Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Monaster Zwiastowania – prawosławny, pierwotnie bazyliański (unicki) klasztor w Małych Ladach[1] (rejon smolewicki obwodu mińskiego Białorusi). W strukturach Egzarchatu Białoruskiego posiada status stauropigii.
![]() Fasada cerkwi monasterskiej | |
Państwo | |
---|---|
Obwód | |
Miejscowość | |
Kościół | |
Rodzaj klasztoru | |
Eparchia | |
Biskup borysowski | |
Typ monasteru |
męski |
Obiekty sakralne | |
Cerkiew |
Zwiastowania |
Fundator |
Teresa Zawisza zd. Tyszkiewicz |
Styl | |
Materiał budowlany | |
Data budowy |
1794 (cerkiew), 1811–1850 (budynek klasztorny) |
Data zamknięcia |
1960 |
Data reaktywacji |
1992 (cerkiew), 1994 (klasztor) |
Położenie na mapie obwodu mińskiego ![]() | |
Położenie na mapie Białorusi ![]() | |
![]() |
Bazyliański klasztor w Ladach został ufundowany przez Zawiszów w XVIII w.[1]. Inicjatorką utworzenia wspólnoty była żona wojewody mińskiego Teresa zd. Tyszkiewicz, która miała zostać cudownie uzdrowiona przed Żyrowicką Ikoną Matki Bożej i która podarowała starszej cerkwi w Ladach jej kopię. W 1732 fundatorka zapisała wspólnocie bazyliańskiej wsie Słobodkę i Griwę, prawo bezpłatnego wyrobu chleba w młynie w Śmiłowiczach oraz 4000 złotych polskich. Dzięki kolejnym prywatnym darom klasztor rozwijał się, możliwa była rozbudowa jego zabudowań[2]. W 1794, przy wsparciu fundatorów monasteru, w okresie, gdy jego przełożonym był Julian Szujski[2], wzniesiono nową murowaną cerkiew klasztorną w stylu barokowym[1].
Od 1809 do 1824 bazylianie prowadzili w Ladach szkołę powiatową pod nadzorem Uniwersytetu Wileńskiego[1]. W 1811 rozpoczęto natomiast prace budowlane nad wznoszeniem nowego budynku klasztornego, jednak został on ukończony dopiero w 1850, gdy monaster w Ladach był już własnością Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego[2].
Według Grzegorza Rąkowskiego klasztor bazyliański został skasowany przez władze carskie w 1834 i w wymienionym roku został przekształcony w monastyczną wspólnotę prawosławną[1]. Źródło związane z Rosyjskim Kościołem Prawosławnym podaje, iż klasztor przeszedł na prawosławie w 1837 za zgodą miejscowych bazylianów. W wymienionym roku ze świątyni klasztornej usunięto elementy wyposażenia typowe dla kościołów katolickich (organy, ławki, ołtarze boczne), wprowadzono do użytku rosyjskie księgi liturgiczne, rozpoczęto odprawianie nabożeństw według rytu synodalnego. W 1878 przeprowadzony został gruntowny remont cerkwi klasztornej, w której wykonano nowe freski, powiększono ikonostas, wymieniono dach z kopułą. W 1900 miał miejsce kapitalny remont tej samej świątyni[2]. Od 1856 do 1874 przełożeni klasztoru byli równocześnie rektorami seminarium duchownego w Mińsku, jednak faktyczne kierownictwo monasterem należało do wyznaczonych przez nich ekonomów[2].
W drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku Lady były miasteczkiem i jednym z ośrodków majątku rodziny Jelskich[3]. Miasteczko podupadło i obecnie ma status wsi o nazwie Małe Lady.
Monaster został zamknięty w latach 20. XX wieku, w czasie kampanii antyreligijnej prowadzonej przez władze bolszewickie. Mnisi zostali zmuszeni do opuszczenia obiektu, cerkiew monasterska działała jako parafialna jeszcze do 1939. W dawnym klasztorze urządzona została szkoła[2]. W 1942, za zgodą okupacyjnych władz niemieckich, obiekt sakralny został ponownie otwarty dla wiernych, służył w nim metropolita miński Pantelejmon. W 1960 cerkiew została zamknięta ponownie, czczona w niej kopia Żyrowickiej Ikony Matki Bożej – wywieziona. Obiekt zamieniono na magazyn, wcześniej zrywając z niego typową dla architektury sakralnej rosyjskiego prawosławia kopułę. Dawna cerkiew monasterska ulegała w kolejnych latach stopniowej dewastacji[2].
W 1992 zniszczona cerkiew w Małych Ladach została otwarta ponownie, zaś dwa lata później Święty Synod Egzarchatu Białoruskiego reaktywował monaster, mianując jego pierwszym przełożonym archimandrytę Sofroniusza (Juszczuka)[2].
Cerkiew monasterska została wzniesiona w stylu barokowym. Jest to świątynia trójnawowa, z wąskim pomieszczeniem ołtarzowym, do którego przylegają dwie zakrystie. Elewacja frontowa cerkwi dekorowana jest wolutowym szczytem. Fasada zdobiona jest pilastrami i szerokimi gzymsami. Nawę główną kryją sklepienia kolebkowe, boczne zaś – krzyżowe[1].
Budynek monasterski jest obiektem parterowym, na boniowanej podmurówce, zbudowanym na planie litery L, z gankami wejściowymi i barokowym frontonem zdobiącym krótsze skrzydło[1].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.