Kurion
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Kurion (starogr. / katharewusa Κούριον, nowogr. Κούριο, łac. Curium) – kompleks archeologiczny w południowej części Cypru, w pobliżu miejscowości Episkopi, na zachód od Limassolu, położony w obszarze brytyjskiego terytorium Akrotiri, administrowany jednak przez cypryjskie Ministerstwo Starożytności. W jego skład wchodzą dwa stanowiska archeologiczne – pozostałości starożytnego miasta Kurion oraz oddalone o dwa kilometry na zachód sanktuarium Apollina.
Tereny wokół stanowiska archeologicznego zamieszkane były już prawdopodobnie od neolitu, jednak resztki najstarszych odnalezionych tu budowli datowane są dopiero na okres między XIV a XII wiekiem p.n.e., co wskazuje, że kolonizacja mykeńska była jedynie przedłużeniem istniejącego osadnictwa[1].
Według Herodota miasto-królestwo Kurion zostało założone przez Argonian z Peloponezu[1]. Późniejszy pisarze utożsamiają toponim Kurion z Kureasem, synem mistycznego króla Kinyrasa[1]. Miasto-królestwo obejmowało najpewniej dolinę rzeki Kurion, przylądek Kotów i część gór Troods[1]. Zachodnie granice mogły pokrywać się ze współczesnymi granicami prowincji Limassol[1].
W okresie powstań przeciw władzy Persów w IV wieku p.n.e. Kurion opowiedział się po stronie perskiego imperium i wraz z pobliskim Amathus przyczynił się do klęski powstańców. Za czasów Aleksandra Wielkiego miasto opowiedziało się jednak za przyłączeniem do Macedonii, na co brak jednak bezpośrednich źródeł[1]. Hellenizacja przyniosła powstanie lokalnego samorządu i pierwsze zachowane do dzisiaj budynki (325–50 p.n.e.)[1].
Największy rozkwit miasta przypadł na czasy Imperium Rzymskiego, od lat 50 p.n.e., oraz początek władzy Bizancjum. Większość mieszkańców Kurionu stanowili wówczas chrześcijanie, a miasto było siedzibą biskupstwa (od III wieku n.e.).
Okres od I do III wieku n.e. odznaczał się licznymi zmianami w architekturze Kurion[1]. Wynika to z licznych trzęsień ziemi wówczas odnotowanych (w latach: 15, 75, 332, 342, 360, 364 n.e.)[1].
W II wieku n.e., wraz z podziałem wyspy na 4 okręgi administracyjne, Kurion, wraz z Kition (dzisiejszą Larnaką), znalazł się w okręgu Amathus[1].
Kres prosperity położyło potężne trzęsienie ziemi w 365 roku n.e., po którym miasto nigdy całkowicie się nie podniosło, a biskupstwo przeniesiono do pobliskiego Episkopi. Ostatni mieszkańcy opuścili Kurion w VII wieku po najeździe Arabów.
Pozostałości starożytnego miasta wyraźnie dzielą się na dwie części – wschodnią i zachodnią. W części wschodniej zlokalizowana jest większość wykopalisk z czasów rzymskich i greckich. Do naszych czasów zachowały się m.in.:
A także pozostałości stadionu (II do V w. n.e.) i łaźni rzymskich.
Oddalone o dwa kilometry od starożytnego miasta ruiny sanktuarium greckiego boga Apollina pochodzą z wczesnego okresu rzymskiego (czas największej rozbudowy i znaczenia)[2]. Uważana za jedną z najważniejszych świątyń antycznego Cypru[2].
Początkowo poświęcona nieznanemu męskiemu bóstwu płodności, później nazwanego Hylates – opiekuna lasów (gr. hyle – las)[2]. Ówczas kult miał charakter aikoniczny – reprezentacją bóstwa był betyl – stożkowaty kamień[2]. W okresie archaicznym, nawet VIII wieku p.n.e., miejsce kultu nabrało charakteru monumentalnego: powstały dwa niezadaszone ołtarze, otoczone licznymi figurami wotywnymi (przedstawiającymi mężczyzn i zwierzęta)[2].
W czasach hellenistycznych bóstwo powiązano z Appolinem[2]. Najstarsze inskrypcje potwierdzające kult Appolina datowane są na V wiek p.n.e. (inskrypcje potwierdzające powiązanie Hylatesa z Appolinem pochodzą z III w. p.n.e.)[2]. Rozbudowę przypisuje się inicjatywie egipskich Ptolemeuszy[2]. W tym okresie powstało dużo zabudowań, szczególnie we wschodniej części kompleksu[2]. Wówczas powstała jednoizbowa świątyni poświęcona Appolinowi, później nadbudowana świątynią z okresu rzymskiego[2]. W okresie panowania rzymskiego, w I wieku n.e., za panowania Oktawiana Augusta, kompleks przeszedł drugą dużą rozbudowę[2]. Powstał niezadaszony tolos i monumentalny prostyl świątyni Apollina. Kolejna duża rozbudowa, świadcząca również o statusie miejsca, miała miejsce za Trajana, utożsamianego z Appollinem (łaźnie, budynek południowy)[2]. Mimo rozbudowy w czasach rzymskich, zachowało charakter cypryjskich świątyń pozamiejskich[2].
Świątynia uległa poważnym zniszczeniom w czasie trzęsienia ziemi w 365/370[2] roku, została jednak częściowo zrekonstruowana. W pobliżu świątyni zachowały się także resztki domu kapłanów, a także stadionu i bazyliki z VI wieku.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.