From Wikipedia, the free encyclopedia
గుంటూరు డివిజన్ భారతీయ రైల్వేలు సంస్థ, దక్షిణ మధ్య రైల్వే (SCR), జోన్ లో గల ఆరు డివిజన్ల (విభాగాలు) లో ఒకటి. దక్షిణ మధ్య రైల్వే ప్రధాన కార్యాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రం లోని సికింద్రాబాదులో ఉండటమే కాకుండా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రము లోని దాదాపు మొత్త భూభాగములో, అంతేకాక మహారాష్ట్ర లోని పెద్ద భాగం, అదేవిధముగా మధ్యప్రదేశ్, కర్ణాటక, తమిళనాడు రాష్ట్రాలలో కొంత కొంత భాగం చొప్పున తన సేవలు అందిస్తోంది. గుంటూరు డివిజన్ అధికారిక డివిజన్ (మండల) కార్యాలయం, రైలు వికాస్ భవన్, పట్టాభిపురం, గుంటూరు వద్ద ఉంది.
గుంటూరు రైల్వే డివిజను | |
---|---|
గుంటూరు రైల్వే డివిజన్ సాంప్రదాయిక మార్గ పటం | |
![]() గుంటూరు జంక్షన్ స్టేషను యొక్క ముందు వీక్షణ | |
లొకేల్ | ఆంధ్ర ప్రదేశ్, భారత దేశము |
ఆపరేషన్ తేదీలు | 1వ తారీఖు, ఏప్రిల్ నెల,2003వ సం. (01.4.2003)– |
మునుపటిది | దక్షిణ రైల్వే |
ట్రాక్ గేజ్ | బ్రాడ్ |
మునుపటి గేజ్ | మీటర్ |
పొడవు | 619 కి.మీ. |
ప్రధానకార్యాలయం | గుంటూరు |
జాలగూడు (వెబ్సైట్) | official website |
భారతీయ రైల్వేలు యొక్క సరికొత్త డివిజన్ల (విభాగాలు) లో ఇది ఒకటి. రైల్వేల్లో అప్పటి కేంద్ర మంత్రి, రామ్ విలాస్ పాశ్వాన్చే దాని ఏర్పాటుకు 1997 లో ప్రకటించారు.[1] రాష్ట్రంలో అత్యంత వెనుకబడిన ప్రాంతాలలో ఒకటిగా ఉన్నటువంటి తూర్పు మధ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ (ఈస్ట్ సెంట్రల్ ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ) లో సమర్ధవంతమైన (మంచి) రైల్వే వ్యవస్థ (నెట్వర్క్) ను నిర్వహించాలన్న లక్ష్యంతో ఈ డివిజను (విభాగము) ఏర్పాటు చేయబడ్డది.[2] అభివృద్ధిలో పేలవంగా రహదారి వ్యవస్థ (నెట్వర్క్) ఉన్న ఈ ప్రాంతంలో రైల్వే అభివృద్ధి కోసం పుష్కల సౌకర్యాలను అందిస్తుంది. మొదట్లో డివిజన్ ఏర్పడిన సందర్భంలో, గుంటూరు రైల్వే డివిజను ఏర్పాట్లను పర్యవేక్షించేందుకు గుంటూరులో యాన్ ఆఫీసర్ ఆన్-స్పెషల్ డ్యూటీ (ఓఎస్డి) (డివిజనల్ రైల్వే మేనేజరు స్థాయి) వారిని నియమించడం జరిగింది. దీని మొదటి డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్గా పి.ఎన్. శుక్లా తో. 2003 ఏప్రిల్ 1 న పూర్తిగా పని చేయడం ప్రారంభించింది.[3] కొత్తగా నిర్మించిన డివిజనల్ ప్రధాన కార్యాలయం ఆఫీసు, గుంటూరు పట్టాభిపురం రైల్ వికాస్ భవన్, ఒక సెమీ వృత్తాకార డిజైన్ కలిగి, ఎక్కువగా రంగులద్దిన గాజు కవర్ కలిగి ఉన్నటువంటి ఈ ఆఫీసు నగరంలో ఒక మైలురాయి నిర్మాణం. ఇది పి.