Loading AI tools
gatunek ptaka Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Krogulec czarnogrzbiety[3] (Tachyspiza melanochlamys) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Ptak ten występuje endemicznie na Nowej Gwinei. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Tachyspiza melanochlamys | |||
(Salvadori, 1875) | |||
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | |||
Rodzaj | |||
Gatunek |
krogulec czarnogrzbiety | ||
Synonimy | |||
| |||
Podgatunki | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
![]() |
Krogulec czarnogrzbiety występuje w zależności od podgatunku[4][5]:
Gatunek po raz pierwszy opisany naukowo przez włoskiego ornitologa Tommaso Salvadoriego w 1875 roku pod nazwą Urospizias melanochlamys[6]. Jako miejsce typowe autor wskazał Arfak Mountains na Nowej Gwinei[6]. Tradycyjnie uważa się, że tworzy grupę siostrzaną z krogulcem białobrzuchym (T. albogularis), krogulcem czarnogardłym (T. haplochromis) oraz krogulcem rdzawoszyim (T. rufitorques)[4]. Wyróżniono dwa podgatunki krogulca czarnogrzbietego[uwaga 2][4], lecz podgatunek schistaceus jest słabo zróżnicowany, różniąc się od nominatywnego nieco bledszym upierzeniem na grzbiecie[4], jednak różnice te równie dobrze mogą zachodzić z powodu indywidualnej lub płciowej zmienności poszczególnych ptaków[7]. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) obecnie (2020) uznaje T. melanochlamys za gatunek monotypowy[5].
Nazwa rodzajowa: łacińskie accipiter, accipitris – „jastrząb” < accipere – „chwytać, łapać”[8].
Epitet gatunkowy: greckie μελας melas, μελανος melanos – „czarny”; χλαμυς khlamus, χλαμυδος khlamudos – „płaszcz”[9].
Długość ciała 32–43 cm, pozostałe dane przedstawia tabelka (n = liczba badanych ptaków)[7].
Masa ciała | Rozpiętość skrzydeł | Skrzydło | Ogon | Skok |
---|---|---|---|---|
♂ 172–256 g (n = 4); ♀ 294 g (n = 1) |
♂♀ 65–80 cm | ♂ 214–227 mm; ♀ 247–261 mm |
♂ 152–167 mm; ♀ 181–197 mm |
♂ 56–63 mm; ♀ 69–72 mm |
Średniej wielkości krogulec. Dorosły ptak charakterystyczny, upierzenie głowy i górnych części ciała lśniąco czarne, spód oraz kołnierz kasztanowate; na podbrzuszu i gardle mogą występować słabo zaznaczone białawe paski. Ogon dość krótki, nogi wydłużone z krótkimi palcami u stóp. U młodych ptaków górne części ciemne, brązowo nakrapiane; dolne części ciała kremowe z brązowymi smugami i plamami. Młode podobne do młodych innych sympatrycznych gatunków z rodzaju Accipiter, ale głowa i spód ciała są bledsze, słabiej zaznaczone[4]. Tęczówki, woskówka i nogi u dorosłych ptaków koloru pomarańczowo-żółtego do żółtego, u osobników młodocianych koloru żółtego. Płci podobne w upierzeniu, lecz samica jest o 9–22% większa i prawdopodobnie 15-25% cięższa od samca[4][10].
Zarejestrowano głośne i piskliwe „kia...kia...kia...” oraz serię szybkich dźwięków o intensywnym tonie „di di di”[4].
Krogulec czarnogrzbiety jest gatunkiem osiadłym i zamieszkuje górskie lasy deszczowe, lasy mgliste, czasami widywany też na skraju lasów i przyległych do lasów ogrodach, na wysokościach od 1090 do 3500 m n.p.m.[11][4][10]. Spotykany samotnie lub w parach, często unosi się wysoko ponad lasem[10].
Żywi się głównie małymi i średnimi ptakami, zwłaszcza górskim gatunkiem gołębia, krasnookiem ciemnogłowym (Gymnophaps albertisii); poluje także na małe ssaki, żaby i owady[12][4][7]. Poluje głównie wewnątrz lasu, choć czasami również na bardziej otwartym terenie[7]. Lata wzdłuż drzew, chwytając gołębie siedzące na gałęziach, a także ściga je podczas lotu[4][7]. Obserwowano jak ukradkiem przelatuje przez ogrody oraz lasy wtórne i chwyta ptaki złapane w siatki ornitologiczne[4][7].
Gniazda (prawdopodobnie typowe dla rodzaju) zbudowane na wysokich drzewach, w tym na pandanach (Pandanus)[4][7]. Prawdopodobnie gniazduje w drugiej połowie roku, jak sugeruje samiec będący w kondycji rozrodczej w październiku[7]. Brak dalszych informacji na temat rozrodu, liczby zniesionych jaj i wychowu młodych.
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody został zaliczony do kategorii LC (ang. Least Concern, najmniejszej troski)[2][13]. Ptak powszechny we wszystkich górskich obszarach kontynentalnej Nowej Gwinei, ale zamieszkuje trudne, odległe i gęsto zalesione tereny i z tego powodu jest rzadko obserwowany przez ornitologów[4]. Stan populacji ocenia się na 1000–10 000 osobników, co mniej więcej równa się 670–6700 dorosłych ptaków[13]. Ponieważ lasy w wielu częściach zasięgu krogulca czarnogrzbietego są nadal w stanie nienaruszonym, populacja tego ptaka uznawana jest za stabilną[7].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.