่เป็นข้อพิพาทเกี่ยวกับบุคคลที่ยังมีชีวิตอยู่ ผู้ร่วมแก้ไขไม่สามารถทำลายวิกิพีเดียได้เพราะซอฟต์แวร์ช่วยให้การย้อนการแก้ไขที่ผิดพลาดทำได้อย่างง่ายดาย และผู้ใช้มากประสบการณ์หลายคนกำลังเฝ้าดูเพื่อช่วยประกันว่าการแก้ไขนั้นมีพัฒนาการเพิ่มขึ้น เริ่มต้นง่าย ๆ เพียงคลิกลิงก์ แก้ไข ที่อยู่ด้านบนของทุกหน้าที่แก้ไขได้!
วิกิพีเดียเป็นความร่วมมือสดใหม่ ต่างจากแหล่งอ้างอิงที่เป็นเอกสารอยู่หลายประการสำคัญ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง วิกิพีเดียมีการสร้างและอัปเดตอย่างต่อเนื่อง โดยบทความเกี่ยวกับเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ปรากฏขึ้นภายในไม่กี่นาที ไม่ใช่หลายเดือนหรือหลายปี บทความเก่ามีแนวโน้มเติบโตให้ครอบคลุมและสมดุลยิ่งขึ้น บทความใหม่กว่าอาจมีข้อมูลที่ผิด เนื้อหาที่ไม่เป็นสารานุกรมหรือการก่อกวน ความตระหนักถึงข้อนี้ช่วยให้กรองเอาข้อมูลที่ถูกต้องและหลีกเลี่ยงข้อมูลผิด ๆ ที่อาจมีผู้ไม่ประสงค์ดีสอดแทรกเข้าไปได้ (ดูที่ การใช้วิกิพีเดียประกอบการวิจัย)
หากคุณยังไม่เคยเขียนวิกิพีเดีย ขอเวลาคุณเพียงไม่กี่นาทีที่จะอ่านตามลิงก์ข้างล่างนี้ แล้วคุณก็จะสามารถร่วมพัฒนาวิกิพีเดียได้:
วิกิพีเดียถูกสร้างแยกออกมาจากนูพีเดีย โครงการสร้างสารานุกรมเสรีที่ปัจจุบันไม่มีผู้ใช้งานแล้ว นูพีเดียมีระบบการตรวจทานข้อมูลอย่างประณีต และต้องอาศัยผู้ร่วมแก้ไขที่มีคุณวุฒิสูง แต่มีอัตราการเขียนบทความต่ำ ระหว่าง พ.ศ. 2543 จิมมี เวลส์ ผู้ก่อตั้งนูพีเดีย และแลร์รี แซงเจอร์ ที่เวลส์ว่าจ้างให้ทำงานร่วมกันในโครงการดังกล่าว ได้ปรึกษาถึงหนทางเปลี่ยนให้นูพีเดียเปิดกว้างและครอบคลุมมากยิ่งขึ้น หลายแหล่งเสนอแนะว่า วิกิอาจทำให้สาธารณชนมีส่วนร่วมด้านเนื้อหาได้ โดยวิกิแรกของนูพีเดียออนไลน์เมื่อวันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2544
แต่ผู้เขียนและผู้อ่านนูพีเดียกลับพบอุปสรรคหลายประการต่อแนวคิดเชื่อมโยงนูพีเดียกับเว็บไซต์รูปแบบวิกิ ดังนั้น โครงการใหม่จึงได้ชื่อว่า "วิกิพีเดีย" และดำเนินการบนโดเมนของตนเอง คือ wikipedia.com เมื่อวันที่ 15 มกราคม เวลส์ได้บริจาคทั้งย่านความถี่และเซิร์ฟเวอร์ในซานดิเอโก ส่วนลูกจ้างของโบมิสทั้งในอดีตและปัจจุบัน ที่ได้ทำงานโครงการดังกล่าวมาอย่างต่อเนื่อง รวมไปถึง ทิม เชลล์ หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้งโบมิสและประธานกรรมการบริหารคนปัจจุบัน และโปรแกรมเมอร์ เจสัน ริเชย์ ท้ายที่สุด โดเมนของวิกิพีเดียได้เปลี่ยนเป็น wikipedia.org เมื่อมีการก่อตั้งมูลนิธิวิกิมีเดียที่ไม่แสวงผลกำไร เป็นองค์การดูแลใหม่ โดยมีโดเมนระดับบนสุด ".org" ที่แสดงถึงธรรมชาติที่มิใช่เชิงพาณิชย์
