![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg/640px-Kleopatra-VII.-Altes-Museum-Berlin1.jpg&w=640&q=50)
ක්ලියෝපැට්රා
From Wikipedia, the free encyclopedia
VIIවන ක්ලියෝපැට්රා ෆිලොපේටර් (ග්රීක:Κλεοπάτρα Φιλοπάτωρ; ක්රි.පූ. 69[1] – 30 අගෝස්තු 12[2]),හෙවත් ඉතිහාසයේ සරලව ක්ලියෝපැට්රා ලෙස හැඳින්වෙන්නේ, ටොලමියානු ඊජිප්තුවේ අවසාන සක්රීය පාරාවෝවරයා ය. ඇගේ පුත්රයා වූ සිසේරියන් ද මඳකාලයක් පාරාවෝ ලෙස සිට ඇත. ඇගේ රාජ්ය සමයෙන් පසුව, ඊජිප්තුව රෝම අධිරාජ්යයේ පළාතක් බවට පත් විය.
ක්ලියෝපැට්රා VII ෆිලොපේටර් | |||||
---|---|---|---|---|---|
![]() VIIවන ක්ලියෝපැට්රාගේ යැයි සැලකෙන මූර්තියක්, ඇල්ටෙස් කෞතුකාගාරය, බර්ලින් | |||||
ඊජිප්තුවේ ටොලමියානු රැජින | |||||
රාජ්ය සමය | ක්රි.පූ. 51 – 30 අගෝස්තු 12 (වසර 21ක්) | ||||
පූර්වප්රාප්තිකයා | XIIවන ටොලමි ඕලීට්ස් | ||||
සහ-පාලන | XIIවන ටොලමි ඕලීට්ස් XIIIවන ටොලමි තියොස් ෆිලොපේටර් XIVවන ටොලමි XVවන ටොලමි සිසේරියන් | ||||
උපත | ක්රි.පූ. 69 ඇලෙක්සැන්ඩ්රියාව, ඊජිප්තුව | ||||
මරණය | ක්රි.පූ. 30 අගෝස්තු 12 (39 වියැති) ඇලෙක්සැන්ඩ්රියාව, ඊජිප්තුව | ||||
භූමදානය | නොදනී (ඊජිප්තුවේ වියහැකියි) | ||||
වල්ලභයා | XIIIවන ටොලමි තියොස් ෆිලොපේටර් XIVවන ටොලමි මාක් ඇන්ටනි | ||||
දරුවන් | සිසේරියන්, XVවන ටොලමි ෆිලොපේටර් ෆිලොමේටර් සීසර් ඇලෙක්සැන්ඩර් හීලියෝස් ක්ලියෝපැට්රා සෙලීන්, මෝරිටේනියාවේ රැජින XVIවන ටොලමි ෆිලඩෙල්ෆස් | ||||
| |||||
වංශය | ටොලමියානු රාජවංශය | ||||
පියා | XIIවන ටොලමි ඕලීට්ස් | ||||
මව | ඊජිප්තුවේ Vවන ක්ලියෝපැට්රා (අනුමාන) |
VIIවන ක්ලියෝපැට්රා රූපාක්ෂර වලින් | |||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Qlwpdrt | |||||||||||||||||||
Wr(.t)-nb(.t)-nfrw-3ḫ(t)-sḥ පරිපූර්ණත්වයේ මහා ආර්යාව, අනුශාසනාවේ විශිෂ්ටතම තැනැත්තිය | |||||||||||||||||||
Wr.t-twt-n-jt=s මහා තැනැත්තිය, ඇගේ පියාගේ පූජනීය රුව | |||||||||||||||||||
Qlwpdrt nṯrt mr(t) jts ඇගේ පියාගේ ප්රියාවිය වූ ක්ලියෝපැට්රා දෙවඟන | |||||||||||||||||||
ක්ලියෝපැට්රා මැසිඩෝනියන් ග්රීක සම්භවයක් ඇති ටොලමියානු රාජවංශයේ සාමාජිකාවකි.[3] ඔවුහු හෙලනිස්තික යුගයේ මහා ඇලෙක්සැන්ඩර්ගේ මරණින් පසු ඊජිප්තුව පාලනය කළහ. ටොලමිවරු ග්රීක[4] භාෂාව භාවිත කළ අතර, ඊජිප්තු බස කතාකිරීම ප්රතික්ෂේප කළහ. රොසෙටා පාෂාණය වැනි රාජසභාවේ නිල ලේඛන ග්රීක මෙන්ම ඊජිප්තු බසින් ද ලියැවීමට හේතුව එයයි.[5] නමුත්, ක්ලියෝපැට්රා ඊජිප්තු බස කථාකිරීමට උගත්[6] අතර ඇය තමන් ඊජිප්තු දෙවඟනක් වූ අයිසිස් දෙවඟනගේ නැවත උපතක් බව පවසා සිටියා ය.
