Rurka (Rorike, Rorik, Rorka, Roreken – 1377 r., Rörchen – przed 1945 r.) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna[3][4], nad rzeką Rurzyca.
Szybkie fakty Państwo, Województwo ...
Zamknij
W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
Więcej informacji SIMC, Nazwa ...
Zamknij
- 1244 – pierwsza wzmianka, okolica nadana łącznie z ziemią bańską zakonowi templariuszy, którzy zbudowali na wyspie na rzece Rurzycy komturię złożoną z zamku i kaplicy otoczonych fosą[6];
- 1248 – poświęcenie w Rurce kaplicy templariuszy zbudowanej w stylu romańskim;
- 1261 – biskup kamieński Hermann von Gleichen wystawił w Rurce dokument fundacyjny dla komandorii templariuszy;
- 1312 – po kasacie zakonu templariuszy zabudowę przejęli joannici;
- 1373 – w wyniku konfliktu z mieszkańcami Chojny nastąpiło zniszczenie komandorii templariuszy.
- po 1945 – na podwalinach dawnego folwarku powstało Państwowe Gospodarstwo Rolne.
- Kaplica templariuszy w Rurce jest małą jednonawową budowlą, z prosto zamkniętym prezbiterium. Ściany kościoła wzniesiono z ciosów granitowych, układanych w regularne warstwy o wysokości 25–30 cm. W średniowieczu od strony północnej równolegle do kaplicy przebiegała w odległości 40 m fosa. W 1373 roku założenie zostało spalone przez mieszczan z Chojny i rycerzy pod przywództwem Wedla. W wieku XVII kościół został opuszczony i zamieniony na spichlerz. W drugiej połowie XIX wieku (ok. 1875) został przebudowany na gorzelnię. Dzięki odkryciu nasady krzyżowego sklepienia na gurtach prostokątnego chóru zakwestionowano przynależność tego zakonnego obiektu do wiejskich kościołów granitowych Pomorza i Wkrzanii. Kaplica w Rurce jest założeniem starszym, co poświadcza technika wykonania i przynależność formalna. E. Lambert, jak i A. Demurger zgodnie oceniają prostokątną nawę (15–20 m) i takowy chór (5–7 m) z przesklepieniem jako typowe rozwiązanie planistyczne charakterystyczne dla prowincji położonych między Bordeaux a Poitiers, gdzie już sto lat wcześniej opracowano technikę przesklepiania kolebkowego, krzyżowego na gurtach oraz kopułowego[7]. Po II wojnie światowej kaplica ulegała dalszej dewastacji. W roku 1999 podjęto badania archeologiczne wokół kaplicy i prace zabezpieczające. Obecnie kaplica jest własnością prywatną i podlega dalszej renowacji (stan na rok 2007)[8].
- Dwór z przełomu XVIII i XIX w.
- Kuźnia wieloboczna.
Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200). Zbigniew Radacki, Studia i Rozprawy Materiały Zachodniopomorskie, Nowa Seria, t. II/III, 2005/2006, z. 2, Średniowieczne zamki, Suplement do monografii z 1976 roku.