เมื่อเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2544 ได้เกิดกระแสการเปิดวิกิพีเดียที่มิใช่ภาษาอังกฤษ ทั้งในภาษาคาตาลัน ภาษาจีน ภาษาดัตช์ ภาษาเอสเปอรันโต ภาษาฝรั่งเศส ภาษาเยอรมัน ภาษาฮีบรู ภาษาอิตาลี ภาษาญี่ปุ่น ภาษาโปรตุเกส ภาษารัสเซีย ภาษาสเปน และภาษาสวีเดน ต่อมาไม่นาน ภาษาอารบิกและภาษาฮังการีก็ได้เพิ่มเข้ามาด้วย[2] ในเดือนกันยายน มีการเพิ่มภาษาโปแลนด์ และมีการพิจารณาเรื่องข้อกำหนดในวิกิพีเดียภาษาต่าง ๆ ขึ้น[3] เมื่อถึงปลายปีนั้น ก็ได้มีการเปิดตัวภาษาแอฟริคานส์ ภาษานอร์เวย์ และภาษาเซิร์บ-โครแอต
วิกิพีเดียเป็นเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนของมูลนิธิวิกิมีเดีย องค์กรไม่แสวงผลกำไรซึ่งได้สร้างเครือข่ายโครงการเนื้อหาเสรีที่สร้างขึ้นจากความร่วมมือของผู้ร่วมแก้ไขเช่นเดียวกับวิกิพีเดีย
ข้อความส่วนใหญ่และภาพจำนวนมากของวิกิพีเดียอยู่ภายใต้สัญญาอนุญาตคู่ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ แบบแสดงที่มา-อนุญาตแบบเดียวกัน 3.0 (CC-BY-SA) และสัญญาอนุญาตเอกสารเสรีของกนู (GFDL) เนื้อหาบางส่วนถูกนำเข้ามาอยู่เฉพาะภายใต้สัญญาอนุญาตแบบ CC-BY-SA หรือที่เข้ากันได้เท่านั้น และไม่สามารถนำมาใช้ใหม่ได้ภายใต้สัญญาอนุญาตแบบ GFDL เนื้อหาที่เข้าข่ายดังกล่าวมีการระบุในตอนท้ายของหน้า ประวัติ หรือหน้าอภิปรายของบทความที่ใช้ประโยชน์จากข้อความนั้น ทุกภาพมีส่วนกล่าวถึงรายละเอียดซึ่งระบุสัญญาอนุญาตที่อยู่ภายใต้ หรืออาจรวมคำชี้แจงเหตุผลด้วยในกรณีการใช้ภาพไม่เสรี
การแก้ไขของผู้เขียนในวิกิพีเดียยังถือเป็นทรัพย์ของผู้สร้าง ขณะที่ทั้งสัญญาอนุญาตแบบ CC-BY-SA และ GFDL ต่างชี้ว่าเนื้อหาสามารถนำไปเผยแพร่หรือสร้างใหม่ได้อย่างเสรี
ผู้ใดที่มีการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต สามารถแก้ไขวิกิพีเดียได้ทั้งสิ้น และลักษณะการเปิดกว้างนี้กระตุ้นการรวบรวมเนื้อหาปริมาณมหาศาล ผู้ร่วมแก้ไขจำนวนกว่า 77,000 คน ตั้งแต่นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญไปจนถึงผู้อ่านชั่วคราว แก้ไขวิกิพีเดียอยู่เป็นประจำ และผู้ร่วมแก้ไขมากประสบการณ์เหล่านี้มักช่วยสร้างรูปแบบที่สอดคล้องกันทั่ววิกิพีเดีย ตามคู่มือการเขียนของเรา
