Loading AI tools
zabytkowa willa w Łodzi Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Willa Teodora Milscha – willa położona u zbiegu ulic Kopernika i Łąkowej w Łodzi[2], na terenie Polesia.
![]() | |
![]() Fasada północna przed remontem w 2012 | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość |
Łódź |
Adres |
ul. Kopernika 46 / ul. Łąkowa 21 |
Typ budynku | |
Architekt |
Edward Kreuzberg |
Kondygnacje |
3 |
Powierzchnia użytkowa |
800 m² |
Rozpoczęcie budowy | |
Ukończenie budowy | |
Ważniejsze przebudowy | |
Pierwszy właściciel |
Teodor Milsch |
Obecny właściciel |
Cech Przedsiębiorców Branży Mięsnej Ziemi Łódzkiej |
Położenie na mapie Łodzi ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
![]() |
Budynek w stylu neorenesansowym powstał w 1882 roku według projektu Edwarda Kreuzberga[3][2][4][5]. Willę zbudowano na zamówienie łódzkiego fabrykanta Teodora Milscha[3][2][4][5].
Teodor Milsch był założycielem trzeciego w Łodzi (po browarach braci Gehlig i rodziny Anstadtów) browaru przemysłowego[2][5]. Browar powstał w 1878 roku przy drugorzędnej piaszczystej drodze, biegnącej z centrum miasta do lasu miejskiego, pod numerem 53[6][3][2]. Wtedy też ulica przy browarze uzyskała przydomek Milsza (od nazwiska fabrykanta)[3] i nazwa ta – już jako urzędowa – funkcjonowała do 1923 roku, gdy patronem ulicy został Mikołaj Kopernik[2]. Obok browaru stworzono pierwszy w Łodzi „ogród rozrywkowy” oferujący klientom różnego typu plenerowe rozrywki[2]. Na jego terenie znajdował się ogród spacerowy, staw z łódkami, drewniane altany i muszla koncertowa, a także piętrowy budynek restauracji nazywany „Leśniczówką” (Waldschloesschen), który powstał około 1880 roku[3][2][5][6]. „Leśniczówka” posiadała salę taneczną oraz dobudowane później (1895) bufet i kuchnię[6]. Właściciele ogrodu urządzali występy artystyczne, koncerty orkiestr, loterie[3]. W „Leśniczówce” organizowano zabawy, imprezy taneczne[3][2]. Miejsce to zostało opisane przez Władysława Reymonta w Ziemi obiecanej[3][2]. Po rewolucji 1905 budynek był wykorzystywany przez związki zawodowe, a po ich rozwiązaniu przez władze rosyjskie jako obiekt mieszkalny[2]. W 1920 roku zakwaterowano w nim uciekinierów z tych obszarów Polski, które zostały zajęte przez wojska bolszewickie[2]. „Leśniczówkę” rozebrano w latach 30. XX wieku[2].
W pobliżu browaru rodzina Milschów wybudowała swoją rodzinną siedzibę. Willa Milschów w 1908 roku stała się własnością Cechu Rzeźników i Wędliniarzy[5] i przeszła generalny remont[5]. Cech ten utracił prawa do willi w okresie PRL, gdy budynek został upaństwowiony. Mieścił się w nim m.in. dom kultury (klub „Karolek”), stołówka zakładów Harnama Rena-Kord, mających siedzibę przy ul. Łąkowej (w budynku zakładu jest obecnie hotel), oraz restauracje (najpierw „Kometa”, później „Kaprys”)[5][2]. W latach 80. XX wieku cech odzyskał obiekt[5]. Pomieszczenia w willi są podnajmowane, również na cele restauracyjne (pub, restauracja)[3][2].
17 grudnia 1982 roku willa została wpisana do rejestru zabytków[1].
W ogrodzie przy willi rośnie klon zwyczajny, który od 7 grudnia 2021 roku jest pomnikiem przyrody[7](zdjęcie drzewa).
Bryła budynku jest rozczłonkowana, częścią obiektu jest trzykondygnacyjna wieża[5]. Charakterystyczne dla willi są: boniowana elewacja, liczne gzymsy, otwory okienne podzielone przez półkolumienki z kapitelem jońskim[5]. Po bokach od strony ogrodu znajdują się rzeźbione, drewniane werandy[5]. Balkon od strony ul. Kopernika ma zdobione wolutami wsporniki, a nad oknem oparte na kartuszu putta z festonami[8].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.