Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Michał Mateusz Kosmowski herbu Kościesza (ur. 29 września 1725 roku w Słowikowie, zm. 11 października 1804 roku w Trzemesznie) – polski duchowny rzymskokatolicki, działacz społeczny, propagator nauki i oświaty, biskup pomocniczy gnieźnieński w latach 1791-1804.
Biskup tytularny Martyropolis | ||
![]() Epitafium w Bazylice Wniebowzięcia NMP w Trzemesznie | ||
| ||
Data i miejsce urodzenia | ||
---|---|---|
Data i miejsce śmierci | ||
Miejsce pochówku |
Bazylika Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Michała Archanioła w Trzemesznie | |
Biskup pomocniczy gnieźnieński | ||
Okres sprawowania |
1791–1804 | |
Wyznanie | ||
Kościół | ||
Prezbiterat |
1752 | |
Nominacja biskupia |
26 września 1791 | |
Sakra biskupia |
6 listopada 1791 | |
Odznaczenia | ||
![]() ![]() |
Był drugim synem Adama i Kunegundy z Zawadzkich. W latach gimnazjalnych kształcił się w Kolegium jezuitów w Toruniu. Potem wstąpił do klasztoru kanoników regularnych (laterańskich) św. Augusta w Trzemesznie. Tu ukończył studia filozoficzno-teologiczne. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1752.
Został sekretarzem opata Franciszka Łodzi-Ponińskiego, a po jego śmierci w 1761 został administratorem dóbr klasztornych i 25 sierpnia 1762 generalnym opatem.
26 września 1791 papież Pius VI mianował go biskupem pomocniczym archidiecezji gnieźnieńskiej i biskupem tytularnym Martyropolis.
Dbał o rozwój intelektualny i duchowy zakonników. 4 maja 1776 ufundował szkołę średnią w Trzemesznie, nazwaną później Akademią Trzemeszeńską. Przy szkole uruchomiono alumnat dla biedniejszej młodzieży szlacheckiej. Opracował program gospodarczy miasta. W 1765 założył folusz. Z jego fundacji powstały dwa szpitale, przebudowany został klasztor trzemeszeński i rozbudowano klasztor w Szydłowie, w okolicy Trzemeszna. W 1793 roku Kosmowski uruchomił browar klasztorny[1]. Umocnił brzeg jeziora, założył osady: Huta Trzemeszeńska, Wymysłowo, Pasieka, rozbudowując okoliczne dobra, wznosił wiatraki i młyny[1].
W 1790 na Wydziale Teologicznym Szkoły Głównej Koronnej w Krakowie, dawniej Akademii Krakowskiej, a obecnie Uniwersytecie Jagiellońskim opat uzyskał doktorat[1]. W 1791 został odznaczony Orderem Świętego Stanisława[2], a w 1795 pruskim Orderem Orła Czerwonego.
Opat dr Michał Mateusz Kosmowski zmarł 11 października 1804 roku[1]. Pochowany został w podziemiach prezbiterium, w wybudowanej przez siebie części kościoła[1]. Staraniem następcy, opata Franciszka Tańskiego na prawym filarze umieszczono tablicę dzieła miejscowego rzeźbiarza Michała Cieleckiego[1]. Obecne epitafium wykonane z czarnego marmuru w stiukowej ramie z owalną płaskorzeźbą zmarłego jest dziełem rekonstruktorów[1].
Jego imię od 1938 nosi liceum ogólnokształcące w Trzemesznie[3].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.