From Wikipedia, the free encyclopedia
معلومات شخصیت | |
---|---|
نام: | اَصبَغ بن نُباتہ تمیمی حَنْظلی مُجاشِعی |
نسب: | بنی حنظلہ، قبیلہ مشاجع |
مقام سکونت: | کوفہ |
اصحاب: | امام علی (ع) |
سماجی خدمات: | راوی، شرطۃ الخمیس |
مشائخ: | ابو ایوب خالد بن زید انصاری، عمار بن یاسر و عمر بن خطاب |
شاگرد: | ابو الجارود، خالد نوفلی، محمد بن داوود غنوی، اجلح بن عبدالله کندی و ابو حمزه ثمالی |
اصبع بن نباتہ تمیمی حنظلی مجاشعی | |
---|---|
نام | اصبع بن نباتہ |
کنیت | ابو القاسم |
مقام پیدائش | کوفہ |
وفات | دوسری صدی |
دور | گیارہواں صدی ہجری |
مذہب | اسلام |
والد | نباتہ |
پیشہ | عالم |
وجہ شہرت | علی بن ابی طالب دے مشہور صحابی |
مؤثر شخصیتاں | علی بن ابی طالب تے امام حسین |
اَصبَغ بن نُباتہ تمیمی حَنْظلی مُجاشِعی (قرن اول ہجری) امام علی بن ابی طالب کرم اللہ وجہہ الکریم دے کوفی اصحاب وچوں سن ۔ خلافت امام علی (ع) وچ اوہ امام دے نامدار ترین و محکم ترین صحابی تے شرطۃ الخمیس دے ارکان وچوں سن ۔
اصبع بن نباتہ تمیمی حنظلی مجاشعی علی بن ابی طالب دے کوفی اصحاب وچوں سی ۔[1][2]
اصبغ بن نباتہ دا نام اصبع سی جدوں کہ انہاں دے والد دا نام نباتہ سی ۔ انہاں دی کنیت ابو القاسم سی۔ انہاں دا بنو حنظلہ دی شاخ مجاشع بن دارم توں تعلق سی ۔[3]
اصبغ بن نباتہ کوفہ دا تعلق کوفہ توں سی ۔ تے ایہ علی بن ابی طالب دے صحابی سن ۔[4] اصبغ دا شمار جنگ صفین دے واقعات نقل کرنے والے راویاں ہُندا اے۔[5] جنگ جمل دے واقعات وی انہاں توں منقول نيں۔[6] بعض روایات دے مطابق ایہ علی بن ابی طالب دے معتبر تابعی سن ۔[7] نصر بن المزاحم دی روایت دے مطابق اصبغ عراق دے جنگجو سن تے انہاں دا علی بن ابی طالب دے سرداراں وچ شمار ہُندا سی ۔[8] اصبغ نوں جنگ صفین وچ شرطۃ الخمیس[lower-alpha 1] دا اک رکن تصور کیتا جاندا اے۔[9][10] علم اسماء الرجال وچ بیشتر اہل سنت دے اکثر رجالی غیر موثق و ضعیف سمجھدے نيں[11][12][13][14][15][16][17][18] انہاں نے علی بن ابی طالب دی شہادت دے واقعہ نوں نقل وی کیتا سی ۔[19] مختلف علماء بشمول شیخ طوسی نے انہاں نوں علی بن ابی طالب دے صحابی دی بجائے حسین بن علی دا صحابی دسیا اے۔[20]
اصبغ بن نباتہ دی کنیت ابو القاسم سی۔ بنی حنظلہ دی شاخ مُجاشع بن دارم نال تعلق سی ۔[21] کوفہ دے رہنے والے تے خلافت امام علی وچ حضرت علی دے نامدار ترین صحابی سن ۔[22] بعض روایات توں حضرت علی دے نزدیک محبوبیت تے منزلت واضح ہُندی اے۔[23]
