Loading AI tools
agromiasteczko na Białorusi Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Masalany lub Massalany (biał. Масаля́ны, Masalany, ros. Массоляны, Massolany) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie brzostowickim, w sielsowiecie Ołlekszyce. Położona jest 37 km na południe od Grodna, 17,7 km od granicy polsko-białoruskiej, przy drodze z Olekszyc do Ejsymontów Wielkich.
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Obwód | |
Rejon | |
Sielsowiet | |
Wysokość |
122 m n.p.m. |
Populacja (2009) • liczba ludności |
|
Nr kierunkowy |
+375 1511 |
Kod pocztowy |
231788 |
Tablice rejestracyjne |
4 |
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego ![]() | |
Położenie na mapie Białorusi ![]() | |
![]() |
Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości pochodzi prawdopodobnie z XV wieku[2]. Wg Słownika Geograficzne wieś została założona w 1645 r. - należała wówczas do rodziny Massalskich[3]. Wg Stanisława Alexandrowicza jako prywatne miasto szlacheckie została lokowane w 1647 roku przez Massalskich. Położone było wówczas w powiecie grodzieńskim województwa trockiego[4]. W 1786 r. Jan Tadeusz Bisping (1741-1786), poseł na sejmy, marszałek starodubski, wykupił majątek w Massalanach od księcia Massalskiego. Majątkiem po jego śmierci zarządzała jego żona Teodora z Suchodolskich. Podczas Insurekcji Kościuszkowskiej majątek liczący wówczas 56 dymów ziemskich dał rekrutów dla armii polskiej: jedenastu do 1-go pułku pieszego, trzech do 25 pułku liniowego oraz osiemnastu do komputu[5]. Majątek utracony przez syna Jana - Adama (1782-1858) wykupiła Józefa Woyczyńska z Bispingów. W latach 1853–1939 Massalany stanowiły siedzibę Ordynacji Massalańskiej należącej do rodziny Bispingów[6].
W czasach zaborów wieś znajdowała w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej, w powiecie grodzieńskim, w gminie bohorodyckiej[7]. Według Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego w 1902 wieś liczącą 43 domy zamieszkiwało 417 mieszkańców. Do chłopów należało 832 dziesięcin do cerkwi 58. Dobra Bispingów Massalany z folwarkami Popławce i Kowale miały 2351 dziesięcin. We wsi znajdowała się cerkiew i 2 kaplice[3]. Od 1919 roku wieś znajdowała się pod polską administracją. 7 czerwca 1919 roku wraz z całym powiatem grodzieńskim weszła w skład okręgu wileńskiego Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich[8]. Latem 1920 roku zajęta przez bolszewików, następnie znów przez Polskę. 20 grudnia 1920 roku włączona wraz z powiatem do okręgu nowogródzkiego[9]. Od 19 lutego 1921 roku[10] w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim. Według spisu powszechnego z 1921 roku, wieś zamieszkana była przez 314 osób, w tym 294 Białorusinów i 10 Polaków. Prawosławie wyznawało 296 jej mieszkańców, katolicyzm – 18. Folwark zamieszkany był przez 140 osób, w tym 125 Polaków i 15 Białorusinów. Katolicyzm wyznawało 99 jego mieszkańców, prawosławie – 40, judaizm – 1[11]. W latach 1921–1922 centrum administracyjne gminy Masalany, później w składzie gminy Wielkie Ejsymonty. W 1921 roku nazwę „Massalany” nosiły wieś i folwark. We wsi było 47 domów mieszkalnych, a w folwarku – 13[11]. W 1926 roku liczba budynków pozostawała bez zmian[12].
W wyniku napaści ZSRR na Polskę we wrześniu 1939 roku miejscowość znalazła się pod okupacją sowiecką. 18 września lub wkrótce potem, do majątku Massalany przybyła uzbrojona grupa białoruskich komunistów, na której czele stał Józef Gawryluk. Grupa ta kilka godzin wcześniej dokonała zabójstwa i grabieży na polskiej rodzinie w sąsiednim folwarku Golnie, zaś Massalany miały być jej prawdopodobnym kolejnym celem. Ordynat Jan Bisping, właściciel majątku, został jednak już wcześniej ostrzeżony przed niebezpieczeństwem i zbiegł wraz z rodziną poprzedniej nocy. Sformowany po 17 września w Massalanach prosowiecki komitet rewolucyjny zabezpieczył majątek przed rabunkiem i zmusił grupę Gawryluka do rychłego opuszczenia miejscowości[6].
2 listopada 1939 roku wieś została włączona do Białoruskiej SRR, od 4 grudnia należała do nowo utworzonego obwodu białostockiego. Od czerwca 1941 roku pod okupacją niemiecką. 22 lipca 1941 roku włączona w skład okręgu białostockiego III Rzeszy. W 1944 roku ponownie zajęta przez wojska sowieckie i włączona do obwodu grodzieńskiego Białoruskiej SRR. Od 1991 roku w składzie niepodległej Białorusi.
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.