Loading AI tools
typ austro-węgierskich torpedowców Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Torpedowce typu Tb I – austro-węgierskie torpedowce z początku XX wieku. W latach 1909–1910 w krajowej stoczni STT w Trieście zbudowano sześć okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine w latach 1909–1910. W 1910 roku oznaczenia numeryczne jednostek zmieniono z cyfr rzymskich na arabskie. Okręty wzięły czynny udział w I wojnie światowej, a w wyniku podziału floty po upadku Austro-Węgier pięć torpedowców przyznano Włochom, a jeden Wielkiej Brytanii. Większość została złomowana, jedynie były Tb 3 pływał we włoskiej służbie celnej do 1925 roku.
![]() Torpedowiec SM Tb I | |
Kraj budowy | |
---|---|
Użytkownicy | |
Stocznia |
STT , Triest |
Wejście do służby |
1909–1910 |
Wycofanie |
1918–1925 |
Planowane okręty |
8 |
Zbudowane okręty |
6 |
Okręty w służbie |
0 |
Dane taktyczno-techniczne[1] | |
Wyporność |
normalna: 116 ton |
Długość | |
Szerokość |
4,4 metra |
Zanurzenie |
1,45 metra |
Napęd |
1 maszyna parowa potrójnego rozprężania, |
Prędkość |
28 węzłów |
Załoga |
20 |
Uzbrojenie |
Prace nad projektem nowoczesnych przybrzeżnych torpedowców rozpoczęły się w Austro-Węgrzech w 1905 roku[2]. Komitet Techniczny Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine przedstawił trzy różne projekty jednostek o wyporności 110 ton, różniące się głównie układem napędowym (maszyny parowe lub turbiny)[1][3]. Nie mając wystarczających doświadczeń z eksploatacją napędu turbinowego, w 1907 roku Komitet Techniczny zaprezentował ostateczny projekt napędzany maszynami parowymi z kotłami opalanymi ropą naftową[1][3]. W celach porównawczych wysłano zapytania ofertowe do zagranicznych stoczni Germania, Schichau i Yarrow , ale po analizie najlepszy okazał się projekt rodzimy[1][3]. Początkowo złożono zamówienie na osiem okrętów tego typu, ale liczbę tę zmniejszono wkrótce do sześciu, gdyż zdecydowano się wybudować w stoczni Danubius we Fiume kolejnych sześć jednostek lekko zmodyfikowanego typu Tb VII[1][3]. Torpedowce charakteryzowały się dwukominową sylwetką z wypukłym pokładem dziobowym („skorupa żółwia”), niewielką nadbudówką i pojedynczym masztem ustawionym w części rufowej[2]. Mimo niewielkiej wyporności okręty typu Tb I mogły operować przy stanie morza 5–6[1][3]. Jednostki te były pierwszymi okrętami we flocie austro-węgierskiej wyposażonymi w kotły opalane wyłącznie paliwem płynnym, przez co nazywane były „okrętami naftowymi”[2][4].
Wszystkie okręty typu Tb I zbudowane zostały w krajowej stoczni STT w Trieście (pod numerami stoczniowymi 393–398)[1][4]. Stępki torpedowców położono w kwietniu i maju 1909 roku, a zwodowane zostały w latach 1909–1910[1][4].
Okręt | Stocznia | Położenie stępki | Wodowanie | Wejście do służby | Los |
---|---|---|---|---|---|
SM Tb I (Tb 1) | STT | 9 kwietnia 1909 | 12 sierpnia 1909 | 31 grudnia 1909 | przekazane Włochom w 1920, złomowane |
SM Tb II (Tb 2) | 20 kwietnia 1909 | 27 września 1909 | |||
SM Tb III (Tb 3) | 5 maja 1909 | 8 listopada 1909 | przekazany Włochom w 1920, pływał w służbie celnej do 1925 | ||
SM Tb IV (Tb 4) | 7 maja 1909 | 2 grudnia 1909 | przekazane Włochom w 1920, złomowane | ||
SM Tb V (Tb 5) | 20 maja 1909 | 30 grudnia 1909 | 24 lutego 1910 | ||
SM Tb VI (Tb 6) | 22 maja 1909 | styczeń 1910 | 30 listopada 1910 | przekazany Wielkiej Brytanii w 1920, złomowany |
Jednostki typu Tb I były przybrzeżnymi torpedowcami o długości na wodnicy 44,2 metra (43,3 metra między pionami), szerokości 4,4 metra i zanurzeniu 1,45 metra[1][4][uwaga 1]. Wyporność normalna wynosiła 116 ton[1][3]. Okręty napędzane były przez trzycylindrową pionową maszynę parową potrójnego rozprężania o mocy 2500 KM, do której parę dostarczały dwa opalane paliwem płynnym kotły wodnorurkowe typu Yarrow[1][3][uwaga 2]. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć maksymalną prędkość 28 węzłów[1][3][uwaga 3].
Okręty wyposażone były w dwie pojedyncze wyrzutnie torped kalibru 450 mm, po jednej w części dziobowej i rufowej[2][3]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły dwa pojedyncze działa kalibru 47 mm SFK L/44[1][2]. Jednostki wyposażone były w reflektor, umieszczony na platformie przed pierwszym kominem[6].
Załoga pojedynczego okrętu składała się z 20 oficerów i marynarzy[2][4].
Cztery pierwsze torpedowce typu Tb I zostały wcielone do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine w końcu grudnia 1909 roku (SM Tb I, SM Tb II, SM Tb III i SM Tb IV), SM Tb V w lutym 1910 roku, a SM Tb VI w końcu listopada tego roku[4][5]. W 1910 roku oznaczenia torpedowców zmieniono z cyfr rzymskich na arabskie (Tb 1 – Tb 6)[1][2]. Przed wybuchem I wojny światowej torpedowce brały udział w manewrach i ćwiczeniach floty austro-węgierskiej[2]. W momencie wybuchu działań wojennych SM Tb 1 i SM Tb 2 wchodziły w skład 11. Grupy Torpedowców Sił Obrony Lokalnej w Poli, a SM Tb 3, SM Tb 4, SM Tb 5 i SM Tb 6 przyporządkowane były 17. i 18. Grupie Torpedowców Sił Obrony Lokalnej, stacjonując w Lussin[2][7]. Jednostki pełniły służbę patrolową wokół baz, eskortowały zespoły okrętów i używane były do trałowania[2][6]. W nocy z 23 na 24 maja 1915 roku SM Tb 1, SM Tb 2 i SM Tb 4 wzięły udział w bombardowaniu prowincji Ankona[8]. 31 lipca 1916 roku SM Tb 4 i SM Tb 6 uczestniczyły w akcji zdobycia włoskiego okrętu podwodnego „Giacinto Pullino”, który utknął na mieliźnie pomiędzy wyspami Unie a Galiola[9].
Z powodu rozpadu monarchii habsburskiej 1 listopada 1918 roku na jednostkach opuszczono po raz ostatni banderę KuKK[10]. W wyniku przeprowadzonego w styczniu 1920 roku podziału floty austro-węgierskiej pięć okrętów typu Tb I zostało przyznanych Włochom (Tb 1, Tb 2, Tb 3, Tb 4 i Tb 5), zaś Tb 6 Wielkiej Brytanii[4][11][uwaga 4]. Pięć okrętów zostało złomowanych, a były SM Tb 3 używany był we włoskiej służbie celnej do 1925 roku[1][2].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.