ఎన్. శుక్లా ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడింది. రైల్ విహార్ కాలనీ ఒక మానవ నిర్మిత సరస్సుతో మరొక మైలురాయి (లాండ్మార్క్) నిర్మాణం, తోట భవన సముదాయం, పర్యావరణ పార్కు, సముచితంగా ఉన్న పేరు గల ప్లెజెంట్ వ్యాలీ లో డిఆర్ఎం కోసం ది రాక్ విల్లా అనే ఒక కొండ హౌస్, ఒక అందమైన ఆఫీసర్స్ కాలనీ కూడా ఎం. అక్తర్ ద్వారా 2007-09 సం.ల మధ్య కాలంలో ఏర్పాటు చేయడం జరిగింది,[4] ప్రస్తుత డివిజనల్ రైల్వే మేనేజర్ ఆనంద్ మాథుర్, ఐ ఆర్ పి ఎస్ కేడర్కు చెందిన ఒక అధికారి.[5]
గుంటూరు రైల్వే డివిజను పూర్తిగా ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్రము పరిధిలో ఉండటమే కాకుండా, నల్గొండ జిల్లా, గుంటూరు జిల్లా, కర్నూలు జిల్లా, ప్రకాశం జిల్లాల ప్రజలకు సేవలు అందిస్తోంది.[3] పూర్తిగా బ్రాడ్ గేజ్ ట్రాక్ మండలం కలిగిన ఈ డివిజను. అత్యంత దూరాలతో, కనీసం ఉత్పాదకత కలిగిన ఉన్న ప్రాంతాలు దక్షిణ మధ్య రైల్వే జోన్ పరిధిలోని విజయవాడ, సికింద్రాబాద్, గుంతకల్లు డివిజన్లలో ఉన్నటువంటివి దీనిలో విలీనం ద్వారా ఇది ఏర్పడింది. ఈ డివిజన్ 618.8 కిలోమీటర్ల మొత్తం మార్గం పొడవు విస్తరించి 67 ప్రధాన, చిన్న స్టేషన్లు కలిగి ఉంది.[6] వర్గం వారీగా విభజన ఈ క్రింది విధముగా ఉంది.
ఎ: (రూ.60 మిలియన్ల పైన వార్షిక ఆదాయం): గుంటూరు జంక్షన్
బి: (రూ.30 - 60 మిలియన్ల మధ్య వార్షిక ఆదాయం): నడికుడి, నంద్యాల, నల్గొండ
సి: స్టేషన్లు లేవు
డి: 8 స్టేషన్లు
ఈ: 37 స్టేషన్లు
ఎఫ్: (హాల్ట్ స్టేషన్లు): 18 స్టేషన్లు
సుమారు 17 జతల ఎక్స్ప్రెస్ రైళ్ళు, 26 జతల సాధారణ ప్యాసింజర్ రైలు బండ్లు ఈ రైల్వే డివిజను ద్వారా సేవలు పొందుతున్నాయి.[7] ఈ క్రింద విధముగా డివిజను పరిధిలోని వివిధ రైలు మార్గం సేవల వివరాలు:
రైల్వే మార్గము | దూరము/కి.మీ. | డబుల్ లైన్/సింగిల్ లైన్ | విద్యుత్తు (ట్రాక్షన్) /డీజిల్ |
---|---|---|---|
కృష్ణా కెనాల్ జంక్షన్ (స్టేషను కాకుండా) నుండి గుంటూరు జంక్షన్ వరకు | 27 | డబుల్ | విద్యుత్తు |
గుంటూరు జంక్షన్ నుండి నల్లపాడు వరకు | 5 | డబుల్ | విద్యుత్తు |
తెనాలి జంక్షన్ (స్టేషను కాకుండా) నుండి గుంటూరు జంక్షన్ వరకు | 24 | సింగిల్ | విద్యుత్తు |
నల్లపాడు జంక్షన్ నుండి పగిడిపల్లి (స్టేషను కాకుండా) వరకు | 239 | సింగిల్ | డీజిల్ |
నల్లపాడు జంక్షన్ నుండి నంద్యాల వరకు | 257 | సింగిల్ | డీజిల్ |
రేపల్లి నుండి తెనాలి (స్టేషను కాకుండా) వరకు | 32 | సింగిల్ | డీజిల్ |
నడికుడి జంక్షన్ నుండి మాచెర్ల వరకు | 35 | సింగిల్ | డీజిల్ |
మెత్తము | 618 | 32 కి.మీ. డబుల్ లైన్ | 56 .మీ. విద్యుత్తు (ట్రాక్షన్) లైన్ |
గుంటూరు విభాగం , దక్షిణ మధ్య రైల్వేయందలి ఇతర విభాగములతో ఈ క్రింది ప్రాంతములలో అనుసంధానమగును.
