Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Mehriban Arif qızı Əliyeva, z domu Paşayeva (ur. 26 sierpnia 1964 w Baku) – azerska lekarka, żona prezydenta Azerbejdżanu İlhama Əliyeva, od 2003 pierwsza dama Azerbejdżanu, od 2005 deputowana do parlamentu; udziela się w sferze kulturalnej, społecznej, zdrowotnej i sportowej.
![]() Mehriban Əliyeva (2021) | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
1. Wiceprezydent Azerbejdżanu | |
Okres | |
Przynależność polityczna | |
Poprzednik |
urząd utworzony |
![]() | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() |
Urodziła się w Baku[1] w rodzinie uczonych. Pochodzi z rodu Paszajewów[2]; ojciec Arif Paşayev jest fizykiem i matematykiem, matka Aida İmanquliyeva była filolog arabską[3].
Ukończyła szkołę średnią nr 23 w Baku ze złotym medalem[4]. Następnie była studentką Fakultetu Leczenia Zapobiegawczego na Azerbejdżańskim Państwowym Uniwersytecie Medycznym Baku. Studia medyczne ukończyła na Akademii Medycznej im. I.M. Sieczenowa w Moskwie w 1988, otrzymując dyplom honorowy[3][4]. Z zawodu jest lekarzem-okulistą[5][6]. W latach 1988–1992 pracowała w Moskiewskim Naukowym Instytucie Chorób Oczu, prowadzonym przez Michaiła Krasnowa[3][4], następnie zaprzestała pracy w zawodzie[5].
W 1995 ustanowiła Fundację Przyjaciół Azerbejdżańskiej Kultury, której szefuje[3][4]. W 1996 założyła magazyn kulturalny i historyczny „Azərbaycan – İrs” (Dziedzictwo Azerbejdżanu), publikowany w języku azerskim, angielskim i rosyjskim; została jego redaktorem naczelnym[3][4].
W 2002 została wybraną prezesem Azerbejdżańskiej Federacji Gimnastyki[4][7]. Dzięki jej staraniom trzy lata później w Baku odbyły się Mistrzostwa Świata w Gimnastyce Artystycznej 2005[4], a w kolejnych latach w kraju zorganizowano Mistrzostwa Europy w gimnastyce artystycznej (2007 i 2009).
W październiku 2003 została pierwszą damą Azerbejdżanu, po tym jak jej mąż İlham Əliyev wygrał wybory prezydenckie.
Od maja 2004 jest szefową Fundacji Heydəra Əliyeva, ojca İlhama Əliyeva, poprzedniego prezydenta Azerbejdżanu[4][8]. Z uwagi na jej dokonania w zakresie ochrony i rozwoju dziedzictwa literatury oraz muzyki ludowej w ojczyźnie w 2004 została honorowym ambasadorem dobrej woli UNESCO[4][9][10]. W grudniu 2004 wybrano ją członkiem Komitetu Wykonawczego Azerbajdżańskiego Narodowego Komitetu Olimpijskiego[3][4].
Od 2004 należy do Partii Nowego Azerbejdżanu. W wyborach parlamentarnych 2005 została wybrana deputowaną Zgromadzenia Narodowego[3] (otrzymała 92,12% głosów[4]).
W 2005 uzyskała tytuł naukowy kandydata nauk filozoficznych[4].
W listopadzie 2006 wybrana ambasadorem dobrej woli Islamskiej Organizacji ds. Edukacji, Nauki i Kultury (ISESCO)[3][4].
W wyborach parlamentarnych 2010 wybrana ponownie deputowaną Zgromadzenia Narodowego[11].
W czerwcu 2013 Partia Świat Demokratycznego Azerbejdżanu rozważała wysunięcie jej kandydatury w wyborach prezydenckich[12], jednak ostatecznie nie została zgłoszona[13], a wybory prezydenckie w październiku 2013 wygrał jej mąż. W czerwcu 2013 została wybrana wiceprzewodniczącą Partii Nowego Azerbejdżanu (mąż İlham Əliyev jest jej przewodniczącym)[14].
W 2012 otrzymała tytuł profesora honorowego Rosyjskiej Federacji I.M. Sieczenowa Pierwszego Moskiewskiego Państwowego Uniwersytetu Medycznego[4][15].
W czerwcu 2013 została przewodniczącą komitetu organizacyjnego Igrzysk Europejskich 2015[16][17].
W lutym 2017 roku została powołana przez swojego męża na stanowisko wiceprezydenta Azerbejdżanu[18].
Jej siostrą jest Nərgiz Paşayeva. 22 grudnia 1983 poślubiła İlhama Əliyeva, od 2003 sprawującego nieprzerwanie urząd prezydenta Azerbejdżanu (jego matka Zərifə Əliyeva była okulistką i pracownikiem naukowym w tej dziedzinie[19], miała wpływ na wybór specjalizacji przez Mehriban). Mają troje dzieci: dwie córki (Leyla ur. 1985 i Arzu ur. 1989) i syna (Heydər ur. 1997) oraz troje wnuków[1]. Porozumiewa się w językach rosyjskim, angielskim, tureckim i arabskim[3].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.