Uranozaur (Ouranosaurus) – dinozaur ptasiomiedniczny należący do hadrozauroidów (Hadrosauroidea).
Ouranosaurus | |||
Taquet, 1976 | |||
![]() Uranozaur | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Infrarząd | |||
(bez rangi) | iguanodony | ||
Nadrodzina | |||
Podrodzaj |
uranozaur | ||
Gatunki | |||
|
Formalnie opisany w 1976 roku przez Philippe Taquet'a, francuskiego paleontologa[1]. Jeden ze szkieletów jest prezentowany od 1975 roku w Museo di Storia Naturale di Venezia – nie wiadomo, czy jest to paratyp, czy drugi szkielet, czy jeszcze inny, nie wyróżniony jeszcze przez piśmiennictwo okaz[2]. Szczątki paratypu znaleziono w 1970 roku, a zdobyto dwa lata później, natomiast skamieniałości weneckiego okazu zostały odkryte w 1973 roku podczas wyprawy francusko-włoskiej ekspedycji P. Taqueta i Giancarlo Ligabue[2]. Taquet jednak w swej pracy, w której to opisał nowy takson dinozaura, nie wspomniał o współcześnie prezentowanym okazie z Wenecji, a jedynie o paratypie i holotypie[2].
Ouranosaurus wykazywał podobne cechy, które były wskazywane tylko dla Hadrosauridae do czasu jego odkrycia – jako przykłady można wspomnieć o obecnej u rodzaju przestrzeń między pierwszym zębem należącym do kości zębowej, a tym należącym do k. przedzębowej, natomiast kość przedszczękowa O. nigeriensis jest rozszerzona poprzecznie[3]. Długość ciała wynosiła 7–8,3 m, ciężar ok. 2,2 t[4], chociaż jak podają autorzy pracy z 2017 roku – dokładna wielkość nie jest znana, a określenie średniej wielości przedstawiciel Iguanodontidae nie jest poprawne, z uwagi na fakt, że zwierzę nim nie jest[2]. Miał też kolec na kciuku, podobnie jak Iguanodon, ale mniejszy. U tego dinozaura występowała długa diastema, w przeciwieństwie do innych, tych dużych hadrozaurów, u których była ona krótka przez większą część całej ontogenezy – diastema jest dowodem na roślinożerność tych hadrozaurów[5]. Na grzbiecie żagiel utworzony z wyrostków kolczystych kręgów piersiowych, krzyżowych i ogonowych charakteryzował O. nigeriensis na tle innych ornitopodów; teoria o używaniu go podczas popisów godowych jest najbardziej prawdopodobna[2].
Jest to ikoniczny dinozaur kontynentu afrykańskiego[2]. Żył w okresie kredy dolnej (ok. 112,6–66,043 mln lat temu) na terenach Afryki – skamieniałości odkryto w Kamerunie, Sudanie, Nigrze oraz Tunezji[6]. Było to zwierzę lądowe, roślinożerne[6]. W formacji El Rhaz (Niger) odnaleziono skamieniałości takich dinozaurów jak: Suchomimus, Cristatosaurus, Kryptops oraz Eocarcharia (teropody), Nigersaurus (zauropod) a także Ouranosaurus i Lurdusaurus. Okres, w jakim wydobyto kości na terenie tej formacji był datowany na apt, czas aptu-albu, lecz LeLoeuff razem ze współpracownikami w 2012 roku przyjął, że El Rhaz to formacja okresu barremu[2].
Wielu badaczy uznaje Ouranosaurus jako siostrzanego w stosunku do Iguanodon oraz Hadrosauride. Jednakże przykładowo Head w 1998 roku, a później, w roku 1999, Sereno uznali ten takson jako bliższy Hadrosauridae niż Iguanodon[7].
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.