Neunkirchen – miasto powiatowe w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Saara, siedziba powiatu Neunkirchen, chociaż budynek administracyjny powiatu znajduje się w mieście Ottweiler.
Neunkirchen ma 75,08 km² powierzchni i zamieszkuje je 47 398 osób (2010), co daje drugi rezultat w kraju związkowym, leży ok. 20 km na północny wschód od Saarbrücken, ok. 80 km na południowy wschód od Luksemburga i ok. 106 km na południowy zachód od Moguncji.
W skład miasta wchodzi dziesięć części miejscowości:
Więcej informacji Przedział wiekowy, Liczba osób ...
Przedział wiekowy
Liczba osób
Udział w%
poniżej 19
8863
17,65
od 19 do 38
11 139
22,61
od 39 do 63
17 878
37,05
powyżej 63
11 029
22,69
Zamknij
Za pierwszą datę osiedlenia się na okolicznych terenach przyjmuje się rok 700 p.n.e. Bardzo wcześnie, bo już w epoce żelaza, rozpoczęto wydobycie gagatu, był on również wydobywany w czasach cesarstwa rzymskiego. Najstarszą dzielnicą miasta jest Wiebelskirchen, o którym pierwsze wzmianki jako Altmark pochodzą z 765. Wiebelskirchen jest w Saarze najstarszą nazwą miejscowości związaną z chrześcijaństwem. Jeden z Franków imieniem Wibilo utworzył tutaj na swojej posiadłości tzw. własny kościół. Pierwsze wzmianki o nazwie Neunkirchen datowane są na rok 1281. Miejscowość należała do księstwa Nassau-Saarbrücken. Książę wzniósł w okolicznych lasach dwa zamki. Pierwszy z zamków został zniszczony podczas wojny o Palatynat, drugi zaś podczas Wielkiej Rewolucji Francuskiej. W 1593 w dolinie Blies powstała pierwsza huta żelaza.
Już we wczesnych latach industrializacji zostały odnalezione złoża węgli kopalnych, co wraz z wydobyciem rud żelaza w pobliskiej Lotaryngii pozwoliło na rozwój przemysłu żelazowego. Johann Wolfgang von Goethe w swojej autobiografii Z mojego życia. Zmyślenie i prawda opisał malownicze położenie miasta, zamek i kwitnący przemysł.
Uprzemysłowienie miasta ściśle wiązało się z rodziną Stumm-Halberg, która była właścicielem huty.
Huty zostały przejęte w 1806 przez braci Stumm (tytuł szlachecki został nadany później). Rodzina przez wiele lat umiejętnie blokowała nadanie Neunkirchen praw miejskich. Łatwiej było kierować wsią, dlatego Neunkirchen było największą wsią w Niemczech do 1922, kiedy to nadane zostały prawa miejskie.
Miasto w 1864 r., najstarsza fotografia przedstawiająca przemysł w SaarzePomnik Hutników
10 lutego 1933 w hucie eksplodował gazometr, 68 osób zginęło a 190 zostało rannych. Wiele domów stało się niezdatnych do zamieszkania, zniszczona całkowicie została nowa szkoła. Wkrótce zostały wydane specjalne znaczki pocztowe Czerwonego Krzyża, których dochód ze sprzedaży pomagał w wybudowaniu nowego osiedla dla poszkodowanych.
15 marca 1945 nalot bombowy zniszczył trzy dzielnice.
W latach siedemdziesiątych XX wieku nastąpił upadek przemysłu ciężkiego, a ostatnia kopalnia węgla została zamknięta w 1968. W 1982 została zamknięta huta (w użyciu został jedynie ciąg walcowniczy), miasto stało się chwilowo niechlubnym liderem na liście bezrobocia. Po unieruchomieniu stacji rozrządowej straciła na znaczeniu stacja kolejowa Neunkirchen.
Pod koniec lat 80. w centrum została głęboko przebudowane. W 1989 wzniesiony został Saarparkcenter, popularne centrum handlowe. Z 25 tysiącami odwiedzających w dni powszednie i około 50 tysięcy w okresie świąt Bożego Narodzenia jest to najczęściej odwiedzane centrum handlowe w Saarze. Części po hucie żelaza zostały pomnikiem przemysłu.
