Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
150 Brygada Pancerna (niem. Panzer-Brigade 150) – związek taktyczny niemieckich sił zbrojnych podczas II wojny światowej, utworzony w celu dywersji na tyłach wojsk alianckich podczas ofensywy w Ardenach na przełomie 1944 i 1945 roku. Brygadą dowodził SS-Obersturmbannführer Otto Skorzeny.
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie |
listopad 1944 |
Rozformowanie |
styczeń 1945 |
Dowódcy | |
Pierwszy |
Oberstleutnant Hermann Wulf |
Ostatni | |
Działania zbrojne | |
ofensywa w Ardenach | |
Organizacja | |
Dyslokacja |
Grafenwöhr (formowanie) |
Rodzaj sił zbrojnych | |
Rodzaj wojsk | |
Podległość | |
Skład |
grupy bojowe: X, Y i Z |
Wbrew obiegowej opinii, 150 Brygada Pancerna nie była jednostką Waffen-SS – składała się z żołnierzy wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz SS, jednakże operacyjnie podlegała 6 Armii Pancernej (podporządkowanej później Waffen-SS).
Jednym z założeń spodziewanego sukcesu ofensywy w Ardenach była dywersja na tyłach alianckich wojsk, opatrzona kryptonimem „Greif” (Gryf). Dokonać jej mieli niemieccy żołnierze przebrani w amerykańskie mundury i wyposażeni w amerykański sprzęt i uzbrojenie (stanowiło to tym samym złamanie postanowień IV konwencji haskiej z 1907 roku). Na ich czele stanął Otto Skorzeny, świeżo awansowany na Obersturmbannführera za operację „Panzerfaust” – 22 października 1944 roku Adolf Hitler osobiście mianował go dowódcą operacji. Wojska wydzielone do operacji „Greif” podzielono na dwa komponenty – działające na tyłach amerykańskich wojsk grupy sabotażystów i 150 Brygadę Pancerną, dowodzoną osobiście przez Skorzenego. Głównym zadaniem Brygady było jak najszybsze zdobycie przepraw na Mozie w miejscowościach Ama, Engis i Huy, jednocześnie wprowadzając zamęt wśród amerykańskiego dowództwa.
Formowanie 150 Brygady rozpoczęto w listopadzie 1944 roku, rekrutacja (około 1000 żołnierzy z Heer, około 800 z Luftwaffe, około 500 z Waffen-SS i około 200 z Kriegsmarine) i szkolenie żołnierzy w bawarskiej miejscowości Grafenwöhr zajęło łącznie 5–6 tygodni, co w ówczesnych warunkach armii niemieckiej już stanowiło znaczny sukces. O wiele gorzej przebiegało wyposażanie Brygady: w niemieckich zapasach nie było wystarczającej ilości zdobycznego sprzętu dla całej brygady. Ostatecznie przydzielono jej zaledwie dwa czołgi M4 Sherman (z czego tylko jeden był sprawny), 10 wozów pancernych, 28 jeepów i 30 moździerzy oraz dział przeciwpancernych (całą, znikomą liczbę amerykańskiej broni ręcznej przekazano dywersantom), resztę uzbrojenia stanowił sprzęt niemiecki, ucharakteryzowany na aliancki – w tym między innymi czołgi PzKpfw V Panther udające amerykańskie niszczyciele czołgów M10 Wolverine.
Do połowy grudnia 1944 roku Brygada została przetransportowana w rejon granicy niemiecko-belgijskiej. 14 grudnia ześrodkowała się w rejonie Münsterreifel, skąd 16 grudnia ruszyła w kierunku alianckich pozycji, powoli posuwając się za jednostkami prawego skrzydła 6 Armii Pancernej. Będący na jego czele I Korpus Pancerny SS nie zdołał przebić się przez amerykańskie pozycje i otworzyć drogę ku Mozie dla 150 Brygady Pancernej.
Z związku z tym Skorzeny zwrócił się do dowódcy 6 Armii Pancernej SS-Oberstgruppenführera Josefa Dietricha o użycie jego Brygady jako zwykłej jednostki frontowej, gdyż wskutek silnego oporu sił amerykańskich, który nie pozwolił na przerwanie frontu i wejście na tyły alianckie, rajd dywersyjny stracił sens. Dietrich rozkazał 150 Brygadzie Pancernej marsz w kierunku miejscowości Malmedy, którą miała zdobyć z wykorzystaniem elementu zaskoczenia, wynikającego z jej unikatowego wyposażenia. 150 Brygada Pancerna ruszyła 20 grudnia. W tym samym czasie wydzielony zespół rozpoznawczy wykonywał zwiad w okolicy Malmedy, w trakcie którego jeden z jego żołnierzy został wzięty do niewoli i prawdopodobnie przekazał Amerykanom informacje o planowanym ataku. Pozwoliło to obsadzającym Malmedy 120 Pułkowi Piechoty i 291 Batalionowi Saperów na odpowiednie przygotowanie pozycji obronnych.
Rankiem 21 grudnia 150 Brygada uderzyła na Malmedy z rejonu Baugnez i Ligneuville. Niemcom nie udało się zaskoczyć obrońców i wywiązały się zacięte walki. Podczas dwudniowych bojów 120 Pułk Piechoty odparł wszystkie natarcia Brygady, która utraciła większość sprzętu bojowego (w tym wszystkie Pantery, zniszczone pociskami z bazook), co było wynikiem uderzenia zbyt słabymi siłami pozbawionymi wsparcia artylerii. Niemcy ponieśli wysokie straty (ranny został także Skorzeny) i zalegli na podejściach do miasta. Od 23 do 25 grudnia niemieckie lotnictwo bombardowało obrońców, jednakże osłabiona 150 Brygada Pancerna nie była w stanie tego wykorzystać i przez kilka kolejnych dni zajmowała pozycje obronne. 28 grudnia została zluzowana przez 18 Dywizję Grenadierów Ludowych z LXVI Korpusu Armijnego i wycofana na tyły, gdzie została rozwiązana.
Ostatecznie 150 Brygada Pancerna nie wypełniła żadnego z postawionych przed nią celów – jako jednostka dywersyjna nie zdobyła przepraw na Mozie, a jako jednostka frontowa nie opanowała Malmedy.
Dowódcami 150 Brygady Pancernej byli:
Łącznie 150 Brygada Pancerna liczyła 2676 żołnierzy, w tym:
Na jej wyposażeniu znajdował się następujący sprzęt:
Żołnierze wyposażeni byli w:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.