Loading AI tools
austro-węgierski torpedowiec Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
SM Tb IV, później SM Tb 4 – austro-węgierski torpedowiec z początku XX wieku, jedna z sześciu jednostek typu Tb I. Okręt został zwodowany 2 grudnia 1909 roku w stoczni STT w Trieście, po czym wszedł do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine 31 grudnia 1909 roku. W 1910 roku oznaczenie numeryczne jednostki zmieniono z cyfry rzymskiej na arabską (Tb 4). Okręt wziął czynny udział w I wojnie światowej, a w wyniku podziału floty po upadku Austro-Węgier został w 1920 roku przyznany Włochom i następnie złomowany.
![]() Jednostka siostrzana SM Tb IV, SM Tb I | |
Klasa | |
---|---|
Typ | |
Historia | |
Stocznia |
STT , Triest |
Położenie stępki |
7 maja 1909 |
Wodowanie |
2 grudnia 1909 |
![]() | |
Nazwa |
SM Tb IV → SM Tb 4 |
Wejście do służby |
31 grudnia 1909 |
Wycofanie ze służby |
1 listopada 1918 |
Los okrętu | |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność |
normalna: 116 ton |
Długość | |
Szerokość |
4,4 metra |
Zanurzenie |
1,45 metra |
Napęd | |
1 maszyna parowa potrójnego rozprężania, 2 kotły, moc 2500 KM, 1 śruba | |
Prędkość |
28 węzłów |
Uzbrojenie | |
2 działa kal. 47 mm (2 x I) | |
Wyrzutnie torpedowe |
2 × 450 mm (2 x I) |
Załoga |
20 |
Prace nad projektem nowoczesnych przybrzeżnych torpedowców rozpoczęły się w Austro-Węgrzech w 1905 roku[1]. Komitet Techniczny Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine przedstawił trzy różne projekty jednostek o wyporności 110 ton, różniące się głównie układem napędowym (maszyny parowe lub turbiny)[2][3]. Nie mając wystarczających doświadczeń z eksploatacją napędu turbinowego, w 1907 roku Komitet Techniczny zaprezentował ostateczny projekt napędzany maszynami parowymi z kotłami opalanymi ropą naftową[2][3]. W celach porównawczych wysłano zapytania ofertowe do zagranicznych stoczni Germania, Schichau i Yarrow , ale po analizie najlepszy okazał się projekt rodzimy[2][3]. Początkowo w stoczni Stabilimento Tecnico Triestino (STT) w Trieście złożono zamówienie na osiem okrętów tego typu, ale liczbę tę zmniejszono wkrótce do sześciu, gdyż zdecydowano się wybudować w stoczni Danubius we Fiume kolejnych sześć jednostek lekko zmodyfikowanego typu Tb VII[2][3]. Torpedowce charakteryzowały się dwukominową sylwetką z wypukłym pokładem dziobowym („skorupa żółwia”), niewielką nadbudówką i pojedynczym masztem ustawionym w części rufowej[1]. Mimo niewielkiej wyporności okręty typu Tb I mogły operować przy stanie morza 5–6[2][3]. Jednostki te były pierwszymi okrętami we flocie austro-węgierskiej wyposażonymi w kotły opalane wyłącznie paliwem płynnym, przez co nazywane były „okrętami naftowymi”[1][4].
Okręt zbudowany został w stoczni STT w Trieście (pod numerem stoczniowym 396)[2][4]. Stępkę torpedowca położono 7 maja 1909 roku, a zwodowany został 2 grudnia 1909 roku[2][4].
SM Tb IV był przybrzeżnym torpedowcem o długości na wodnicy 44,2 metra (43,3 metra między pionami), szerokości 4,4 metra i zanurzeniu 1,45 metra[2][4][uwaga 1]. Wyporność normalna wynosiła 116 ton[2][3]. Okręt napędzany był przez trzycylindrową pionową maszynę parową potrójnego rozprężania o mocy 2500 KM, do której parę dostarczały dwa opalane paliwem płynnym kotły wodnorurkowe typu Yarrow[2][3][uwaga 2]. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć maksymalną prędkość 28 węzłów[2][3][uwaga 3].
Okręt wyposażony był w dwie pojedyncze wyrzutnie torped kalibru 450 mm, po jednej w części dziobowej i rufowej[1][3]. Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły dwa pojedyncze działa kalibru 47 mm SFK L/44[1][2] . Jednostka wyposażona była w reflektor, umieszczony na platformie przed pierwszym kominem[5].
SM Tb IV został wcielony do służby w Kaiserliche und Königliche Kriegsmarine 31 grudnia 1909 roku[4][6]. W 1910 roku oznaczenie torpedowca zmieniono z cyfry rzymskiej na arabską (SM Tb 4)[1][2] . Przed wybuchem I wojny światowej torpedowiec brał udział w manewrach i ćwiczeniach floty austro-węgierskiej[1]. W momencie wybuchu działań wojennych SM Tb 4 wraz z siostrzanymi jednostkami SM Tb 3, SM Tb 5 i SM Tb 6 wchodził w skład 17. i 18. Grupy Torpedowców Sił Obrony Lokalnej w Lussin[1][7]. Jednostka pełniła głównie służbę patrolową wokół baz, eskortowała zespoły okrętów i używana była do trałowania[1][5]. W nocy z 23 na 24 maja 1915 roku SM Tb 4, SM Tb 1 i SM Tb 2 wzięły udział w bombardowaniu prowincji Ankona[8]. 31 lipca 1916 roku SM Tb 4 i SM Tb 6 uczestniczyły w akcji zdobycia włoskiego okrętu podwodnego „Giacinto Pullino”, który utknął na mieliźnie pomiędzy wyspami Unie a Galiola[9]. Pomiędzy 28 grudnia 1916 roku a końcem lutego 1917 roku SM Tb 4, SM Tb 5, SM Tb 6, SM Tb 27, SM Tb 33 i SM Tb 34 brały udział w akcjach trałowania wód przybrzeżnych i szlaków żeglugowych, neutralizując kilkadziesiąt min typu Tosi[10]. Pod koniec października 1917 roku SM Tb 4, SM Tb 6 i SM Tb 9 uczestniczyły w działaniach floty związanych z bitwą pod Caporetto[11].
Z powodu rozpadu monarchii habsburskiej 1 listopada 1918 roku na jednostce opuszczono po raz ostatni banderę KuKK[12]. W wyniku przeprowadzonego w styczniu 1920 roku podziału floty austro-węgierskiej Tb 4 został przyznany Włochom[4][13] i następnie złomowany[1][2] .
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.