Hangard
katolicki kościół parafialny pw. św. Rodziny (Hl. Familie) z 1899–1900
Kohlhof
kościół pw. św. Jerzego (St. Georg)
Münchwies
katolicki kościół parafialny pw. Najświętszego Serca Jezusowego (Herz Jesu) z 1906, projektu Wilhelma Hectora
Wielki piecKaplica StummówStummplatz i Pomnik barona StummBunkier
Neunkirchen
zespół huty
maszynownia z 1903 (Einzeldenkmal)
wielki piec nr 6 z nagrzewnią z 1910
domy robotnicze przy Georgstraße 10-20 i 21-41 z początku XX w.
willa przy Bachstraße 12/14 z 1905, projekt Karla Bruggera
wille przy Goethestraße 22-45 z lat 1902–1904, projekt Karla Bruggera
dom rodziny Mehr przy Bliesstraße 1-4 z 1926–1927, projekt Vanoniego
domy rodziny Mehr przy Parallelstraße 65-77 z 1926–1927, projekt Vanoniego
dom rodziny Mehr przy Willi-Graf-Straße 88 z 1926–1927, projekt Vanoniego
willa przy Knappschaftsstraße 4 z 1925, projekt: Ernst Brück
domy przy Knappschaftsstraße 6/8 i 12 z 1920–1930
domy przy Mendelssohnstraße 26/28 i 47 z 1920–1930
domy robotnicze przy Königstraße 8-30 z 1892
domy przy Kuchenbergstraße 264, 266, 268 z 1906, projekt: Franz Emmrich
domy przy Ziehwaldstraße 2, 2a i 4 z 1907, projekt: Franz Emmrich
domy przy Steinwaldstraße 87/89 i 93, odpowiednio z 1900 i 1904
kościół ewangelicki przy Unterer Markt z 1867–1868, projekt: Heinrich Wiethase, odbudowany w 1949
pomnik Poległych przy Unterer Markt z 1874
biurowiec przy Unterer Markt z 1923, projektu Fritza Voggenbergera, dobudowa piętra w 1938
dom Karla Ferdinanda przy Unterer Markt 2 z 1903–1904, projekt Karla Bruggera, obecnie dom dziecka
domy przy Willi-Graf-Straße 20-31 z 1905–1912
dom przy Adolf-Kolping-Straße 6 z 1892
szkoła i koszary przy Bachplatz z 1905
domy przy Bachstraße 4 i 6, odpowiednio z 1920 i 1905
willa przy Brunnenstraße 86 z 1924, projekt: Fritz Voggenberger, rozbudowana w 1933 przez Richarda Müllera
dawny browar zamkowy z wyposażeniem, z 1928
dwór przy Eisenbahnstraße 18-22 z XVI w., przebudowany w 1745
pomnik Matka i dziecko z 1955, Bogler
stajnia przy Goethestraße 12 z 1906, projekt: Fritz Mundorf
willa przy Goethestraße 27 z 1906, projekt: Ernst Brück
kirkut przy Hermannstraße z 1831,
dom przy Heizengasse 7 z 1779
kościół pw. św. Wincentego (St. Vinzenz) i dom dziecka z 1909–1910, projekt: Peter Marx i Raimund Ostermaier
kościół ewangelicki przy Homburger Straße z 1756, projekt Carla Abrahama Dodela
fontanna Eisengießer przy Hüttenbergstraße z 1938
budynki mieszkalne i handlowe przy Hüttenbergstraße 6-13, z lat 1899–1904
pozostałości po południowo-zachodniej wieży renesansowego zamku przy Irrgartenstraße z 1570/1585
kaplica Stummów przy Lindenallee z 1852–1853, projekt Mathiasa Josepha Mußweilera
bunkier z 1939–1940
willa przy Lindenallee 2b z 1921, projekt August Rahfeld
katolicki kościół parafialny pw. św. Marii (St. Marien) z 1885, projekt Schorbacha
budynek sądu rejonowego (Amtsgericht) przy Marienstraße 2 z 1883, przebudowywany w latach 1896 i 1931/1933
dom dziecka przy Norduferstraße 8 z 1928
piwnice byłego renesansowego pałacu przy Oberer Markt 4 z 1570/1585, projekt Christmanna Stromeyera
piwnice byłego renesansowego pałacu przy Rödelgasse 3a z 1570/1585, projekt Christmanna Stromeyera
willa z parkiem przy Ringstraße 25 z 1924, projekt: Wilhelm Werner
lochy przy Rombachstraße z 1816
dom przy Rombachstraße 3 z XVIII w.