มีการตั้งกลไกหลายอย่างเพื่อช่วยให้สมาชิกวิกิพีเดียดำเนินงานสำคัญในการสร้างทรัพยากรคุณภาพสูงไปพร้อมกับการรักษาความประพฤติอย่างอารยชน ผู้ร่วมแก้ไขสามารถดูบทความและผู้มีความสามารถทางเทคนิคสามารถแก้ไขโปรแกรมเพื่อติดตามหรือปรับการแก้ไขที่ไม่ดี ที่ใดมีความไม่ลงรอยกันในเรื่องการนำเสนอข้อเท็จจริง ผู้ร่วมแก้ไขจะทำงานร่วมกันเพื่อให้บทความนั้นนำเสนอความเห็นของผู้เชี่ยวชาญปัจจุบันว่าด้วยเรื่องนั้น
แม้มูลนิธิวิกิมีเดียเป็นเจ้าของวิกิพีเดีย แต่ส่วนใหญ่แล้ว วิกิมีเดียไม่มีส่วนเกี่ยวข้องในการเขียนและการดำเนินงานประจำวันในวิกิพีเดียเท่าใดนัก
ข้อความบนวิกิพีเดียเป็นงานที่เกิดจากความร่วมมือ และความร่วมมือของผู้แก้ไขแต่ละคนในหน้านั้น ๆ จะได้รับการบันทึกไว้ในประวัติ ซึ่งทุกคนดูได้ สารสนเทศเกี่ยวกับความเป็นเจ้าของภาพหรือสื่ออื่น เช่น ไฟล์เสียง สามารถตรวจสอบได้โดยการคลิกบนภาพหรือไอคอนข้อมูลใกล้ ๆ เพื่อแสดงหน้าไฟล์ ซึ่งจะมีข้อมูลผู้ประพันธ์ไฟล์นั้นและแหล่งที่มา ตลอดจนข้อมูลอื่น ตามสมควร
ผู้เยี่ยมชมจำนวนมากเข้ามายังวิกิพีเดียเพื่อแสวงความรู้ ส่วนคนอื่นเข้ามาเพื่อแบ่งปันความรู้ กระทั่งขณะนี้ บทความหลายสิบบทความกำลังอยู่ระหว่างพัฒนา และบทความใหม่อีกมากกำลังถูกสร้าง คุณสามารถดูการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในวิกิพีเดียได้ในหน้าปรับปรุงล่าสุด คุณยังสุ่มบทความขึ้นมาได้ด้วยคำสั่งสุ่มบทความ มี 209 บทความ ที่ชุมชนวิกิพีเดียคัดเลือกให้เป็นบทความคัดสรร นับเป็นตัวอย่างของบทความคุณภาพดีที่สุดในเว็บ และอีก 175 บทความ ถูกคัดเลือกให้เป็นบทความคุณภาพ ข้อมูลบางส่วนของวิกิพีเดียอยู่ในรูปแบบของบัญชีรายชื่อ วิกิพีเดียยังมีสถานีย่อย ซึ่งรวบรวมเนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับหัวเรื่องของสถานีย่อยนั้น ๆ คุณยังสามารถสืบค้นบทความได้จากแถบขวาบนของจอภาพในขณะนี้
นอกจากในภาษาไทยแล้ว ปัจจุบันยังมีวิกิพีเดียในภาษาอื่นอีกกว่า 280 ภาษา รวมทั้งโครงการที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ พจนานุกรม คำคม ตำราและเอกสารต้นฉบับ (ดูที่ โครงการพี่น้อง) ซึ่งทั้งหมดนี้ถูกบำรุงรักษา อัปเดต และบริหารจัดการโดยชุมชนที่แยกกัน และมักมีเนื้อหาและบทความซึ่งบางครั้งอาจสืบค้นได้ยากในแหล่งข้อมูลอื่นทั่วไป
