From Wikipedia, the free encyclopedia
Sumpor-dioksid (molekulska formula SO2) je bezbojni gas zagušljivog mirisa koji nastaje spaljivanjem sumpora na vazduhu. Teži je od vazduha. Rastvara se u vodi. Rastvor koji nastaje je kiseo jer gas reaguje sa vodom gradeći sumporastu kiselinu (H2SO3) čime se dokazuje da je sumpor-dioksid kiseli oksid. Sumporasta kiselina je nestabilna i lako se ponovo razlaže na sumpor-dioksid i na vodu.[7]
Sumpor-dioksid | |
---|---|
![]() | |
![]() | |
Drugi nazivi | sumpor(IV)-oksid; anhidrid sumporaste kiseline |
Identifikacija | |
CAS registarski broj | 7446-09-5 ![]() |
PubChem[1][2] | 1119 |
ChemSpider[3] | 1087 ![]() |
UNII | 0UZA3422Q4 ![]() |
EINECS broj | |
UN broj | 1079, 2037 |
KEGG[4] | |
MeSH | |
ChEBI | 18422 |
ChEMBL[5] | CHEMBL1235997 ![]() |
RTECS registarski broj toksičnosti | WS4550000 |
Bajlštajn | 3535237 |
Gmelin Referenca | 1443 |
Jmol-3D slike | Slika 1 |
Svojstva | |
Molekulska formula | SO2 |
Molarna masa | 64.054 g mol−1 |
Agregatno stanje | bezbojan gas |
Gustina | 2.551 g/L, gas |
Tačka topljenja |
−72.4 °C (200.75 K) |
Tačka ključanja |
−10 °C (263 K) |
Rastvorljivost u vodi | 9.4 g/100 mL (25 °C)[6] |
pKa | 1.81 |
Struktura | |
Oblik molekula (orbitale i hibridizacija) | Iskrivljen pod uglom od 120° |
Dipolni moment | 1.63 D |
Opasnost | |
EU-klasifikacija | Otrovan |
NFPA 704 | |
R-oznake | R23 R34 |
S-oznake | (S1/2) S9 S26 S36/37/39 S45 |
Tačka paljenja | nije zapaljiv |
Srodna jedinjenja | |
Srodna jedinjenja | Sumpor-trioksid; Sumporasta kiselina |
| |
Infobox references |
Rastvor sumpor-dioksida u vlažnoj okolini deluje kao izbeljivač tako što redukuje sastojke u materiji koja se izbeljuje.
Sumpor-dioksid je nusprodukt rada automobilskih motora i fabričkih postrojenja i zagađuje životnu sredinu. Napada sistem za disanje ljudi i životinja. Rastvarajući se u vazduhu uzrokuje kisele kiše koje uništavaju biljke, metalne konstrukcije i građevine.
Sumpor dioksid se dobija izgaranjem sumpora s kisikom iz zraka:
ili prženjem sulfidnih ruda, obično pirita:
Pri običnoj temperaturi sumpor dioksid je gas, ali se može lako ukapljiti, zbog postojanja dipola u strukturi molekule.
Sumpor dioksid ima neugodan miris i otrovan je za niže organizme, pa se upotrebljava za sterilizaciju suhog voća. U vinu služi kao antioksidans i antibiotik. Osim što sprječava njegovo kvarenje, služi i za održavanje odgovarajuće kiselosti. Sumpor dioksid ima redukciono djelovanje, jer može lahko preći u više oksidacijsko stanje. Ova osobina omogućava njegovo korištenje kao izbjeljivač. Sa vodom daje sulfitnu kiselinu, koja nije poznata u čistom stanju i postoji samo u vodenom rastvoru:
To je slaba kiselina i daje soli sulfite i hidrogensulfite. I sulfitna kiselina kao i sumpor dioksid ima redukciono djelovanje.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.