Chrysuronia – rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów (Trochilinae) w obrębie rodziny kolibrowatych (Trochilidae).
Szybkie fakty Domena, Królestwo ...
Zamknij
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Kostaryce, Panamie, Kolumbii, Wenezueli, na Trynidadzie i Tobago, w Gujanie, Surinamie, Gujanie Francuskiej, Brazylii, Ekwadorze, Peru, Boliwii, Paragwaju i Argentynie[8].
Długość ciała 8–12,5 cm; masa ciała samców 3–6,8 g, samic 3–6,4 g[8].
Rodzaj zdefiniował w 1850 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w publikacji własnego autorstwa poświęconej przeglądowi rodzajów ptaków[1]. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) szmaragdzik złotosterny (Ch. oenone)[9].
Etymologia
- Chrysuronia: gr. χρυσος khrusos ‘złoto’; ουρα oura ‘ogon’[10].
- Agyrtria: gr. αγυρτρια agurtria ‘kolekcjoner, zbieracz’, od αγειρω ageirō ‘zbierać’[11]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Trochilus versicolor Vieillot, 1818[12].
- Eucephala: gr. ευκεφαλος eukephalos ‘z ładną głową’, od ευ eu ‘ładny’; κεφαλη kephalē ‘głowa’[13]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Trochilus grayi De Lattre & Bourcier, 1846.
- Lepidopyga: łac. lepidus ‘schludny, elegancki, przyjemny’, od lepos, leporis ‘urok’; gr. πυγη pugē ‘kuper’[14]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie): Trochilus goudoti Bourcier, 1843[15].
- Ulysses: w mitologii greckiej Ulisses (łac. Ulysses, Ulixes) był królem Itaki podczas oblężenia Troi, którego przygody stały się kanwą Odysei Homera[16]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Trochilus grayi De Lattre & Bourcier, 1846.
- Arena: Punta Arenas, Kostaryka, od hiszp. arena ‘piasek’, od łac. arena lub harena ‘piasek’ (por. w mitologii greckiej Arene była córką Ojbalosa, żoną Afareusa, króla Mesenii, i szwagierką Leukipposa)[17]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Arena boucardi Mulsant, 1877.
- Arenella: rodzaj Arena Mulsant & E. Verreaux, 1878; łac. przyrostek zdrabniający -ella[18].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[19]:
- Chrysuronia versicolor (Vieillot, 1818) – szmaragdzik modrogłowy
- Chrysuronia goudoti (Bourcier, 1843) – szmaragdzik wspaniały
- Chrysuronia oenone (Lesson, 1832) – szmaragdzik złotosterny
- Chrysuronia boucardi (Mulsant, 1877) – szmaragdzik namorzynowy
- Chrysuronia coeruleogularis (Gould, 1851) – szmaragdzik niebieskogardły
- Chrysuronia lilliae Stone, 1917 – szmaragdzik niebieskobrzuchy
- Chrysuronia humboldtii (Bourcier & Mulsant, 1852) – szmaragdzik kolumbijski
- Chrysuronia grayi (De Lattre & Bourcier, 1846) – szmaragdzik niebieskogłowy
- Chrysuronia brevirostris (Lesson, 1830) – szmaragdzik białogardły
- Chrysuronia leucogaster (J.F. Gmelin, 1788) – szmaragdzik dwubarwny
Nowa nazwa dla Arena Mulsant & E. Verreaux, 1878.
D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hummingbirds (Trochilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.trochi1.01 [dostęp 2024-08-16] (ang.), Chrysuronia, Amazilia boucardi. ![Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Closed_Access_logo_alternative.svg/8px-Closed_Access_logo_alternative.svg.png)
- H.G.L. Reichenbach. Aufzählung der Colibris Oder Trochilideen in ihrer wahren natürlichen Verwandtschaft, nebst Schlüssel ihrer Synonymik. „Journal für Ornithologie”. 1, s. 1–24, 1854. (niem.).
- G.R. Gray: Catalogue of the genera and subgenera of birds contained in the British Museum. London: The Trustees, 1855, s. 1–192. (ang.).
- The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne
(
takson):