บทความทั้งหมดในวิกิพีเดียเชื่อมโยงหรืออ้างอิงระหว่างกัน เมื่อใดก็ตามที่คุณเห็นข้อความที่มีสีเช่นนี้ หมายความว่า มีลิงก์เชื่อมโยงไปยังหน้าบทความในวิกิพีเดียหรือหน้าวิกิพีเดียซึ่งมีข้อมูลเชิงลึกเพิ่มเติม การเลื่อนเมาส์ค้างไว้เหนือลิงก์มักแสดงหน้าปลายทางที่ลิงก์จะนำไป ผู้ใช้เพียงคลิกครั้งเดียวก็จะได้รับข้อมูลเพิ่มเติมจากลิงก์ที่แนบมา และยังมีลิงก์อื่นในตอนท้ายของบทความ เช่น บทความที่คล้ายกัน เว็บไซต์และหน้าภายนอกที่เกี่ยวข้อง เนื้อหาอ้างอิง และหมวดหมู่ความรู้ที่มีการจัดระเบียบแล้วซึ่งสามารถถูกสืบค้นและสำรวจในลำดับชั้นหลวม ๆ ให้ได้ข้อมูลเพิ่มเติม บางบทความยังอาจมีลิงก์ไปยังนิยามพจนานุกรม การอ่านหนังสือเสียง คำคม บทความเดียวกันในภาษาอื่น และข้อมูลเพิ่มเติมที่มีอยู่ในโครงการพี่น้องของเรา ลิงก์เพิ่มเติมสามารถสร้างขึ้นได้ง่าย ๆ หากลิงก์ที่เกี่ยวข้องยังขาดหายไป นี่เป็นหนึ่งในวิธีง่าย ๆ ที่จะมีส่วนช่วยเรา
|
ด้วยความเป็นเอกสารวิกิ บทความทั้งหลายจึงไม่เคยถูกจัดว่าเสร็จสมบูรณ์ เพราะอาจมีการแก้ไขปรับปรุงได้ตลอดเวลา โดยทั่วไปแล้วแนวคิดดังกล่าวส่งผลให้บทความมีแนวโน้มคุณภาพดีขึ้นและมีมติมหาชนที่เติบโตขึ้นในด้านการนำเสนอข้อมูลอย่างเป็นกลางตามเวลา
ผู้ใช้พึงทราบว่าบทความทั้งหมดไม่ได้มีคุณภาพสารานุกรมตั้งแต่ต้น บางบทความอาจมีข้อมูลที่ผิดหรือเป็นปัญหา ซึ่งที่จริงแล้ว บทความจำนวนมากเริ่มต้นจากการนำเสนอเพียงมุมมองเดียว และ หลังจากขบวนการอภิปราย ถกเถียงและโต้แย้งอันยาวนาน บทความเหล่านั้นค่อย ๆ มีมุมมองที่เป็นกลางซึ่งบรรลุผ่านมติมหาชน ขณะที่บางบทความอาจติดขัดกับมุมมองที่ไม่สมดุลอย่างหนักซึ่งต้องใช้เวลานาน บางทีอาจเป็นเดือน เพื่อบรรลุการรายงานหัวเรื่องที่เป็นกลางดีขึ้น บางส่วนเป็นเพราะผู้เขียนมักเขียนเนื้อหาที่ตนมีความสนใจเฉพาะและไม่พยายามให้ผู้อื่นเข้าใจแต่ละบทความที่ตนเขียน อย่างไรก็ดี ในที่สุดจะมีผู้เขียนเพิ่มเติมมาขยายและเขียนบทความและพยายามบรรลุการรายงานที่สมดุลและเข้าใจได้ นอกเหนือจากนี้ วิกิพีเดียดำเนินขบวนการมติภายในจำนวนหนึ่งซึ่งสามารถช่วยได้เมื่อผู้ใช้ไม่เห็นด้วยกับเนื้อหาและวิธีการนำเสนอ โดยปกติผู้เขียนจะบรรลุมติในวิถีการพัฒนาบทความได้ในที่สุด
ขณะที่แนวโน้มโดยรวมจะมุ่งสู่พัฒนาการ แต่ยังสำคัญที่จะใช้วิกิพีเดียอย่างระมัดระวังหากตั้งใจจะใช้เป็นแหล่งวิจัย เพราะโดยธรรมชาติ บทความแต่ละบทย่อมมีคุณภาพและความสมบูรณ์แตกต่างกัน มีหน้าแนวปฏิบัติและข้อมูลเพื่อช่วยให้ผู้ใช้และผู้วิจัยใช้วิกิพีเดียเป็นเครื่องมือวิจัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
บทความหลัก: วิกิไม่ใช่เอกสาร บนเมทาวิกิ (อังกฤษ)
