Żabowate[37][38], żaby właściwe[37] (Ranidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura) zaliczanych do grupy Neobatrachia.
![](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/72/Disambig.svg/25px-Disambig.svg.png) |
Ten artykuł dotyczy rodziny płazów. Zobacz też: inne znaczenia słów żaba i żaby. |
Szybkie fakty Domena, Królestwo ...
Żabowate
Ranidae[1] |
Batsch, 1796 |
|
![Ilustracja](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/RanaRidibundaFemale.jpg/240px-RanaRidibundaFemale.jpg) Przedstawiciel rodziny – samica żaby śmieszki (Pelophylax ridibundus) |
Systematyka
|
Domena
|
eukarionty |
Królestwo
|
zwierzęta |
Typ |
strunowce |
Podtyp |
kręgowce |
Gromada |
płazy |
Rząd |
płazy bezogonowe |
Podrząd |
Neobatrachia |
Rodzina |
żabowate |
Typ nomenklatoryczny |
Rana Linnaeus, 1758 |
Synonimy |
- Ranae Laurenti, 1768[2]
- Ranina Batsch, 1796[3]
- Ranaridia[uwaga 1] Rafinesque, 1814[4]
- Ranarinia – Rafinesque, 1815[5]
- Ranae – Goldfuss, 1820[6]
- Ranadae – J.E. Gray, 1825[7]
- Ranina – J.E. Gray, 1825[8]
- Ranoidea – Fitzinger, 1826[9]
- Ranidae – F. Boie, 1828[10]
- Ranaria – Hemprich, 1829[11]
- Raniadae – Smith, 1831[12]
- Ranina – Bonaparte, 1832[13]
- Ranae – Tschudi, 1838[14]
- Ranidae – Bonaparte, 1840[15]
- Raniformes – A.M.C. Duméril & Bibron, 1841[16]
- Limnodytae[uwaga 2] Fitzinger, 1843[17]
- Ranini – Bronn, 1849[18]
- Raninae – Bronn, 1849[18]
- Ranidae – Bonaparte, 1850[19]
- Ranae – Jan, 1857[20]
- Ranoides – Bruch, 1862[21]
- Ranoidea – Wied-Neuwied, 1865[22]
- Ranida – Haeckel, 1866[23]
- Ranidi – Acloque, 1900[24]
- Ranoidea – Laurent, 1967[25]
- Limnodytini – Dubois, 1981[26]
- Amolopsinae[uwaga 3] Yang, 1991[27]
- Ranoidae – Dubois, 1992[28]
- Amolopinae – Zhang & Wen, 2000[29]
- Ranoidia – Dubois, 2005[30]
- Stauroini[uwaga 4] Dubois, 2005[31]
- Amolopini – Scott, 2005[32]
- Stauroinae – Fei, Ye & Jiang, 2010[33]
- Meristogenyinae[uwaga 5] Fei, Ye & Jiang, 2010[33]
- Clinotarsini[uwaga 6] Fei, Ye & Jiang, 2010[33]
- Glandiranini[uwaga 7] Fei, Ye & Jiang, 2010[34]
- Hylaranini[uwaga 8] Fei, Ye & Jiang, 2010[34]
- Meristogenyini – Fei, Ye & Jiang, 2010[34]
- Odorranini[uwaga 9] Fei, Ye & Jiang, 2010[35]
- Pteroranini[uwaga 10] Fei, Ye & Jiang, 2010[35]
- Sanguiranini[uwaga 11] Fei, Ye & Jiang, 2010[36]
|
|
Rodzaje |
22 rodzaje – zobacz opis w tekście |
|
|
|
|
Zamknij
Rodzina kosmopolityczna z wyjątkiem południowej Ameryki Południowej, południowej Afryki, Madagaskaru i większości Australii[39].
- 7 przodowklęsłych kręgów przedkrzyżowych, 8. kręg dwuwklęsły, a trzon kręgu krzyżowego wypukły z przodu i z tyłu,
- obręcz barkowa typu nieruchomego,
- język duży i przyrośnięty przednim końcem. Tylny koniec języka wolny i podzielony na dwa płaty,
- błony bębenkowe i ucho środkowe dobrze rozwinięte,
- tylne kończyny wydłużone, przystosowane do wykonywania skoków i pływania.
Do rodziny należą następujące rodzaje[39]:
- Abavorana Oliver, Prendini, Kraus & Raxworthy, 2015
- Amerana Dubois, 1992
- Amolops Cope, 1865
- Aquarana Dubois, 1992
- Babina Thompson, 1912
- Boreorana Dubois, Ohler & Pyron, 2021 – jedynym przedstawicielem jest Boreorana sylvatica (LeConte, 1825) – żaba leśna
- Clinotarsus Mivart, 1869
- Glandirana Fei, Ye & Huang, 1990
- Huia Yang, 1991 – jedynym przedstawicielem jest Huia cavitympanum (Boulenger, 1893)
- Hylarana Tschudi, 1838
- Lithobates Fitzinger, 1843
- Liuhurana Fei, Ye, Jiang, Dubois & Ohler, 2010 – jedynym przedstawicielem jest Liuhurana shuchinae (Liu, 1950)
- Meristogenys Yang, 1991
- Nidirana Dubois, 1992
- Odorrana Fei, Ye & Huang, 1990
- Pelophylax Fitzinger, 1843
- Pseudorana Fei, Ye & Huang, 1990 – jedynym przedstawicielem jest Pseudorana weiningensis (Liu, Hu & Yang, 1962)
- Rana Linnaeus, 1758
- Sanguirana Dubois, 1992
- Staurois Cope, 1865
- Sumaterana Arifin, Smart, Hertwig, Smith, Iskandar & Haas, 2018
- Wijayarana Arifin, Chan, Smart, Hertwig, Smith, Iskandar & Haas, 2021
Taksony nieprzypisane do żywej lub wymarłej populacji (nomina inquirenda)[39]:
- Rana temporaria var. nigromaculata Werner, 1897
- Rana arvalis var. nigromaculata Wolterstorff, 1904
- Rhacophorus depressus Ahl, 1927
- Rana kandiana Kelaart, 1854
- Rana sanguine-maculata Lesson, 1834
- Rana sanguineo-maculata Lesson, 1834
- Rana newera-ellia Kelaart, 1853
- Limnodytes maculata Kelaart, 1854
- Limnodytes mutabilis Kelaart, 1854
- Lymnodytes lividus Blyth, 1855
- Rana muta var. nigro-maculata Camerano, 1884
- Rana fusca var. reichenbachensis Klunzinger, 1903
- Rana leybarensis Lataste, 1886
- Rana halmaherica Deckert, 1938
- Rana leveriana Shaw, 1802
Rodzaj typowy: Ranaridia Rafinesque, 1814 (= Rana Linnaeus, 1758).