(మిలియన్ రూపాయలలో గణాంకాలు)
సేవ(లు) | 2006-07 | 2007-08 | 2008-09 | 2009-10 |
---|---|---|---|---|
ప్యాసింజర్ | 535.3 | 590.3 | 602.0 | 598.0 |
ఇతర కోచింగ్ | 54.0 | 61.5 | 64.1 | 65.0 |
రవాణా | 1981.6 | 2049.1 | 1680.4 | 2380.0 |
ఇతరములు | 16.3 | 25.5 | 25.6 | 26.0 |
మొత్తము | 2587.2 | 2728.6 | 2372.1 | 3060.0 |
ప్రయాణీకులు సంఖ్య మొత్తం (మిలియన్లలో) | 17.9 | 20.5 | 21.3 | 22.0 |
రవాణా పరిమాణము(మిలియన్ టన్నులలో) | 2.6 | 2.8 | 2.2 | 2.5 |
మొట్ట మొదట ప్రధానంగా సరుకు నడిచే డివిజన్గా గుంటూరు 2003 సం.లో 930 మిలియన్ల రూపాయలు మాత్రమే ఆదాయంతో ప్రారంభించారు.[8]
స్థిరమైన వృద్ధితో 2007-08 సం.లో 2.72 బిలియన్ రూపాయల సంఖ్య చేరుకోవడం గుంటూరు రైల్వే డివిజను చూసింది. ముందుగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా మాంద్యం కొనసాగుతున్నందున దీని ఆదాయం 2008-09 సం.లో 2.37 బిలియన్ రూపాయలకు తగ్గిపోయింది.[9] ఆ తదుపరి ప్రయాణికులని తీసుకువెళ్ళే సంఖ్య స్వల్పంగా పెరిగింది అంతేకాక ఆదాయం కూడా పెరిగింది.
2008-09 సం.లో డివిజన్ యొక్క మొత్తం వ్యయం రూ 1.35 బిలియన్ మేరకు ఉంది, ఈ ఖర్చులో ఎక్కువగా ట్రాక్ పునరుద్ధరణ, ప్రయాణీకుల సౌకర్యాలు కల్పనే ఇందుకు ప్రధానం కారణం. దాని సమర్థ పనితీరు వలన సమర్థత ఇండెక్స్ 57, 04% వద్ద నమోదు అయ్యింది. 2007-08 సం.లో సంబంధిత గణాంకాలు, సమర్థత ఇండెక్స్ వరుసగా 0.89 బిలియన్, 32, 92%గా ఉంది.[10]
ఈ డివిజన్, 2009 ఏప్రిల్ లో దక్షిణ మధ్య రైల్వే యొక్క 54వ రైల్వే వీక్ వేడుకలులో సిగ్నల్, టెలికమ్యూనికేషన్స్ విభాగంలో ఎక్స్లెన్స్ షీల్డ్ లభించింది.
ఈ డివిజను ద్వారా రవాణా ప్రాథమిక వస్తువు సిమెంట్గా ఉంది. ఇతర వస్తువుల ధాన్యాలు, పత్తి, మిరపకాయలు, కలప వ్యర్థాలు ఉన్నాయ
ప్రధాన సరుకు లోడింగ్ పాయింట్లు
కృష్ణ కెనాల్-నంద్యాల (కెసిసి-ఎన్డిఎల్) మార్గము బ్రిటిష్ భారతదేశం యొక్క అప్పటి మద్రాసు ప్రావిన్స్ లో మచిలీపట్నంకు గోవాలో మార్గోవా అనుసంధానం చేసే ముఖ్యమైన ఈస్ట్-వెస్ట్ కోస్ట్ లింక్ యొక్క ఒక భాగంగా ఉండేది. ఇది మొదట మీటరు గేజ్ (నారోగేజ్) గా దక్షిణ మరాఠా రైల్వేలు (తరువాత మద్రాస్, దక్షిణ మరాఠా రైల్వేలు-ఎమ్ఎస్ఎమ్ఆర్) 1885-1890 సమయంలో నిర్మించారు.[13] నల్లమల పరిధులు గుండా ట్రాక్ ఉండటం వలన, దాని ఫలితంగా చాలా కొన్ని ప్రధాన ఇంజనీరింగ్ పనులు, వీటి నిర్మాణం యొక్క పనులు ఈ మార్గము కొరకు చేపట్టడం జరిగింది. వీటిలో అత్యంత ఆకర్షణీయ భారీ దొరబావి వయాడక్ట్ [14], బొగడ టన్నెల్ ఉండటం, ఇవి రెండూ నంద్యాల నుండి గురించి 30 కి.మీ. దూరములో ఉన్నాయి.