วิกิพีเดียมีข้อดีเหนือสารานุกรมตีพิมพ์แบบดั้งเดิมหลายประการ กล่าวคือ วิกิพีเดียเสียค่าใช้จ่ายใน "การตีพิมพ์" ต่ำมากสำหรับการเพิ่มหรือขยายความเนื้อหาที่มีอยู่เดิม และมีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยเช่นเดียวกัน นอกจากนั้น วิกิพีเดียยังใช้วิกิลิงก์แทนการอธิบายในบรรทัดและยังรวบรวมเนื้อหาโดยสรุปที่ครอบคลุมเนื้อหารายละเอียดอย่างกว้างขวางทั้งหมดเอาไว้ในย่อหน้าแรกของแต่ละบทความ (เรียกว่า "บทนำของบทความ") นอกจากนี้ วัฏจักรการแก้ไขยังสั้นด้วย สารานุกรมตีพิมพ์จะไม่มีการเปลี่ยนแปลงจนกว่าจะถึงการตีพิมพ์ครั้งถัดไป แต่ผู้ใช้สามารถอัปเดตข้อมูลบนวิกิพีเดียได้ทุกเมื่อ เพื่อให้มั่นใจว่าบทความจะทันสมัยต่อเหตุการณ์ปัจจุบันและวิทยาการล่าสุด
|
จุดแข็งที่สุด จุดอ่อนที่สุด และเอกลักษณ์ยิ่งใหญ่ที่สุดของวิกิพีเดียเป็นผลจากการที่วิกิพีเดียเปิดกว้างแก่ทุกคน ทำให้มีฐานผู้ร่วมแก้ไขพัฒนาขนาดใหญ่ และบทความเขียนขึ้นจากมติ ตามนโยบายและแนวปฏิบัติในการแก้ไข
ซอฟต์แวร์มีเดียวิกิซึ่งดำเนินงานวิกิพีเดียได้เก็บประวัติการแก้ไขและการเปลี่ยนแปลงทั้งหมด ฉะนั้น ข้อมูลที่เพิ่มเข้ามายังวิกิพีเดียไม่สูญหายไป หน้าอภิปรายเป็นทรัพยากรสำคัญในหัวเรื่องที่มีข้อพิพาท ดังนั้น ผู้วิจัยจริงจังมักจะพบความขะมักเขม้นหรือมุมมองสนับสนุนอย่างรอบคอบอย่างกว้างขวาง ที่ไม่ถูกนำเสนอในหน้าบทความตามมติ ข้อมูลในวิกิพีเดียควรถูกตรวจสอบ เช่นเดียวกับแหล่งข้อมูลอื่น ๆ บทบรรณาธิการเมื่อ พ.ศ. 2548 โดยนักเขียนเทคโนโลยีของบีบีซีเคยตั้งข้อสังเกตว่า การอภิปรายในลักษณะนี้อาจมาเป็นเครื่องหมายของวัฒนธรรมการเรียนรู้แบบใหม่ที่กำลังเกิดขึ้นทั่วแหล่งข้อมูลทุกแห่ง (ทั้งในเซิร์จเอนจินและสื่อต่าง ๆ) และอาจนำไปสู่ "สำนึกที่ดีกว่าในการประเมินค่าของแหล่งข้อมูลสารสนเทศ"[6]
|
ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบวิกิพีเดียมีผลใช้กับทุกหน้าบนวิกิพีเดีย ซึ่งดูได้จากลิงก์ล่างสุดของทุกหน้า วิกิพีเดียมีข้อปฏิเสธความรับผิดชอบไม่ต่างจากอีกหลายเว็บไซต์ ที่ผู้วิจารณ์มักหยิบยกไปสนับสนุนมุมมองที่ว่าวิกิพีเดียไม่น่าเชื่อถือ แต่ข้อปฏิเสธความรับผิดชอบคล้ายกันยังมีในแหล่งข้อมูลที่มักถูกมองว่าน่าเชื่อถือ (รวมถึงแหล่งข้อมูลอย่างสารานุกรมบริตานิกา และพจนานุกรมภาษาอังกฤษ ฉบับออกซฟอร์ด)