dawna stadnina rodziny Stumm przy Saarbrücker Straße, obecnie odrestaurowana, odbywają się tam przedstawienia
willa przy Saarbrücker Straße z 1921
wieża ciśnień huty z 1936
szkoła hutnicza przy Saarbrücker Straße 39 z 1850–1851
zamek Jägersberg z 1752–1765, projekty Friedricha Joachima Stengela
pomnik barona Stumm z 1902 przy Stummstraße
domy przy Stummstraße 2 i 17, odpowiednio z 1896, 1928
kaplica cmentarna przy Unterer Friedhofsweg z 1894–1895
budynek szkolny przy Unterer Friedhofsweg 2 z 1881–1882
dawny budynek urzędu gminy przy Vogelstraße 6 z 1911–1913, projekt Otto Kuhlmanna, później przebudowany na dom i sklep
Wiebelskirchen
gospodarstwa rolne przy Im Stauch 2, 6/8 i 10 z XVIII i XIX w.
ewangelicki kościół parafialny z 1860–1863, projekt Neufanga
plebania z 1820
szkoła przy Martin-Luther-Straße 16 z 1732
domy przy Martin-Luther-Straße 17, 19, 23 i 25/27, odpowiednio z 1782, 1820, 1813 i 1820
szkoła przy Römerstraße 14 z 1852
katolicki kościół parafialny pw. Trójcy Świętej (Hl. Dreifaltigkeit)z 1914–1916, według projektów Petera Marxa
leśniczówka z 1890
Wydarzenia
pochód w Rosenmontag (ostatni poniedziałek karnawału), największy pochód w Saarze, corocznie zbiera się tutaj około 100 tysięcy odwiedzających
Marzec
Bieg dobroczynny w Furpach
Wiosna rowerowa Neunkirchen
Maj
Bieg miejski Nuenkirchen (Neunkircher Citylauf) z mistrzostwami Saary
Jarmark w Furpach
Czerwiec
Święto miasta
Średniowieczny spektakl
Jarmark w Heinitz
Lipiec
Noc Neunkirchen (wiele różnych imprez kulturalnych w ciągu całego miesiąca)
Sierpień
Festiwal Neunkircher Musical Projekt
Jarmark w Neunkirchen
Wrzesień
Jarmark w Münchwies
Jarmark w Wiebelskirchen
Październik
Oktoberfest z wolną niedzielą handlową
Jarmark w Hangard
Jarmark w Wellesweiler
Grudzień
Jarmark bożonarodzeniowy
Bieg św. Mikołaja w Furpach
Targi
Krammarkt: pierwszy poniedziałek miesiąca
Flohmarkt: drugi poniedziałek miesiąca
Wochenmarkt: każda środa i piątek
Bauernmarkt: każdy piątek
Muzea
Galeria Miejska (Städtische Galerie)
Zoo
Neunkirchen posiada ogród zoologiczny, znajduje się on między centrum a dzielnicą Wellesweiler na zalesionych terenach. Ogród ma 12 ha powierzchni i posiada około tysiąca zwierząt ze 160 gatunków. Rocznie zoo odwiedza około 200 tys. osób.
Tramwaj z Neunkirchen w Hanowerskim Muzeum Tramwajów
13 września 1907 w mieście uruchomiono system tramwajowy. Tramwaje jeździły również do Elversberga, Spiesen (dzisiaj Spiesen-Elversberg) i Wiebelskirchen. Odcinek torów na Hüttenberg (wówczas Haupteinkaufsstraße) z nachyleniem 11% był najbardziej stromym odcinkiem tramwajowym w Niemczech. Od 1 sierpnia 1953 do 31 marca 1964 transport publiczny został uzupełniony przez trolejbusy. W tych latach zostały zredukowane połączenia tramwajowe na linii Steinwald – Hauptbahnhof z odgałęzieniem do Schlachthof. Od 1961 zaczął jeździć czteroosiowy, stuttgarcki tramwaj GT 4.
10 lipca 1978 działalność tramwajów została zakończona, ostatnie wagony zostały przetransportowane latem 2003 do Hanowerskiego Muzeum Tramwajów. Od tego czasu w komunikacji miejskiej wykorzystywane są jedynie autobusy.