සැබවින්ම ක්ලියෝපැට්රා සිය පියා වූ XIIවන ටොලමි සමග හවුල් පාලනයක් ගෙනගිය අතර, පසුව ඇගේ සොයුරන් වූ XIIIවන ටොලමි සහ XIVවන ටොලමි සමග ඊජිප්තු සම්ප්රදායයට අනුව විවාහ වී හවුල් පාලනයක් ගෙනගොස් ක්රමයෙන් තනි පාලකයා බවට පත්වූවා ය. පාරාවෝවරිය ලෙස ඇය ජූලියස් සීසර් සමග සම්බන්ධතා පැවැත් වූ අතර, එය ඇයව සිහසුන මත ස්ථාවර කිරීමට හේතු විය. පසුව ඇය සීසර්ට දාව උපන් ඇගේ පුත්රයා වූ සිසේරියන්ව ද නාමිකව සම-පාලක තනතුරට ඔසවා තැබුවා ය.
ක්රි.පූ. 44දී සීසර්ගේ ඝාතනයෙන් පසු ඇය, සීසර්ගේ නීත්යානුකූල අනුප්රාප්තිකයා වූ ගයස් ජූලියස් සීසර් ඔක්ටේවියානස්ට (පසුව ඔගස්ටස් ලෙස ප්රකට විය) එරෙහිව මාක් ඇන්ටනිට සහාය දැක්වූවා ය. ඇන්ටනිට දාව ඇය IIවන ක්ලියෝපැට්රා සෙලීන් සහ ඇලෙක්සැන්ඩර් හීලියෝස් නම් නිවුන් දරුවන් දෙදෙනකු ද, ටොලමි ෆිලඩෙල්ෆස් නම් පුත්රයකු (ඇයට සිය සොයුරන් සමග විවාහයෙන් දරුවන් නොලැබිණි) ද වැදුවා ය. ඇක්ටියම් සටනේ දී ඔක්ටේවියන්ගේ හමුදාවන්ට පරාජය වීමෙන් පසු ඇන්ටනි සියදිවි නසාගත් අතර ක්ලියෝපැට්රා ද එය අනුගමනය කළා ය. සම්ප්රදාය අනුව, ක්රි.පූ. 30 අගෝස්තු 12වන දින ඇය සර්පයකු මගින් දෂ්ට කරවාගෙන සිය දිවිහානි කරගත් බව සඳහන් වේ.[7] ඇගෙන් පසු සිසේරියන් රාජ්යත්වයට පත් වූ අතර, ඔහුගේ ආධාරකරුවන් ඔහු පාරාවෝවරයා ලෙස නම්කරන ලදී. නමුත් මඳ කලකින්ම ඔක්ටේවියන්ගේ නියෝගයක් අනුව ඔහුව ඝාතනය කෙරිණි. අනතුරුව ඊජිප්තුව රෝම පළාතක් වූ ඒජිප්ටස් බවට පත් විය.
අදවන විට ක්ලියෝපැට්රා බටහිර සංස්කෘතියේ ඉමහත් ජනප්රිය තේමාවක් බවට පත්ව ඇත. ඇයගේ පුරාවෘත්තය බොහෝ කලානිර්මාණ සහ සාහිත්යයේ සඳහන් ඇගේ ජීවිතය අලලා නිර්මාණය වූ නාට්ය මෙන්ම වෙනත් මාධ්ය සඳහා ද මාතෘකාව වී ඇත. ඒ අතර, විලියම් ෂේක්ස්පියර්ගේ ශෝකාන්ත නාට්යයක් වන ඇන්ටනි සහ ක්ලියෝපැට්රා, ජෝජ් බර්නාඩ් ෂෝගේ නාට්යයක් වන සීසර් සහ ක්ලියෝපැට්රා, ජූල්ස් මැසනට්ගේ ක්ලියෝපැට්රේ ඔපෙරාව, සහ ක්ලියෝපැට්රා (1934) සහ ක්ලියෝපැට්රා (1963) වැනි චිත්රපට ද වේ.