ทุกคนสามารถมีส่วนร่วมต่อวิกิพีเดียโดยการคลิกที่แท็บ แก้ไข ในบทความ อย่างไรก็ดี ก่อนที่จะเริ่มในการมีส่วนร่วม โปรดอ่านหน้าวิธีใช้บางหน้าที่เป็นประโยชน์ อาทิ หน้าสอนการใช้งานและรวมนโยบายและแนวปฏิบัติ สำคัญที่คุณจะตระหนักว่า ผู้ใช้ทุกคนถูกคาดหวังว่าจะมีความประพฤติเยี่ยงอารยชนและมีมุมมองเป็นกลาง เคารพทุกความเห็นที่แตกต่าง และเพิ่มข้อมูลเฉพาะเท่าที่สามารถพิสูจน์ยืนยันได้และเป็นข้อเท็จจริงมากกว่าเพียงมุมมองและความคิดเห็นส่วนบุคคล "ห้าเสาหลักของวิกิพีเดีย" ครอบคลุมแนวทางดังกล่าวทั้งหมด และควรที่คุณจะอ่านก่อนแก้ไข การก่อกวนส่งผลให้บัญชีผู้ใช้ถูกบล็อกชั่วคราวหรือถาวรจากวิกิพีเดีย
บทความส่วนใหญ่เริ่มต้นเป็นโครง แต่หลังจากได้รับความร่วมมือมากมาย บทความเหล่านั้นสามารถพัฒนาเป็นบทความคัดสรรได้ เมื่อผู้เขียนตัดสินใจเลือกหัวข้อที่ตนสนใจ พวกเขาอาจขอให้เขียนบทความนั้นขึ้น หรือพวกเขาอาจวิจัยและมือเขียนด้วยตนเอง วิกิพีเดียมีโครงการที่กำลังดำเนินการอยู่โดยมุ่งเน้นขอบเขตหัวเรื่องที่เจาะจงหรือภาระงาน ซึ่งช่วยประสานการแก้ไข
ความง่ายในการแก้ไขวิกิพีเดียส่งผลให้หลายคนเข้ามามีส่วนร่วม ซึ่งทำให้การอัปเดตข้อมูลบนสารานุกรมเป็นไปอย่างรวดเร็วมาก
วิกิพีเดียใช้ผังหน้าที่เรียบง่ายแต่ทรงพลังเพื่อให้ผู้เขียนให้ความสนใจในการเพิ่มเติมเนื้อหามากกว่าการออกแบบหน้า ผังหน้านี้รวมถึงการแบ่งหัวข้อและหัวข้อย่อยโดยอัตโนมัติ ระบบการอ้างอิงอัตโนมัติ การเพิ่มภาพและตาราง ข้อความที่เป็นย่อหน้าและรายการ ลิงก์ เลขมาตรฐานสากลประจำหนังสือ และคณิต (math) ตลอดจนองค์ประกอบการจัดรูปแบบตามปกติและอักขระเกือบทุกทั้งหมดทั่วโลก และสัญลักษณ์สามัญ ส่วนใหญ่แล้วมีรูปแบบเรียบง่ายซึ่งจะสามารถนำไปใช้ได้โดยง่ายและไม่ต้องอาศัยความชำนาญ
ผังหน้าประกอบด้วยแถบบนสุดของหน้าต่าง อันประกอบด้วย
วิกิพีเดียมีรุ่นเสถียรและการควบคุมการย้อนกลับ หมายความว่า การแก้ไขคุณภาพเลวหรือการก่อกวนสามารถถูกย้อนกลับได้โดยง่ายและรวดเร็ว หรือนำกลับเข้าสู่มาตรฐานที่เหมาะสมโดยผู้ใช้อื่นใดได้ ฉะนั้น ผู้ใช้อ่อนประสบการณ์จึงไม่อาจสร้างความเสียหายถาวรโดยอุบัติเหตุได้หากพวกเขามีข้อผิดพลาดในการแก้ไข และเนื่องจากมีผู้เขียนที่มีเจตนาปรับปรุงบทความมากกว่าผู้เขียนที่มีเจตนาตรงข้าม บทความที่เกิดข้อผิดพลาดโดยปกติจึงถูกแก้ไขให้ถูกต้องอย่างรวดเร็ว
เนื้อหาที่ปรากฏในวิกิพีเดียมีเจตนาที่จะทำให้เป็นข้อเท็จจริง มีความโดดเด่น สามารถพิสูจน์ยืนยันได้จากแหล่งอ้างอิงภายนอก และมีการนำเสนออย่างเป็นกลาง
คุณสามารถศึกษานโยบายและแนวปฏิบัติเหล่านี้ได้จากหน้าด้านล่างนี้
