Loading AI tools
lista w projekcie Wikimedia Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przewodniczący ZHP – najwyższa funkcja w Związku Harcerstwa Polskiego.
Stanowisko | |
Państwo | |
---|---|
Data utworzenia |
1919 |
Pierwszy Przewodniczący | |
Długość kadencji |
4 lat |
Obecny Przewodniczący | |
Obecny od | |
Siedziba |
budynek Głównej Kwatery ZHP |
Strona internetowa |
W latach 1919–1950 Przewodniczący ZHP stał na czele Naczelnictwa ZHP, które łączyło:
Po latach stalinowskich, na Krajowym Zjeździe Działaczy Harcerskich w 1956 w Łodzi, nie przywrócono odrębnej Organizacji Harcerzy i odrębnej Organizacji Harcerek. Nie przywrócono również funkcji Przewodniczącego ZHP, która łączyła pion męski i żeński w harcerstwie, wybrano natomiast Prezydium Naczelnej Rady Harcerskiej. W latach 1958–1964 najwyższą funkcją w ZHP był Naczelnik Harcerstwa, a następnie w latach 1964–1990 Naczelnik ZHP. Funkcję Przewodniczącego ZHP przywrócono w 1990. Przewodniczący wybierany jest na 4-letnią kadencję przez Zjazd ZHP, a w trakcie kadencji przez Radę Naczelną ZHP.
Przewodniczący ZHP:
Przewodniczący wykonuje swoje zadania przy pomocy wiceprzewodniczących ZHP.
Lp. | Przewodniczący | Objęcie stanowiska |
Opuszczenie stanowiska |
Wiceprzewodniczący | |
---|---|---|---|---|---|
1 | dr Tadeusz Strumiłło | ![]() |
11 czerwca 1919 | 3 lipca 1920 | |
2 | gen. broni Józef Haller | ![]() |
3 lipca 1920 | 4 lutego 1923 | dr hm. Tadeusz Strumiłło[1][2] 3 VII-31 XII 1920 i od 1 X 1921 ks. hm. Jan Mauersberger[2] 3 VII 1920 phm. Piotr Olewiński[1][3] 2 I-VI 1921 |
3 | ks. hm. Jan Mauersberger | ![]() |
7 kwietnia 1923 | 10 listopada 1923 | gen. Aleksander Osiński[4] 7 IV 1923 hm. Stanisław Sedlaczek[4] 7 IV 1923 |
4 | dr hm. Tadeusz Strumiłło | ![]() |
10 listopada 1923 | 19 kwietnia 1925 | ks. hm. Jan Mauersberger[5] 10 XI 1923-27 IV 1924 gen. Aleksander Osiński[6] 27 IV 1924 hm. Stanisław Sedlaczek[6] 27 IV 1924 hm. Maria Wocalewska[6] 27 IV 1924 |
5 | Roman Bniński | ![]() |
19 kwietnia 1925 | 12 kwietnia 1926 | hm. Stanisław Sedlaczek[7] 19 IV 1925 hm. Maria Wocalewska[7] 19 IV 1925 gen. Aleksander Osiński[8] 25 V 1925 |
6 | Józef Konstanty Karśnicki | ![]() |
12 kwietnia 1926 | 24 kwietnia 1927 | hm. Helena Śliwowska z d. Gepner; 2°- Helena Grażyńska[9] 12 IV 1926 Mirosław Sawicki (adwokat)[9] 12 IV 1926 |
7 | ks. hm. RP Jan Mauersberger | ![]() |
24 kwietnia 1927 | 29 grudnia 1929 | hm. Helena Śliwowska[10] 25 IV 1927 Mirosław Sawicki[10] 25 IV 1927 |
8 | Władysław Sołtan | ![]() |
29 grudnia 1929 | 2 lutego 1931 | Mirosław Sawicki[11] 15 IV 1928 hm. Maria Uklejska[11] 15 IV 1928 hm.RP Helena Śliwowska[12] 29 XII 1929 hm. Antoni Olbromski[12] 29 XII 1929 |
9 | dr Michał Grażyński | ![]() |
2 lutego 1931 | 1 września 1939 | hm. RP Helena Śliwowska[13][14][15][16][17] 2 II 1931-23 V 1936 Tadeusz Kamieński[13] 2 II 1931-1 IV 1932 hm. Marian Wierzbiański[18] 26 V - 1 XI 1936 ks. hm. RP Jan Mauersberger[14][15][16][17][18][19] 2 IV 1932-IX 1939 Wanda Opęchowska[19] 1 XI 1936-IX 1939 gen. bryg. dr Józef Zając[19] 21 V-IX 1939 |
