Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Szczelina Jaroszowska – schronisko na wzgórzu Nad Kopalnią[1], w obrębie miejscowości Jaroszowiec, w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Klucze[2]. Pod względem geograficznym znajduje się na Płaskowyżu Ojcowskim na Wyżynie Olkuskiej będącej częścią Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej[3].
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Położenie | |
Właściciel | |
Głębokość |
1,2 m |
Wysokość otworów |
ok. 417 m n.p.m. |
Kod |
J.Olk.II-03.12 |
Położenie na mapie gminy Klucze ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu olkuskiego ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
Znajduje się w grupie skał zwanych Turniami nad Kopalnią[2] lub Skałami nad Kopalnią[4]. Tworzą one długi skalny mur nad wyrobiskiem nieczynnej kopalni rudy żelaza i cementowni „Klucze”. Wysoka szczelina schroniska znajduje się mniej więcej na jego środku[1].
Szczelina powstała na tektonicznym pęknięciu skał, które później uległo międzywarstwowemu rozszerzeniu. Jej główny otwór ma ekspozycję północną i znajduje się powyżej bardzo stromej skarpy wyrobiska kopalni. Oprócz tego są dwa otwory o ekspozycji południowo-wschodniej. Szczelina jest bardzo ciasna i wewnątrz skał zmienia kierunek o 90°. Pod zalegającymi w szczelinie skałami widoczne są puste przestrzenie ciągnące się w zachodnim kierunku[1].
Szczelina powstała w wapieniach z okresu późnej jury (oksford). Woda nie odegrała roli w jej powstaniu, brak bowiem śladów jej przepływu (strefy saturacji), na ścianach występują tylko ślady wód perkolacyjnych. Szczelina jest sucha, przewiewna i aż do końca oświetlona rozproszonym światłem słonecznym. Namulisko głównie kamieniste, z niewielką ilością próchnicy. W pobliżu otworów rozwijają się na ścianach glony i porosty, w głębi obserwowano pająki sieciarze jaskiniowe Meta menardi[1].
Szczelina znana była od dawna, znajdujące się w niej śmieci świadczą, że jest odwiedzana. Po raz pierwszy wymienili ją A. Górny i M. Szelerewicz w 1986 r.[5], zmierzyli i opisali A. Polonius i J. Sławiński w 1998 r. Plan opracował A. Polonius[1].
Kilkadziesiąt metrów na wschód, w tej samej północnej ścianie skalnego muru Turni nad Kopalnią znajduje się Jaskinia Jaroszowska[1].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.