ชุมชนวิกิพีเดียบริหารจัดการกันเองเป็นส่วนใหญ่ ดังนั้น ทุกคนจึงอาจสร้างชื่อเสียงได้ทั้งในฐานะเป็นผู้เขียนที่มีความสามารถ และค่อยขยับมามีส่วนร่วมในบทบาทที่ตนเลือก บ่อยครั้งที่ปัจเจกบุคคลจะเลือกมีส่วนในภาระงานเฉพาะอย่าง อาทิ ทบทวนบทความตามที่ผู้อื่นขอ การเฝ้าดูการปรับปรุงล่าสุดเพื่อหาการก่อกวน การเฝ้าดูบทความสร้างใหม่เพื่อความมุ่งหมายในการควบคุมคุณภาพ หรือบทบาทที่คล้ายกัน ผู้เขียนที่เชื่อว่าตนสามารถบริการชุมชนได้ดีขึ้นอาจเสนอชื่อตนเองให้ชุมชนตกลงมอบเครื่องมือและความรับผิดชอบเพิ่มเติม มาตรฐานนี้มีแนวโน้มจะประกันระดับประสบการณ์ ความเชื่อมั่นและความคุ้นเคยสูงทั่วทุกด้านภายในวิกิพีเดีย
ระบบซอฟต์แวร์สนับสนุนและโปรแกรมอัตโนมัติอันหลากหลายมีส่วนช่วยผู้เขียนและผู้ดูแลระบบในการเฝ้าดูการแก้ไขและผู้เขียนที่เป็นปัญหา ตามทฤษฎีแล้ว ผู้เขียนและผู้ใช้ทั้งหมดต่างก็ได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมโดยปราศจาก "โครงสร้างอำนาจ" อย่างไรก็ดี วิกิพีเดียมีลำดับชั้นของการอนุญาตและตำแหน่งอยู่ ซึ่งปรากฏในรายการด้านล่าง
วิกิพีเดียมีระเบียบปฏิบัติหลายประการเพื่อรับมือกับการละเมิดส่วนใหญ่ที่เกิดขึ้นเป็นประจำ ซึ่งระเบียบเหล่านี้ถูกทดสอบเป็นอย่างดีและควรยึดเป็นหลัก
นอกจากนี้ ช่วงแรกผู้ใช้ใหม่อาจพบว่า ผู้เขียนมองคะแนนเสียงของตนมีน้ำหนักน้อยกว่าในการหยั่งเสียงอย่างไม่เป็นทางการบางอย่าง ทั้งนี้ เพื่อป้องกันการใช้บัญชีผู้ใช้เพื่อจุดประสงค์เดียว
เช่นเดียวกับระบบตามจับและควบคุมการแก้ไขที่ไม่ได้มาตรฐานและการก่อกวน วิกิพีเดียยังมีคู่มือรูปแบบและเนื้อหาที่สมบูรณ์ และระบบอันหลากหลายในการทบทวนและพัฒนาบทความอย่างต่อเนื่อง ตัวอย่างกระบวนการดังกล่าวได้แก่ การกลั่นกรอง การเสนอบทความคุณภาพ และการเสนอบทความคัดสรร การตรวจสอบบทความอย่างเข้มงวดมีเจตนาเพื่อให้บรรลุมาตรฐานสูงสุดและเป็นที่แสดงขีดความสามารถของวิกิพีเดียในการผลิตงานคุณภาพสูง
นอกเหนือจากนั้น บทความบางประเภทหรือสาขามักมีโครงการ กระบวนการประเมินคุณภาพ และผู้ตรวจทานที่ชำนาญการพิเศษและครอบคลุม ในหัวเรื่องนั้น ๆ บทความที่ถูกเสนอชื่อเป็นที่ให้ความสนใจโดยเฉพาะภายใต้โครงการบ่อยครั้ง ดูที่ โครงการวิกิ หรือถูกครอบคลุมโดยกลุ่มที่มีความมุ่งหมายเพื่อการแก้ไขอย่างหน่วยเก็บกวาดเฉพาะกิจ
วิกิพีเดียใช้ซอฟต์แวร์ของมีเดียวิกิ ซึ่งเป็นโปรแกรมโอเพนซอร์ซ ที่ไม่เพียงแต่ใช้กันในโครงการของวิกิมีเดีย แต่ยังรวมไปถึงเว็บไซต์อื่นอีกเป็นจำนวนมาก ฮาร์ดแวร์ที่สนับสนุนโครงการวิกิมีเดียตั้งอยู่บนเครื่องเซิร์ฟเวอร์หลายร้อยแห่งในศูนย์ให้บริการตามแห่งต่าง ๆ รอบโลก คำอธิบายทั้งหมดของเซิร์ฟเวอร์และบทบาทของเซิร์ฟเวอร์สามารถดูได้ที่หน้านี้
