Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Sala (arab. سلا, Salā; marok. arab. Sla; fr. Salé) – miasto w północnym Maroku, w regionie Rabat-Sala-Al-Kunajtira, przy ujściu rzeki Bu Rakrak do Oceanu Atlantyckiego, naprzeciw Rabatu, siedziba administracyjna prefektury Sala. W 2014 roku liczyło ok. 890 tys. mieszkańców[1].
![]() Sala - panorama miasta | |||
| |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Region | |||
Populacja (2014) • liczba ludności |
| ||
Kod pocztowy |
11000 | ||
Położenie na mapie Maroka ![]() | |||
![]() | |||
Strona internetowa |
Współcześnie Sala jest miastem satelickim Rabatu, jednak w średniowieczu było ważnym ośrodkiem kulturowym i handlowym. Największy rozkwit miasto przeżywało za panowania dynastii Marynidów - wzniesiono tu wówczas istniejącą do dziś medresę Bu Inania.
W XVII wieku Sala była stolicą niepodległej korsarskiej Republiki Bu Rakrak. Po załamaniu się potęgi Sadytów Salę i Rabat zajęli wypędzeni z Andaluzji muzułmańscy Moryskowie. Trudnili się piractwem i handlem niewolników, dzięki czemu w kolejnych latach Republika Bu Rakrak zebrała spore bogactwa. Z tamtego okresu pochodzi medyna w Rabacie.
Kiedy w 1637 roku Salę zaatakował marabut Al-Ajachi, zwrócono się o pomoc do bractwa Dila, które następnie stało się suwerenem państwa Bu Rakrak. W 1668 państwo to wraz z bractwem Dila poddało się władzy Alawitów. Piractwo na wodach przybrzeżnych Maroka i Półwyspu Iberyjskiego utrzymało się jednak aż do początku XIX wieku.
Od czasu, kiedy w 1922 roku Francuzi przenieśli stolicę zajmowanego przez nich Maroka do Rabatu, a położona niedaleko Casablanca stała się jednym z najważniejszych portów morskich kraju, Sala straciła na znaczeniu. Mimo to miasto wciąż się rozrasta i w związku ze wzmożonym ruchem ulicznym wybudowano ostatnio nowy most na Bu Rakrak, łączący Salę z Rabatem. Transport na tej trasie odbywa się także za pośrednictwem promów wiosłowych.
Do naszych czasów dotrwało wiele średniowiecznych zabytków Sali, dzięki czemu miasto to - w odróżnieniu od w dużej mierze nowoczesnego Rabatu - do pewnego stopnia wciąż zachowuje swój tradycyjny charakter. Główna brama tutejszej medyny - Bab Mrisa pochodzi z końca XIII wieku, tj. z okresu panowania Marynidów, jednak jej bogate zdobienia i kufickie inskrypcje charakterystyczne są dla późniejszej epoki Almohadów. Za bramą rozciąga się dzielnica żydowska (mellah), do której prowadzi również inna zabytkowa brama Bab Bu Haja.
Najważniejszym zabytkiem islamskiej części medyny jest Wielki Meczet oraz położona naprzeciw niego medresa. Meczet powstał jeszcze w czasach Almohadów i zalicza się do najstarszych w Maroku, jednak niemuzułmańscy turyści otrzymują dostęp jedynie do wzniesionego w późniejszych epokach minaretu i bramy. Sąsiednia medresa pochodzi z okresu rządów marynidzkiego sułtana Abu al-Hassana, dorównuje więc wiekiem medresom w Meknesie i Fezie. Charakteryzuje ją bogactwo architektonicznych dekoracji - stiuków i mozaik, a także rzeźb i typowych dla okresu almohadzkiego zdobień o motywach geometrycznych i kwiatowych. Medresa posiada wewnętrzny dziedziniec, wokół którego na piętrze usytuowane są cele mieszkalne dla uczniów. Z dachu budynku roztacza się widok na Salę i Rabat z widoczną po drugiej stronie rzeki Wieżą Hassana.
W obrębie medyny mieszczą się także zawije Sidi Ahmada at-Tijani i Sidi Abdullaha ibn Hassana. Corocznie, w przeddzień urodzin Mahometa do zawiji tych ściągają pielgrzymki, a ulicami miasta przechodzi procesja z lampionami.
Na tutejszym cmentarzu znajduje się jeszcze jeden cel pielgrzymek marokańskich muzułmanów. Jest nim kubba Sidi ibn Aszira at-Taliba, XIV-wiecznego ascety z Andaluzji. Grobowiec ten ma - według miejscowych wierzeń - moc uzdrawiania ślepoty, paraliżu i opętania.