Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Dzieżka pomarańczowa (Aleuria aurantia (Pers.) Fuckel) – gatunek grzybów z rodziny Pyronemataceae[1].
![]() | |
Systematyka | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Typ | |
Klasa | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek |
dzieżka pomarańczowa |
Nazwa systematyczna | |
Aleuria aurantia (Pers.) Fuckel Jb. nassau. Ver. Naturk. 23-24: 325 (1870) |
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Aleuria, Pyronemataceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1800 r. Christian Hendrik Persoon nadając mu nazwę Peziza aurantia. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1870 r. Leopold Fuckel, przenosząc go do rodzaju Aleuria[1].
Niektóre synonimy nazwy naukowej[2]:
Nazwa polska według A. Chmiel[3].
Średnica 2–10 cm. U młodych osobników niemal kulisty, później miskowaty o powyginanych brzegach, u starszych niemal płaski, okrągławy, płatowato powyginany i o pofalowanych brzegach. Trzonu brak. Wewnętrzna warstwa rodzajna, w której powstają zarodniki jest gładka, w kolorze od żółtoczerwonego przez pomarańczowy do cyno–brązowo–czerwonego, strona zewnętrzna jest delikatnie aksamitna, w kolorze od białawego do bladożółtoochrowego[4].
Bardzo cienki, kruchy i wodnisty. Ma biało–siwy kolor, smak i zapach słaby, po rozdrobnieniu zapach jest przyjemny[4].
Bezbarwne, podłużnie eliptyczne, pokryte siateczkowatą ornamentacją. Rozmiary: 16–24 × 8–12 μm[5].
Dzieżka pomarańczowa jest rozprzestrzeniona na całym świecie. Występuje na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale jest na należących do Antarktyki wyspach Szetlandy Południowe i Orkady Południowe. Występuje także na wielu wyspach wszystkich oceanów. W Europie na północy występuje po Islandię i archipelag Svalbard[6] i jest pospolita[7].
Naziemny grzyb saprotroficzny. Owocniki pojawiają się od późnego lata do jesieni, zazwyczaj grupowo, często bardzo licznie, na ziemi, głównie na otwartych, nasłonecznionych miejscach. Najczęściej rośnie na drogach leśnych i ich obrzeżach, w przykopach i rowach, na wypaleniskach (grzyb wypaleniskowy). Spotkać ją można zarówno w lesie i w zaroślach, jak w parku, na cmentarzu, w ogrodzie między trawami[4]. Unika gleb wapiennych, preferuje natomiast gleby gliniaste i piaszczyste, często na przykład jest pierwszym organizmem, który pojawia się masowo na naniesionych po powodzi przez rzeki i potoki zwałach piasku i ziemi[8].
Grzyb jadalny, ale pozbawiony smaku. Bywa wykorzystywany do ozdabiania potraw[7].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.