pilot dhe kozmonauti sovjetik, njeriu i parë në hapësirë (1934–1968) From Wikipedia, the free encyclopedia
Juri Gagarini u lind në fshatin Klushino pranë Gzhatsk më 9 mars 1934, i lindur nga Alexey Ivanovich Gagarin (babai) dhe Anna Timofeyevna Gagarin (nëna), thuhet se Alexey ishte nje zdrukthtar, ndersa Anna nje lexuese e pangopur. Yuri ishte i treti nga të katërtit fëmijët, ndërsa prindërit e tij kan punuar në një ferm. Ashtu si miliona njerëz në Bashkimin Sovjetik, familja Gagarin ka vuajtur gjatë pushtimit nazist në Luftën e Dytë Botërore.
Juri Gagarin | |
---|---|
Юрий Гагарин | |
![]() Gagarin në Helsinki, 1961 | |
U lind në | Yuri Alekseyevich Gagarin 9 mars 1934 Klushino, SFSR Ruse, Bashkimi Sovjetik |
Vdiq | 27 mars 1968 vjeç) Novosyolovo, RSFSR Ruse, Bashkimi Sovjetik | (34
Shkaku i vdekjes | Përplasja e avionit MiG-15 |
Vendi i prehjes | Nekropoli i Murit të Kremlinit, Moskë, Rusi |
Kombësia | Sovjetik (Rus) |
Profesioni |
|
Bashkëshorti/ja | Valentina Goryacheva
(m. 1957) |
Çmimet |
|
Military career | |
Në aleancë me | ![]() |
Shërbimi/ | ![]() |
Vite shërbimi | 1957–1968 |
Grada | ![]() |
Nënshkrimi | |
![]() |
Në rininë e tij, Gagarin u bë i interesuar për hapësirën dhe planetet. Pas studimeve për një vit në një shkollë profesionale teknike në Lubertsi, Gagarin u zgjodh për trajnim të mëtejshëm në një shkollë të mesme teknike në Saratov. Ndërkohë, ai u bashkua me "Klubit te Fluturimit". Në vitin 1955, pas përfundimit të shkollimit të tij teknik, ai hyri në stërvitje ushtarake të fluturimit në Shkollën e pilotimit në "Orenburg". Ndërkohë që ai u takua me Valentina Goryacheva, me te cilen ai u martua në vitin 1957.
Në vitin 1960, pas procesit të kërkimit dhe përzgjedhjes, Yuri Gagarin u zgjodh mes 19 pilotëve të tjer për programin e hapësirës sovjetike. Gagarin u zgjodh më tej për trajnimin e një grupi elitë të njohur si "Soçi Gjashtë" nga të cilat kozmonautët e parë të programit Vostok do të zgjidhen. Gagarin dhe Kozmonautët të tjerë të mundshëm iu nënshtruan eksperimenteve të dizajnuara për të provuar durimin fizik dhe psikologjik, ai iu nënshtrua edhe trajnimeve për fluturimin e ardhshme. Nga njëzet të zgjedhurit, u zgjodhen Yuri Gagarin dhe German Titov për shkak të performancës së tyre në trajnim.
Më 12 prill 1961, në bordin e anijes kozmike "Vostok 1", Gagarin u bë njeriu i parë që udhëtoi në hapsirë, dhe i pari që e përshkoi orbitën e tokës.[1] Ai gjatë daljes nga atmosfera ndiente ndryshime në peshën e tij, dhe i dukej vetja sikur e kishin varur për shkak të shtypjes atmosferike.Ai tregoi që gjatë udhëtimit këndoi disa këngë patriotike rusisht.
Në librin "Rruga drejt Hapësirës" Gagarinit i atribuohet fraza se nuk ka zot atje lart. Pastaj Gagarin u kritikua rëndë nga kisha. Ky informacion është vënë në dyshim në mënyrë të përsëritur.[2][3]
Pas fluturimit, Gagarin u bë një njeri i famshëm në mbarë botën. Ai vizitoi Italin, Gjermanin, Kanadan, Brazilin, Japonin, dhe Finlandën si njeriu i parë në hapësirë. Ai vizitoi Mbretëria e Bashkuar tre muaj pas misionit të parë të tij duke vizituar qytetet e Londrës dhe Manchesterit, nga Machesteri ai ishte pritur me plot dashuri. Në vitin 1962 punoi si depudet i bashkimit sovjetik, dhe si kolonel i forcave ajrore. Më pas ai fillio ti perdor pijet alkoolike, dhe pas nje kohe gruaja e tij Valentina e zuri ne nje dhom hoteli me nje grua tjeter, dhe Yuri u hodh nga dritarja dhe morri nje te qar te madhe ne fytyr, Dhe keshtu paraqiten ndryshime fizike tek ai.
Më 27 mars 1968, në një fluturim rutin te forcave ajrore Ruse, avioni morri flak dhe Gagarini vdes. Trupi i tij u dogj, edhe hiri i tij u dergua ne muret e Kremlinit në sheshin e kuq. Ai la pas gruan e tij Valentinen, dhe dy vajzat e veta Elenen dhe galinen.
Një ndër tiparet e veçanta të tij ishte, shtatlartsia e ulët, Gagarin ishte vetëm 1,57 m, dhe buzëqeshja e jashtzakonshme e tij, që bëri bujë në gjithë botën.
Kan qenë dy monedha përkujtimore lëshuar në Bashkimin sovjetik, me figuren e tij mbrapa monedhes. Yuri Gagarinit ju ndertua nje statuj ne Londer si shenj nderimi. Ne sportin Hokey mbi akull u formua nje turne me emrin "Gagarin" në vitin 2008 etj.
Pë nder te 50 vjetorit të udhtimit te tij në hapsir u mbajt në vitin 2011, me rast te 50 vjetorit u krijua nje film per udhtimin e tij, e kombinuar me video origjinale gjat udhtimit te tij, ai film u quajt "Orbit".
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.