نصر بن مزاحم دی روایت دے مطابق اصبغ اک بزرگ زاہد تے عابد شخص سن ۔ عراق دے جنگجو تے حضرت علی دے سرداراں وچ انہاں دا شمار ہُندا سی ۔[24] اصبغ نوں جنگ صفین وچ شرطۃ الخمیس دا اک رکن سمجھدے سن ۔[25] از خود او درباره معنای عنوان «شرطۃ الخمیس دے بارے وچ انہاں توں روایت منقول اے کہ اسيں حضرت علی (ع) دے نال انہاں اُتے جان نچھاور فدا کاری دا عہد و پیمان بنھیا سی[26] اوہ جنگ صفین دے واقعات نقل کرنے والے راویاں وچوں اک نيں۔[27] جنگ جمل دے واقعات وی انہاں توں منقول نيں۔[28]
اصبغ امام علی (ع) دے بعد کچھ مدت ہی زندہ رہے۔[29] انہاں نے حضرت علی دے شہادت دے واقعے نوں نقل کیتا اے۔[30] شیخ طوسی نے انہاں نوں امام حسن (ع) دے اصحاب دے طبقے وچ گنیا اے۔[31]
روائی شخصیت دی وجہ توں انہاں نوں شہرت حاصل اے۔ شیعہ علم رجال وچ انہاں نوں ممتاز موثق کہیا گیا اے۔[32]
اصبغ نے ابو ایوب انصاری، عمار بن یاسر تے عمر بن خطاب توں روایت کيتی اے۔[33][34]
انہاں توں نقل ہونے والیاں اکثر روایات امام علی تک منتہی ہُندیاں نيں۔ اکثر ایہ روایات شیعی حدیثی کتاباں وچ منقول نيں۔[35] انہاں روایات وچوں اکثر اخلاقی، تاریخی تے فقہی موضوع توں متعلق نيں۔ اصبغ توں نقل ہونے والی مشهور ترین روایات وچ امام علی (ع) دا مالک اشتر دے نام عہد نامہ تے محمد حنفیہ دے نام حضرت علی دا وصیت نامہ اے۔[36] اصبغ نے ابو ایوب خالد بن زید انصاری، عمار بن یاسر تے عمر بن خطاب توں روایت کيتی اے۔[37] ابو الجارود، خالد نوفلی، محمد بن داوود غنوی، اجلح بن عبدالله کندی تے ابو حمزہ ثمالی نے اصبغ توں روایت کردے نيں۔[38]
اہل سنت دے اکثر رجالی انہاں نوں غیر موثق و ضعیف سمجھدے نيں۔[39] انہاں نوں غیر موثق تے ضعیف سمجھنے دا موضوع انہاں دی امام علی نال صادقانہ محبت توں بے ربط نئيں اے ایتھے تک کہ بعض نے انہاں نوں رافضی تے بعض نے شیعہ غالی محسوب کیتا اے۔[40] انہاں سب گلاں دے باوجود عجلی، [41] انہاں نوں ثقات وچ شمار کردا اے۔
مندرجہ ذیل اصبغ توں روایت کردے نيں :
مختلف راویات دے مطابق اصبغ علی بن ابی طالب دی وفات دے بعد کچھ عرصہ حیات رہے۔[43] انہاں دی تاریخ وفات دا کدرے کوئی ذکر موجود نئيں اے۔
انہاں دی وفات دی تاریخ دقیق معلوم نئيں اے ہور انہاں دے زندہ رہنے دی مدت وچ وی اختلاف نظر پایا جاندا اے۔ ایتھے تک کہیا جاندا اے کہ اوہ پہلی صدی دے بعد فوت ہوئے۔[44] ایہ مختلف اقوال روائی کتاباں وچ روایات وچ اختلاف دی وجہ توں پیش آئے نيں مثال دے طور اُتے امام حسن (ع) [45] تے امام حسین (ع) توں روایت منقول ہوئی اے۔[46] و یا شیخ طوسی[47] نے ذکر کیتا اے کہ اصبغ بن نباتہ مقتل امام حسین وچ مؤثر سن ۔ ایسے مقامات اُتے نہایت احتیاط توں کم لینا چاہیدا کیونکہ مذکورہ روایت وچ کثیر مجہول افراد موجود ہونے دی وجہ توں اسنوں ضعیف کہیا گیا اے۔[48]
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.