Po przegranej kampanii wrześniowej 1939 na uchodźstwie znalazło się dużo starszyzny harcerskiej, wśród niej członkowie naczelnych władz harcerskich, włącznie z przewodniczącym ZHP dr. Michałem Grażyńskim, który z Rumunii przybył do Paryża 9 października 1939. Tego samego dnia Grażyński utworzył Naczelny Komitet Wykonawczy ZHP, w skład którego (oprócz Grażyńskiego) weszli: wiceprzewodniczący ZHP gen. bryg. dr Józef Zając, hm. Maria Kapiszewska oraz komisarz międzynarodowy ZHP hm. Henryk Kapiszewski. Komitet, będąc reprezentacją ZHP, miał działać eksterytorialnie, podobnie jak Rząd Rzeczypospolitej. Powstanie Komitetu prezydent RP Władysław Raczkiewicz zaakceptował już 13 października 1939, gdy otrzymał pisemną wiadomość od Grażyńskiego. Komitet został w listopadzie 1939 uznany przez Światowe Biuro Skautowe za reprezentację ZHP. W ciągu pierwszych kilkunastu tygodni działalności Komitet uzyskał bardzo wiele dla harcerstwa polskiego zarówno w kraju, jak i na obczyźnie.
Po ewakuacji do Wielkiej Brytanii, 22 grudnia 1940 w Perth z udziałem 36 instruktorów harcerskich odbyła się konferencja, na której wybrano 19 instruktorów (włącznie z Olgą Małkowską) jako kandydatów na członków Tymczasowego Komitetu ZHP. Dwa dni później w posiadłości Castlemains koło Douglas na wyspie Man odbyło się zebranie 15 członków starszyzny z hm. Michałem Grażyńskim, ukonstytuował się Komitet Harcerski w Wielkiej Brytanii z siedzibą w Castlemains, spośród instruktorów wybranych na konferencji w Perth. Powstanie Komitetu było ważnym krokiem, gdyż w Wielkiej Brytanii rozwinęła się działalność drużyn harcerzy i harcerek, kręgów starszoharcerskich w wojsku.
Hm. Michał Grażyński wkrótce jako człowiek byłego reżimu sanacyjnego został przez rząd RP pozbawiony funkcji przewodniczącego ZHP, a następnie zesłany do Rothesay na wyspę Bute u wybrzeży Szkocji, gdzie umieszczano przeciwników rządu, wyższych oficerów bez przydziału itp. Grażyński zachował jednak tak wielki autorytet, że nikt inny nie podjął się objęcia funkcji przewodniczącego ZHP. Zwłaszcza że w kraju funkcję p.o. Przewodniczącego ZHP pełnił ks. hm. RP Jan Mauersberger, a następnie Tadeusz Kupczyński. W związku z tym kierowanie Komitetem przejęła hm. Olga Małkowska.
21 sierpnia 1942 Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przyjęło listę członków Komitetu przesłaną przez Małkowską, zatwierdzając zakres działania i skład Komitetu jako Tymczasowego Komitetu Harcerskiego. Uznanie rządowe dla Komitetu umożliwiło uzyskanie subwencji na prowadzenie biur i działalności harcerskiej na terenie Wielkiej Brytanii. Dlatego też odbyte 16 stycznia 1943 w Londynie posiedzenie Komitetu zdecydowało się przenieść swoją siedzibę z Castlemains do Londynu. Uchwalono również regulamin wewnętrzny Komitetu. Gdy na początku kwietnia 1943 ppor. hm. Kazimierza Sabbata, będącego członkiem Komitetu, przeniesiono służbowo do Londynu, przewodnicząca Małkowska przybywająca w Castlemains zdecydowała, że Sabbat jako wiceprzewodniczący Komitetu będzie ją w zastępstwie reprezentował w Londynie. Zdecydowano się również zmienić nazwę Tymczasowy Komitet Harcerski na Komitet Naczelny ZHP na Czas Wojny. Organem wykonawczym Komitetu stało się biuro harcerskie w Londynie na czele z Sabbatem, który praktycznie był szefem harcerstwa polskiego czasu wojny poza granicami kraju, gdyż przewodnicząca Małkowska przebywała na stałe w Castlemains.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.