రేపల్లె తీర పట్టణం బ్రాంచ్ మార్గము, గుంటూరు 60 కి.మీ. తూర్పు 1910 సం.లో అదే సంస్థ నిర్మించిడం జరిగింది. ఈ మార్గము తెనాలి వద్ద ఈస్ట్ కోస్ట్ రైల్వే ప్రధాన మార్గమునకు అనుసంధానము చేయబడింది. ఈ రెండు విభాగాలు భారతీయ రైల్వే 'ప్రాజెక్ట్ యొక్క యూని గేజ్ కింద 1993-95 సమయంలో బ్రాడ్ గేజ్గా మార్చబడ్డాయి. ప్రధానంగా ఈ గేజ్ మార్పిడి, మునుపటి యొక్క, ఎగుడు దిగుడు ప్రాంతాల్లో వెయ్యటం కష్టమైన పని. గాజులపల్లి, దిగువమెట్ట మధ్య పాత అమరికను విడిచిపెట్టి చాలా తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న ఒక కొత్త బొగడ సొరంగం పొడవు 1.6 కిలోమీటర్లు, ఒక కొత్త దొరబావి వయాడక్ట్ భారీ వ్యయంతో నిర్మించారు.[15]
ఈ రైల్వే ట్రాక్ సుమారు 7 కి.మీ. దూరములోని కంబం రైల్వే స్టేషను నుంచి చారిత్రాత్మక కంబం ట్యాంక్ ద్వారా వెళుతుంది. ఇది దక్షిణ మధ్య రైల్వే లోని గుంటూరు-నంద్యాల రైలు మార్గములో అత్యంత సుందరమైన లోయలలో ఇది ఒకటి.
గుంటూరు-మాచెర్ల (GNT-MCLA) విభాగం, వెనుకబడిన తెలంగాణ లోపలి ప్రాంతానికి సేవలను అందించేందుకు ఎమ్ఎస్ఎమ్ఆర్ ద్వారా 1930 లో నిర్మించారు. ఇది చాలా వాస్తవానికి మీటర్ గేజ్గా ఉంది, 1992-93 లో బ్రాడ్ గేజ్ కు మార్చారు.[16] ఈ విభాగం ప్రముఖంగా ప్రధానంగా పిడుగురాళ్ళ నుండి, సున్నపురాయి, క్వార్ట్జ్, సిమెంట్ రవాణా కోసం ఉపయోగించిన లైమ్ సిటీగా పిలిచేవారు.[17]
విజయవాడ నుంచి సికింద్రాబాదుకు ఒక ప్రత్యామ్నాయ మార్గం తెరవడం, హైదరాబాదుకు తెలంగాణ లోపలి ప్రాంతమునకు అనుసంధానము చేయడం, 152 కిలోమీటర్ల పొడవైన బీబీనగర్-నడికుడి రైలు ప్రాజెక్టు శంకుస్థాపన 1974 ఏప్రిల్ 7 న అప్పటి భారతదేశం యొక్క ప్రధాన మంత్రి ఇందిరా గాంధీ చేశారు. ప్రాజెక్టు చివరకు 1989 లో పూర్తయ్యింది, ఈ మార్గమును ఒక సంవత్సరం తరువాత ప్రారంభించారు.[18] . కృష్ణా నది, మూసి నది పరిధిలోకి రెండు ప్రధాన వంతెనలు ఈ భాగంలో ఉంటాయి. ఈ మార్గము గుండా అనేక దక్షిణ / తూర్పు వెళ్ళే రైళ్ళను ఉపయోగిస్తారు. అందుకు ప్రత్యేక కారణము కూడా ఉంది. అత్యధిక భారీగా, రద్దీగా ఉండే వరంగల్-విజయవాడ రైలు మార్గము యొక్క ఒత్తిడిని తగ్గించుటకు ఈ మార్గమును ఉపయోగిస్తారు. ఈ మార్గము ద్వారా క్వార్ట్జ్, బొగ్గు, ఎరువులు పాటు సిమెంట్ రవాణా ఒక ముఖ్యమైన వస్తువుగా ఉంది.[19]
పగిడిపల్లి-రేపల్లె మార్గంలో ఈ డివిజన్ ద్వారా సేవలు పొందుతున్న గుంటూరు, నల్గొండ నగరాలే కాకుండా ప్రధాన నగరాలు, పట్టణాలు అయిన మిర్యాలగూడ, నడికుడి, సత్తెనపల్లె, పిడిగురాళ్ళ, తెనాలి, రేపల్లె ఉన్నాయి. నంద్యాల ముక్క నందు, ప్రధాన పట్టణాలు అయిన దొనకొండ, కంబం, వినుకొండ, నరసరావుపేట, మార్కాపురం, గిద్దలూరు, నంద్యాల ఉన్నాయి.[22]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.