Long Island Rail Road (LIRR) – utworzona 1834 roku najstarsza do dziś funkcjonująca pod tą samą nazwą i statutem sieć kolejowa w Stanach Zjednoczonych. Współcześnie jest najczęściej wykorzystywaną koleją aglomeracyjną w Stanach Zjednoczonych – łącząc miejscowości Long Island z Nowym Jorkiem przewozi około 350 000 pasażerów dziennie. Powstała w latach 30. XIX wieku z zamiarem połączenia Nowego Jorku z Bostonem, stała się największą lokalną siecią kolejową nowojorskiego obszaru metropolitalnego. Sieć łączy dziś Manhattan, Brooklyn i Queens z miejscowościami na terenie całego Long Island w hrabstwach Nassau i Suffolk. Wraz sieciami kolejowymi Metro-North Railroad i New Jersey Transit oraz nowojorskiego metra, LIRR stanowi część zintegrowanego systemu komunikacyjnego Nowego Jorku.
![]() | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Siedziba | |
Data założenia |
1834 |
Udziałowcy |
MTA |
Strona internetowa |
Łącząca Manhattan w Nowym Jorku ze wschodnim wybrzeżem hrabstwa Suffolk na Long Island linia Long Island Rail Road, powstała z zamiarem budowy połączenia kolejowego między Nowym Jorkiem, a Bostonem w stanie Massachusetts[1]. Kolejowo-promowe połączenie w kierunku wschodnim z Manhattanu, umożliwić miało ominięcie wzgórz, dolin i rzek stanu Connecticut, w bezpośredniej drodze na północny wschód z Nowego Jorku do Bostonu[1]. Zaplanowana trasa alternatywna zakładała 95-milowy (153 km) odcinek kolejowy z Brooklynu do Greenport na północno-wschodnim krańcu Long Island, skąd pasażerowie za pomocą promu przez Long Island Sound przepływać mieli do Stonington w Connecticut. Stamtąd kontynuować mieli dalszą podróż do Bostonu, korzystając z sieci kolejowej Norwich and Worcester Railroad. W przeciwieństwie do górzystych i skalistych terenów hrabstwa Westchester na północ od Nowego Jorku, droga przez Long Island przebiegać miała przez całkowicie płaski teren znajdującej się tam ówcześnie prerii, co czynić miało projekt znacznie tańszym w realizacji[1]. Ostatecznie linia ta zbudowana została wzdłuż północnego brzegu Long Island na południe od drogi stanowej nr 25[1].
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Unique_Long_Island._%28camera_sketches%29_%281901%29_%2814573328569%29.jpg/640px-Unique_Long_Island._%28camera_sketches%29_%281901%29_%2814573328569%29.jpg)
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/55/LIRR_map.svg/320px-LIRR_map.svg.png)
Pierwsza linia Long Island Rail Road (LIRR) została ukończona w 1844 roku, z dwoma pośrednimi stacjami kolejowymi w Hardscrabble oraz Punk’s Hole (Manorville), zaś oficjalny inauguracyjny przejazd pierwszego pociągu miał miejsce 27 lipca 1844 roku[1]. Już jednak cztery lata później nowa linia kolejowa znalazła się w kryzysie, gdy konkurencyjne przedsiębiorstwo zbudowało linię kolejową bezpośrednio łączącą Nowy Jork z Bostonem, całkowicie lądowym połączeniem przez Connecticut[2]. Władze zagrożonego przez to bankructwem LIRR zdały sobie wówczas sprawę z faktu, że jego główne źródło dochodu stanowić muszą mieszkańcy Long Island, tymczasem nowa linia całkowicie pomijała większość miejscowości wyspy[2]. Wymusiło to na przedsiębiorstwie wykup mniejszych lokalnych linii kolejowych oraz rozbudowę własnej sieci, która uzyskała ostatecznie połączenia z wszystkimi miejscowościami na wyspie[2]. Następna duża rozbudowa sieci miała miejsce w latach 80. XIX wieku, staraniem prezesa Austina Corbina, który dążył do stworzenia konkurencji dla portu Nowy Jork, przez uruchomienie transatlantyckiego połączenia między angielskim Southampton, a Fort Pond Bay w Montauk na wschodnim krańcu Long Island[2]. Skutkiem śmierci Corbina w wypadku, projekt nie został ostatecznie zrealizowany, spowodował jednak wydłużenie linii kolejowej z Bridgehampton na sam wschodni kraniec wyspy[2].