วิกิพีเดียดำเนินงานการเป็นความพยายามของชุมชน เพื่อให้ได้ผลออกมาเป็นสารานุกรม การตอบรับเกี่ยวกับเนื้อหาของบทความ ควรเสนอในหน้าอภิปรายของบทความเหล่านั้นก่อน ทั้งนี้ จงกล้าที่จะแก้ไขวิกิพีเดีย เพื่อแก้ไขข้อผิดพลาดหรือเพิ่มเติมข้อมูล
วิกิพีเดียมีกระบวนการยุติข้อพิพาท รวมไปถึงมีหน้าที่ออกแบบมาสำหรับตอบคำถาม ผลป้อนกลับ แสดงความคิดเห็น หรือเสนอแนะ:
ดูเพิ่มที่:
สำหรับผู้ใช้ที่ต้องการศึกษาค้นคว้าเฉพาะเรื่อง วิกิพีเดียมีตัวช่วยผู้ใช้ดังกล่าว ดังนี้
ตามธรรมชาติของวิกิพีเดียแล้ว วิกิพีเดียส่งเสริมให้ทุกคนค้นคว้าข้อมูลด้วยตัวเองก่อน และหากในวิกิพีเดียไม่มีข้อมูลตามที่คุณค้นคว้า ก็จงกล้าที่จะเพิ่มลงไปเพื่อให้ผู้อื่นได้รับทราบข้อมูลดังกล่าวด้วยเช่นกัน
วิกิพีเดียมีศาลาชุมชน สำหรับสนทนาเรื่องที่ไม่เกี่ยวกับเนื้อหาของบทความหรือพฤติกรรมของผู้แก้ไขบทความ ศาลาชุมชนนั้นครอบคลุมเรื่องทั่วไป เช่น ประกาศ การอภิปรายที่เกี่ยวข้องกับเทคนิค นโยบาย และการใช้ภาษา รวมถึงยังมีศาลาประชาคม เป็นศูนย์กลางสำหรับสิ่งที่ต้องทำ การร่วมมือกับผู้ใช้อื่น ข้อมูลเกี่ยวกับการแก้ไขโดยเบื้องต้น ศาลาประชาคมยังมีไว้สำหรับติดตามว่าเกิดอะไรขึ้นในวิกิพีเดียอีกด้วย
หากคุณต้องการข้อมูลเพิ่มเติม ที่แรกที่คุณควรจะไป คือ วิธีใช้:สารบัญ ในการติดต่อกับผู้ร่วมแก้ไขเป็นรายบุคคล คุณอาจทิ้งข้อความไว้ในหน้าพูดคุยของเขาได้ สถานที่โดยทั่วไปที่ใช้ถามคำถามที่เกี่ยวข้องกับนโยบายหรือโครงการวิกิจะอยู่ที่ศาลาชุมชน สำหรับการติดต่อออนไลน์ และจดหมายกลุ่ม สำหรับการติดต่อผ่านทางอีเมล หรือคุณอาจจะติดต่อชาววิกิพีเดียคนอื่นผ่านช่องทางไออาร์ซีและอีเมล
นอกจากนั้น เมทาวิกิของมูลนิธิวิกิมีเดีย อันเป็นแหล่งสำหรับการประสานงานในโครงการวิกิพีเดียและโครงการพี่น้องอื่น ๆ ก็เป็นอีกที่หนึ่งที่คุณสามารถแจ้งบั๊กและร้องขอคุณลักษณะใหม่เพิ่ม
สำหรับช่องทางการติดต่อทั้งหมด ดูที่ วิกิพีเดีย:ติดต่อ
นอกจากภาษาไทยแล้ว วิกิพีเดียยังมีรุ่นภาษาอื่นอีกทั้งหมด 324 ภาษา โดยวิกิพีเดียขนาดใหญ่แสดงรายการด้านล่างนี้
วิกิพีเดียดำเนินการโดยมูลนิธิวิกิมีเดีย ซึ่งเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร นอกจากวิกิพีเดียแล้ว วิกิมีเดียยังดำเนินการโครงการหลายภาษาและเนื้อหาเสรีอีกหลายโครงการด้วยกัน ได้แก่
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.