From Wikipedia, the free encyclopedia
ويانا (انگلش:Veinna؛جرمن:Wien) وفاقي راڄڌاني، سڀ کان وڏو شهر ۽ آسٽريا جي نو رياستن مان هڪ آهي. ويانا آسٽريا جو پرائيميٽ شهر آهي، جنهن جي آبادي اٽڪل 19 لک (26 لک ميٽروپوليٽن علائقي اندر، ملڪ جي آبادي جو تقريباً ٽيون حصو) ۽ ان جو ثقافتي، معاشي ۽ سياسي مرڪز آهي. اهو يورپي يونين ۾ شهر جي حدن اندر آبادي جي لحاظ کان 7ھین نمبر وڏو شهر آهي. 20ھین صدي جي شروعات تائين، اهو دنيا جو سڀ کان وڏو جرمن ڳالهائيندڙ شهر هو، ۽ پهرين عالمي جنگ ۾ آسٽرو۔هنگروي سلطنت جي ورهاست کان اڳ، شهر ۾ 20 لک ماڻهو هئا.[2] اڄ، برلن کان پوء جرمن ڳالهائيندڙن جو ٻيو نمبر وڏو شھر آهي.[3]
Vienna Wien | |||||
---|---|---|---|---|---|
Capital city and state | |||||
![]() From top, left to right: Kunsthistorisches Museum, Vienna City Hall, St. Stephen's Cathedral, Vienna State Opera, and Austrian Parliament Building | |||||
| |||||
Location within Austria##Location within Europe | |||||
جاگرافي بيهڪ: 48°12′N 16°22′E | |||||
Country | ![]() | ||||
حڪومت | |||||
• مجلس | Gemeinderat and Landtag of Vienna | ||||
• Mayor and Governor | Michael Ludwig (SPÖ) | ||||
• Vice-Mayors |
| ||||
پکيڙسانچو:Austria population Wikidata | |||||
• Capital city and state | [[1 E+اظھاري چُڪَ: اڻڄاتل وقفي حرف "["._m²|سانچو:Austria population Wikidata ڪ.م2]] (اظھاري چُڪَ: غير متوقع < عامل. ميل2) | ||||
• زميني | 395.26 ڪ.م2 (152.61 ميل2) | ||||
• آبي | 19.39 ڪ.م2 (7.49 ميل2) | ||||
بلندي | 151 (Lobau) – 542 (Hermannskogel) ميل (495–1,778 ft) | ||||
آبادي (سانچو:Austria population Wikidata)سانچو:Austria population Wikidata | |||||
• Capital city and state | سانچو:Austria population Wikidata | ||||
سرڪاري نالو | Historic Centre of Vienna | ||||
قسم | Cultural | ||||
معيار | ii, iv, vi | ||||
عهدو | 2001 (25th session) | ||||
حوالا نمبر. | 1033 | ||||
UNESCO Region | Europe and North America | ||||
Endangered | 2017[1] | –present
ويانا ڪيترن ئي وڏن بين الاقوامي ادارن جو ميزبان آهي، جن ۾ گڏيل قومن جو ادارو (UNO) ۽ اوپيڪ شامل آهن. هي شهر آسٽريا جي اڀرندي حصي ۾ واقع آهي ۽ چيڪ ريپبلڪ، سلوواڪيا ۽ هنگري جي سرحدن جي ويجهو آهي. اهي علائقا يورپي سينٽرروپ سرحد واري علائقي ۾ گڏجي ڪم ڪن ٿا. ويجهن براتسلاوا سان گڏ، 30 لک باشندن سان، ويانا هڪ ميٽروپوليٽن علائقو ٺاهي ٿو. سال 2001ع ۾، شهر جو مرڪز يونيسڪو عالمي ورثو سائيٽ نامزد ڪيو ويو. جولاءِ، 2017ع ۾ ان کي خطرن ۾ عالمي ورثي جي لسٽ ۾ منتقل ڪيو ويو.[4]