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/MTA_LIRR_M9_Interior.jpg/640px-MTA_LIRR_M9_Interior.jpg)
Po upadku idei połączenia Nowego Jorku przez Long Island z Bostonem, dysponująca setkami kilometrów linii kolejowych Long Island Rail Road, finansowała się w dzięki przewozom ludności oraz szybkiemu transportowi produktów rolnych i owoców morza ze wschodniej części wyspy do Nowego Jorku[3]. Istnienie rozległej sieci kolejowej stanowiło jednak także stymulator rozwoju Long Island, zwłaszcza od początku XX wieku, przez łatwość dojazdu do Nowego Jorku, wzmagało przyrost liczby ludności[4]. W 1908 roku zelektryfikowana została sieć z Nowego Jorku do Hempstead, do 1925 roku natomiast zelektryfikowano sieć do Babylon[4].
Z końcem XIX wieku LIRR został nabyty przez inną sieć kolejową – Pennsylvania Railroad, która była właścicielem sieci do 1965 roku, gdy wraz z jej bankructwem, Long Island Rail Road została przejęta przez nowojorski Metropolitan Transportation Authority (MTA) i zintegrowana z siecią transportu publicznego strefy metropolitalnej Nowego Jorku[5]. Wiązało się to z szybkim rozwojem transportu samochodowego po II wojnie światowej, co uczyniło szereg połączeń kolejowych nieopłacalnymi[5].
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/GCM_%2852604452097%29.jpg/640px-GCM_%2852604452097%29.jpg)
Long Island Rail Road na początku XXI wieku była najczęściej wykorzystywaną siecią dojazdową w Stanach Zjednoczonych, z której korzystało około 350 000 pasażerów dziennie, podróżujących między Manhattanem, Brooklynem i Queens w Nowym Jorku i miejscowościami całego Long Island, co znacznie skróciło czas dojazdu do i z Nowego Jorku względem transportu samochodowego[5].
Stacje kolejowe LIRR znajdują się dziś w niemal wszystkich miejscowościach na Long Island[2]. Największymi stacjami Long Island Rail Road na obszarze Long Island poza Nowym Jorkiem są węzłowe stacje Hicksville Station w Hicksville, Ronkonkoma Station w Ronkonkoma, Huntington Station w Huntington i Babylon Station w Babylon. Połączenia kolejowe obsługiwane są przez pociągi zwykłe oraz ekspresowe, zaś największymi stacjami do których docierają pociągi LIRR w Nowym Jorku są Pennsylvania Station (Penn Station) na Manhattanie, Jamaica Station w Queens oraz Atlantic Terminal na Brooklynie. 25 stycznia 2023 roku, po otwarciu własnej stacji LIRR Grand Central Madison, po raz pierwszy w historii uruchomione zostało połączenie LIRR do Grand Central Terminal w centrum Manhattanu[6]. W 2022 roku, LIRR przewiozła 52,5 miliona pasażerów, co stanowiło zaledwie 57,6% pre-pandemicznego przewozu w 2019 roku[7]. Mimo to, LIRR pozostało największą z trzech sieci dojazdowych nowojorskiego obszaru metropolitalnego, obok Metro-North Railroad i New Jersey Transit, i jest w dużej mierze zintegrowana z nowojorskim metrem New York City Subway[8].
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.