Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Zbrodnia w Majdanie – zbrodnia we wsi Majdan, w powiecie koszyrskim w dawnym województwie poleskim, popełniona 23 sierpnia 1943 roku na co najmniej 139 Polakach. Sprawstwo zbrodni nie zostało jednoznacznie rozstrzygnięte. Śledztwo IPN jako sprawców wskazało nacjonalistów ukraińskich, bez podania ich nazwisk i przynależności organizacyjnej.
![]() Tablica Pomnika ofiar zbrodni dokonanej na obywatelach polskich przez OUN-UPA wymieniająca Majdan | |
Państwo | |
---|---|
Miejsce |
Majdan |
Data |
23 sierpnia 1943 |
Liczba zabitych |
co najmniej 139 |
Typ ataku | |
Sprawca |
Przed wojną Majdan był wsią mieszaną polsko-ukraińską z przewagą Polaków. Przed zbrodnią aktywność ukraińskich nacjonalistów wzbudzała u Polaków obawy o życie, w związku z czym nocowali oni poza domem, spodziewając się ataku na wieś nocą[1].
Według wspomnień Mikołaja Kunickiego, którego oddział polsko-sowieckiej partyzantki działał na Polesiu wołyńskim, 13 sierpnia 1943 roku Polacy z Majdanu zwrócili się do niego z prośbą o ochronę przed spodziewanym atakiem ukraińskich nacjonalistów. Kunicki przybył z oddziałem do wsi 18 sierpnia proponując mieszkańcom ewakuację. Według Kunickiego 19 sierpnia jego oddział odparł atak oddziałów banderowskich na Majdan, a następnie opuścił wieś z 70-80 jego polskimi mieszkańcami. Pozostali nie opuścili wsi posiadając jakoby gwarancje bezpieczeństwa od Ukraińców[2].
Rano 23 sierpnia 1943 roku Majdan został zajęty przez oddziały ukraińskie. Przybysze spędzili Polaków do budynku szkoły pod pretekstem zebrania[1]. Według wspomnień Kunickiego, oświadczyli zebranym, że zamierzają zbudować we wsi podziemny spichlerz. Do wykonania wykopu, mającego znajdować się w stodole Antoniego Zajączkowskiego, wybrali 10 mężczyzn[2].
Według ustaleń śledztwa IPN mieszkańcy Majdanu byli przyprowadzani do stodoły po kilku, mordowani ostrymi narzędziami i wrzucani do wykonanego wykopu. Do próbujących uciekać strzelano z broni palnej. Po zabiciu mieszkańców wioskę ograbiono i spalono[1]. Nieco inną wersję mordu zawierają wspomnienia Mikołaja Kunickiego. Według niego druga dziesiątka mężczyzn przyprowadzona na egzekucję, zobaczywszy ciała pierwszych zabitych podjęła próbę ucieczki, ostatecznie zakończonej powodzeniem w przypadku dwóch osób. Aby udaremnić ucieczkę, sprawcy użyli broni palnej, co zaalarmowało Polaków zamkniętych w szkole. Część z nich próbowała uciec przez okna i przedrzeć się przez kordon oprawców, co udało się kilku osobom. Pozostali zabarykadowali się w budynku, jednak po włamaniu się sprawców do środka zostali siłą wyprowadzeni i zabici przy użyciu broni białej w stodole Zajączkowskiego. Ich ciała wrzucono do dołu a stodołę podpalono dla zatarcia śladów. Kunicki sprawstwo zbrodni przypisał UPA[2].
W latach 60. w wyniku starań Wacława Klimaszewskiego, partyzanta z oddziału Kunickiego, którego żona zginęła w Majdanie, władze sowieckie postawiły w miejscu zbrodni obelisk z nazwiskami zabitych[3]. Napis na obelisku głosił: Tu 23 sierpnia 1943 roku krwawymi rękami ukraińskich burżuazyjnych nacjonalistów zakatowano 139 mieszkańców wsi Majdan[4].
Śledztwo w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości polegającej na zabójstwie co najmniej 139 osób w Majdanie prowadziła Okręgowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Szczecinie. Śledztwo potwierdziło narodowościowe podłoże zbrodni dokonanej przez nacjonalistów ukraińskich, której celem była eliminacja Polaków. Z powodu niewykrycia sprawców śledztwo zostało umorzone[5].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.