ان جي موسيقيءَ جي ورثي جي ڪري، موسيقيءَ جو شهر،[5] ان کان سواءِ ويانا کي ”خوابن جو شھر“ به چيو وڃي ٿو، ڇاڪاڻ ته اهو دنيا جي پهرين نفسياتي ماهر سگمنڊ فرائيڊ جو گهر هو.[6] هن شهر جون پاڙون ابتدائي سيلٽڪ ۽ رومن آبادين ۾ آهن جيڪي وچين دور ۽ باروڪ شهر ۽ پوءِ آسٽرو-هنگروي سلطنت جي گاديءَ جو هنڌ ۾ تبديل ٿيون. 20ھین صدي جي شروعاتي حصي تائين ويانا ڪلاسزم جي عظيم دور کان وٺي يورپي ميوزڪ سينٽر جي هڪ اهم ڪردار ادا ڪرڻ لاءِ مشهور آهي. ويانا جو تاريخي مرڪز آرڪيٽيڪچرل مجموعن سان مالا مال آهي، جنهن ۾ باروڪ قلعا ۽ باغيچا شامل آهن ۽ 19هين صديءَ جي آخر ۾ رنگ اسڪوائر (Ringstraße) وڏين عمارتن، يادگارن ۽ پارڪن سان جڙيل آهي.[7]
ويانا پنهنجي زندگي جي اعلي معيار لاء مشهور آهي. سال 2005ع جي دنيا جي 127 شهرن جي مطالعي ۾، اقتصاديات جي انٽيليجنس يونٽ شهر کي (وانڪوور ۽ سان فرانسسڪو سان تعلق رکندڙ) دنيا جي سڀ کان وڌيڪ رهڻ لائق شهرن لاءِ پهريون نمبر ڏنو. سال 2011ع ۽ 2015ع جي وچ ۾، ويانا، ميلبورن جي پٺيان، ٻئي نمبر تي، سال 2018 ۾، اهو ميلبورن کي نمبر هڪ جڳهه طور تبديل ڪيو.[8][9][10][11][12] [13]
مسلسل ڏهن سالن تائين (2009-2019)، انساني وسيلن جي صلاحڪار فرم مرسر دنيا جي سوين شهرن جي سالياني "رهڻ جي معيار" سروي ۾ ويانا کي پهريون نمبر ڏنو.[14][15][16][17][18][19][20][21]
مونوڪل (Monocle) جي سال 2015ع جي "ڪوالٽي آف لائف سروي" دنيا جي مٿين 25 شهرن جي فهرست ۾ ويانا کي ٻئي نمبر تي رکيو."[22][23][24][25][26]
یو این۔آباديون UN-Habitat سال 2012ع ۾ ويانا کي دنيا جو سڀ کان خوشحال شهر قرار ڏنو. [27] هن شهر کي سال 2007ع ۽ 2008ع ۾ جدت جي ثقافت لاءِ عالمي سطح تي پهرين نمبر تي رکيو ويو، ۽ سال 2014ع جی جدت واری شھرن جی انڊيڪس ۾ عالمي سطح تي ڇهين نمبر تي (256 شهرن مان)، جنهن ٽن علائقن کي ڍڪڻ ۾ 162 اشارن جو تجزيو ڪيو: ثقافت، انفراسٽرڪچر، ۽ مارڪيٽون.[28][29][30]
ويانا باقاعدگي سان شهري رٿابندي ڪانفرنسون منعقد ڪندو آهي ۽ اڪثر ڪري شهري رٿابندي ڪندڙن طرفان ڪيس اسٽڊي طور استعمال ٿيندو آهي.[31] سال 2005ع ۽ 2010ع جي وچ ۾، ويانا بين الاقوامي ڪانگريس ۽ ڪنوينشن لاء دنيا جي نمبر۔ون منزل هئي.[32] جيڪڏهن اهو هر سال 68 لک سياحن کي راغب ڪري ٿو.[33]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.