род сисара From Wikipedia, the free encyclopedia
Gazele su pripadnici antilopskih vrsta iz roda . Šest vrsta koje su nekad bile u ovom rodu sada pripaduju rodovima i , koji su nekad smatrani podrodovima roda . Treći bivši podrod, , obuhvata tri postojeće vrste azijskih gazela.
Gazele Vremenski raspon: Pliocen do sadašnjosti | |
---|---|
![]() | |
Rimova gazela | |
Naučna klasifikacija ![]() | |
Domen: | Eukaryota |
Carstvo: | Animalia |
Tip: | Chordata |
Klasa: | Mammalia |
Red: | Artiodactyla |
Porodica: | Bovidae |
Potporodica: | Antilopinae |
Pleme: | Antilopini |
Rod: | Gazella , 1816 |
Vrste | |
Nekoliko, pogledajte tekst |
Gazele su poznate kao brze životinje. Neke mogu da potrče u namasima brzinama od po 100 km/h (60 mph) ili da duže trče brzinom od 50 km/h (30 mph).[1] Gazele uglavnom obitavaju u pustinjama, pašnjacima i savanama Afrike; ali se takođe nalaze u jugozapadnoj i centralnoj Aziji i Indijskom potkontinentu. One imaju tendenciju da žive u stadima i jedu manje grube, lako svarljive biljke i lišće. Gazele su relativno male antilope, pri čemu većina ima stojeću visinu od 60—1.070 cm (2—35 ft) u ramenima, i generalno su žućkaste boje.
Rodovi gazela su , i . Taksonomija ovih rodova je donekle zbunjujuća, a klasifikacija vrsta i podvrsta nije u potpunosti rešeno pitanje. Trenutno se smatra da rod sadrži oko 10 vrsta.[2] Četiri druge vrste su izumrle: crvena gazela, arabijska gazela, gazela kraljice Šebe i saudijska gazela. Većina preživelih vrsta gazela smatra se ugroženim u različitim stepenima. U bliskoj vezi sa pravim gazelama nalaze se tibetanske i mongolske gazele (vrste roda ), jelenska antilopa iz Azije i afrički springbok.
Jedna dobro poznata gazela je afrička vrsta Tomsonova gazela (), koja je oko 60—80 cm (24—31 in) visoka u ramenima, obojena braon i belo sa prepoznatljivom crnom trakom. Mužjaci imaju duge, često zakrivljene rogove. Kao i mnoge druge vrste plena, Tomiji i springboci (kako se uobičajeno nazivaju) pokazuju prepoznatljivo ponašanje stotinga (trčanja i visokog skakanja pre bega) kada im preti predator, kao što su gepardi, lavovi, afrički divlji psi, krokodili, hijene i leopardi.
Naziv je izveden iz arap. ġazāl,[3] sa Magribskim izgovorom ġazēl.[4] Do Evrope je prvi put dosplela preko starošpanske i starofrancuske reči,[4] i zatim oko 1600. godine je postala deo engleskog jezika.[5] Arapi su tradicionalno lovili gazele. Cenjena zbog svoje gracioznosti, gazela je simbol koji se najčešće povezuje u arapskoj i persijskoj književnosti sa ženskom lepotom.[6] U mnogim zemljama severozapadne podsaharske Afrike, gazela se obično naziva „dangelo”, što znači „brzi jelen”.
Gazele poput antilopa, čije porodice su deo, predstavljaju totem mnogih afričkih porodica kao što je porodica Džuf iz regiona Senegambije,[7][8]}} </ref> Bagananoa iz Bocvane u Južnoj Africi - za koju se kaže da je potomak Bahuruce,[9]}} </ref> i klana Eraraka (ili Erarak) iz Ugande.[10] Kao što je uobičajeno u mnogim afričkim društvima, zabranjeno je da Džuf ili Eraraka ubijaju ili dodiruju porodični totem.[8][10]
Jedna od tradicionalnih tema u arapskoj ljubavnoj poeziji obuhvata poređenje gazele sa volenom osobom, i lingvisti pretpostavljaju da je , reč za ljubavnu poeziju u arapskom jeziku srodna sa rečju gazela.[11]
Fosili pripadnika roda su nađeni u pliocenskim i pleistocenskim depozitima Evroazije i Afrike. Sićušna je jedna od najranijih evropskih gazela, karakterisana svojom malom veličinom i kratki nogama. Gazele su nestale iz Evrope na početku ledenog doba, ali su one opstale u Africi i Srednjem istoku.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.