Loading AI tools
Francuski odrzutowy samolot pasażerski Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Sud Aviation Caravelle – pasażerski samolot średniego zasięgu produkowany przez firmę Sud Aviation. Był pierwszym francuskim odrzutowym samolotem pasażerskim, który był używany przez 35 towarzystw lotniczych. Był też pierwszym samolotem komunikacyjnym na świecie z silnikami umieszczonymi w tyle kadłuba.
![]() Sud Aviation Caravelle III linii lotniczych Swissair, region Surselva | |
Dane podstawowe | |
Państwo | |
---|---|
Producent |
Sud Aviation |
Typ |
pasażerski |
Załoga |
2 osoby |
Historia | |
Data oblotu | |
Wycofanie ze służby | |
Liczba egz. |
281 |
Liczba wypadków • w tym katastrof |
|
Dane techniczne | |
Napęd | |
Moc |
2 x 64,5 kN do 2 x 96,5 kN |
Wymiary | |
Rozpiętość |
34,29 m |
Długość |
36,23 m |
Wysokość |
9,02 m |
Powierzchnia nośna |
146,70 m² |
Masa | |
Własna |
29 500 kg |
Startowa |
58 000 kg |
Osiągi | |
Prędkość maks. |
825 km/h |
Pułap praktyczny |
10 000 m |
Zasięg |
4000 km |
Dane operacyjne | |
Liczba miejsc | |
do 140 | |
Rzuty | |
![]() |
Opublikowany przez francuskie ministerstwo lotnictwa w listopadzie 1951 roku opis osiągów turboodrzutowo napędzanego liniowca powietrznego dotyczył samolotu, który na międzynarodowym rynku konkurowałby z brytyjskimi i amerykańskimi modelami w tej kategorii. Spośród sześciu narodowych firm, biorących udział w przetargu, wygrała firma Sud Aviation. Firma ta, po fuzjach z innymi krajowymi przedsiębiorstwami, stała się w roku 1970 przedsiębiorstwem Société Nationale Industrielle Aérospatiale. Po dokonanych poprawkach pierwszego prototypu maszyny seryjne miały kadłub wydłużony o 141 cm i mieściły 64 pasażerów. Caravelle I był dolnopłatem o konstrukcji całkowicie metalowej. Jego następca – model Caravelle III – został wyprodukowany w liczbie 78 samolotów z silnikami o większym ciągu. Do dalszych udoskonaleń zalicza się poszerzenie oszklenia kokpitu, silniejsze hamulce kół podwozia i przerywacze do zmniejszania siły nośnej. Kontynuacja prac nad serią doprowadziła do powstania samolotu Super Caravelle, który po raz pierwszy oderwał się od ziemi 3 marca 1964 roku. Do konstrukcji wprowadzono aerodynamiczne zmiany i zwiększono ciąg silników. Ten model mógł transportować do 108 pasażerów. Serię Caravelle zamyka Mk 12, którego kadłub został dodatkowo wydłużony o 323 cm, aby przewozić 140 pasażerów. Z powodu dużej masy użytkowej konstrukcja nośna musiała zostać wzmocniona i należało zwiększyć ciąg silników.
Samoloty tego typu brały udział w 82 wypadkach, z czego 65 zakończyło się całkowitym zniszczeniem maszyny, przez co mimo iż z początku chwalone za nowoczesną i nowatorską jak na swoje czasy konstrukcję, w ostatnich latach eksploatacji zyskały opinie maszyn o niskim poziomie bezpieczeństwa pasażerów.
Wersja | Mk.I/IA | Mk.III | Mk.VI-N/VI-R | Mk.10B | Mk.10R | Mk.11R | Mk.12R |
---|---|---|---|---|---|---|---|
Długość | 32,01 m | 33,01 m | 32,01 m | 32,71 m | 36,24 m | ||
Rozpiętość | 34,30 m | ||||||
Wysokość | 8,72 m | ||||||
Powierzchnia skrzydeł | 146,7 m² | ||||||
Skos skrzydła | 20,0° | ||||||
Zasięg | 1 500 km | 1 700 km | 2 350 km | 3 640 km | 2 650 km | 2 800 km | 2 655 km |
Prędkość przelotowa | 746 km/h | 805 km/h | 845 km/h | 800 km/h | 835 km/h | ||
Maksymalny pułap | 10 700 m | 12 000 m | 10.700 m | 12 100 m | 10 700 m | ||
Maksymalna masa startowa MTOW | 45 t | 46 t | 48 t (VI-N) 50 t (VI-R) |
52 t 56 t (Super B) |
52 t | 54 t | 56 t |
Ilość miejsc (1 klasa) | 80 | 99 | 80 | 105 | 140 | ||
Silniki | Mk.I: 2 Rolls-Royce Avon RA-29 Mk.522 à 46,7 kN Mk.IA: 2 Rolls-Royce Avon RA-29/1 Mk.526 kN |
Mk.10B/10R/11R: 2 Pratt & Whitney JT8D-7 à 62,3 kN Mk.12: 2 Pratt & Whitney JT8D-9 64,5 kN | |||||
Pierwszy lot | 27 maja 1955 (Prototyp) 14 maja 1958 (I) |
30 grudnia 1959 | 10 września 1960 (VI-N) 6 lutego 1961 (VI-R) |
31 sierpnia 1962 (10A) 3 marca 1964 (10B) |
18 stycznia 1965 | 22 września 1967 | 29 października 1970 |
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.