Rodzaj typowy: Limnodytes A.M.C. Duméril & Bibron, 1841 (= Hylarana Tschudi, 1838).
Rodzaj typowy: Amolops Cope, 1865.
Rodzaj typowy: Staurois Cope, 1865.
Rodzaj typowy: Meristogenys Yang, 1991.
Rodzaj typowy: Clinotarsus Mivart, 1869.
Rodzaj typowy: Glandirana Fei, Ye & Huang, 1990.
Rodzaj typowy: Hylarana Tschudi, 1838.
Rodzaj typowy: Odorrana Fei, Ye & Huang, 1990.
Rodzaj typowy: Pterorana Kiyasetuo & Khare, 1986 (= Hylarana Tschudi, 1838).
Rodzaj typowy: Sanguirana Dubois, 1992
Ranidae, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
A.J.G.K. Batsch: Umriß der gesammten Naturgeschichte: ein Auszug aus den frühern Handbüchern des Verfassers für seine Vorfesungen. Jena & Leipzig: Christian Ernst Gabler, 1796, s. 179. (niem.).
W.F. Hemprich: Grundiss der Naturgeschichte für höhere Lehrenstatlen. Wyd. 2 (Zweite Ausflage). Berlin: August Rüder, 1829, s. xix. (niem.).
Ch.L. Banaparte: Saggio d’una Distribuzione Metodica degli Animali Vertebrati. Rome: Antonio Boulzaler, 1832, s. 10. (wł.).
H.G. Bronn: Handbuch einer Geschichte der Natur. Cz. 5. Sttutgart: E. Schweizerbart, 1849, s. 684. (niem.).
Ch.-L. Bonaparte: Conspectus Systematum. Herpetologiae et Amphibiologiae. Wyd. Editio altera reformata. Lugdini Batavorum: E.J. Brill, 1850, s. 1 p. (łac.).
A.N.Ch. Acloque: Fauna de France contenant la description de espèces indigènes, disposees en tableaux analytiques, et illustree de figures representant les types caractéristiques des genres. Cz. 1: Mammifères, oiseaux, poissons, reptiles, batraciens, protochordes. Paris: J.B. Balliere et Fils, 1900, s. 489. (fr.).
R.F. Laurent. Taxonomia de los anuros. „Acta Zoologica Lilloana”. 22, s. 208, 1967. (hiszp.).
A. Dubois. Liste des genres et sous-genres nominaux de Ranoidea (Amphibiens Anoures) du monde, avec identification de leurs espèces types; consequences nomenclaturales. „Monitore Zoologico Italiano”. Nuova Serie, Supplemento. 15, s. 231, 1981. DOI: 10.1080/03749444.1981.10736637. (fr.).
D.-t. Yang: Yunnan liang qi lei zhi. Beijing: China Forestry Publishing House, 1991, s. 172. (chiń.).
Y.-x. Zhang & Y.-t. Wen: Amphibians in Guangxi. Guangxi Biodiversity Studies. Guilin: Guangxi Normal University Press, 2000, s. 69. (ang.).
E. Scott. A phylogeny of ranid frogs (Anura: Ranoidea: Ranidae), based on a simultaneous analysis of morphological and molecular data. „Cladistics”. 21 (6), s. 527, 2005. DOI: 10.1111/j.1096-0031.2005.00079.x. (ang.).
Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 426. ISBN 83-01-14344-4.
D. Frost: Ranidae Batsch, 1796. [w:] Amphibian Species of the World 6.2, an Online Reference [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2024-04-27]. (ang.).
- J.E. Gray. A Synopsis of the genera of Reptiles and Amphibia, with a description of some new species. „Annals of Philosophy”. New Series. 10, s. 193–217, 1825. (ang.).
- A. Dubois. Amphibia Mundi. 1.1. An ergotaxonomy of Recent amphibians. „Alytes”. 23 (1), s. 1–24, 2005. (ang.).
- L. Fei, C.-y. Ye, J.-p. Jiang. Phylogenetic systematics of Ranidae. „Herpetologica Sinica”. 12, s. 1–43, 2010. (ang.).
- Rząd: Płazy bezogonowe Anura. W: W. Zamachowski, A. Zyśk. Strunowce Chordata, Wydawnictwo Naukowe WSP, Kraków 1997, ISBN 83-86841-92-3.
Identyfikatory zewnętrzne: