From Wikipedia, the free encyclopedia
Адыгея Өрөспүүбүлүкэтэ (нууч. Респу́блика Адыге́я, адыг. Адыгэ Республик) диэн Арассыыйа Федерациятын өрөспүүбүлүкэтэ.
| |||||
![]() | |||||
Киин куорат | Майкоп | ||||
Иэнэ | 7 600 км² | ||||
Дьонун ахсаана | 444 тыh. (2005) | ||||
Федеральнай уокуруга | Соҕуруу | ||||
Экономическай оройуона | Хоту Хапхаас | ||||
Ил тыла | нуучча, адыг | ||||
Президент | Асланчерий Тхакушинов | ||||
Премьер миниистир | Кумпилов Мурат Каральбиевич | ||||
Сокуон таhаарар былаас баhылыга | Иванов Анатолий Георгиевич | ||||
Кэм зоната | MSK (UTC+3, сайын UTC+4) |
Киинэ — Майкоп.
Краснодар кыраайыныын кирбиилэhэр.
От ыйын 27 1922 тэриллибитэ.
Адыгея Хапхаас хайаларын хоту тэллэхтэригэр сытар, хотутугар хонуулар, соҕуруутугар хайалар. Тыалар сирин 40 % ылаллар.
Адыгея Москва кэм зонатыгар (MSK/MSD) баар. UTC уларыйыыта +0300 MSK)/+0400 MSD).
Республикаҕа улахан күөллэр суохтар. Уу хаайар сирдэр:
Республика ниэбинэн уонна айылҕа гааhынан баай. Атын сир баайдара кыhыл көмүс, үрүҥ көмүс, вольфрам уонна тимир.
Адыыгтар хотугулуу арҕаа Хапхаас төрүт олохтоохторо буолаллар, XIII үйэттэн ыла черкестар диэн биллэллэр.
АСФСР састаабыгар киирэр Адыыг автоном уобалаhа от ыйын 27, 1922 тэриллибитэ.
Олохтоохторун ахсаана — 442,7 тыh. киhи. (2006), куорат олохтоохторо — 52,6 % (2006). Дьон чиҥэ — 56,8 киhи/км² (2006).
Өрөспүүбүлүкэҕэ 80-тан тахса омук олорор. 2002 сыллааҕы Арассыыйа олохтоохторун сурутуутунан, өрөспүүбүлүкэ омуктара:
Омук | 2008 сыллааҕы ахсаана, тыh. (* Архыыптаммыт 2011, Алтынньы 10 күнүгэр.) |
---|---|
Нууччалар | 275,2 (62,4 %) |
Адыыгтар | 114,2 (25,9 %) |
Эрмээннэр | 15,5 (3,5 %) |
Украиннар | 8,9 |
Курдар | 4,0 |
Татаардар | 3,6 |
Түрктэр | 3,6 |
Сыгааннар | 2,0 |
Беларустар | 1,8 |
Гириэктэр | 1,7 |
Азербайдьаннар | 1,5 |
Ниэмэстэр | 1,2 |
Чеченнар | 1,1 |
Куораттар:
Муниципальнай оройуоннар:
Адыгея сайдыылаах индустриялаах уонна тыа хаhаайыстыбалаах республика. Сайдыылаах индустрия салаалара: ас, тыа, мас таҥастааhына уонна кумааҕы, массыына оҥоруута уонна металл чочуйуута.
Туhалаах сирдэрин бүтүн иэнэ 781,4 тыh. гектар (1998), онтон 244,7 гектары хорутуллар сирдэр ылаллар. Олохтоох тыа хаhаайыстыбатын салаалара үүнээйи үүннэриитэ, чооску, хой, көтөр уонна сылгы иитиитэ.
Республика сиригэр олохтоох авиалиниялар, массыына уонна тимир суол транспорта сайдыылаах. Кубань өрүс аал сырыылаах.
Адыгея икки сүрүн үрдүк үөрэҕирии кииннэрэ Адыгея ил университета уонна Майкоп ил технология университета.
Республика сүрүн сокуона — Адыгея Республикатын конституцията.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.