Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Grocholice – dzielnica Bełchatowa położona w południowej części miasta.
Dzielnica Bełchatowa | |
Grocholice | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Miasto | |
Data założenia |
XI wiek |
Prawa miejskie |
1420-1870 |
W granicach Bełchatowa |
1 lutego 1977[1] |
Populacja (2009) • liczba ludności |
|
• gęstość |
400 os./km² |
Strefa numeracyjna |
44 |
Kod pocztowy |
97-400 |
Tablice rejestracyjne |
EBE |
Położenie na mapie Bełchatowa ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu bełchatowskiego ![]() | |
![]() |
Leży nad rzeką Rakówką (prawy dopływ Widawki). W latach 1420–1870 miasto[2]. W końcu XVI wieku jako miasto arcybiskupstwa gnieźnieńskiego należały do powiatu piotrkowskiego w województwie sieradzkim[3].
Do 1953 roku siedziba gminy Łękawa. W latach 1953–1954 i 1973-1977 siedziba gminy Grocholice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grocholice. Od 1977 część Bełchatowa[4].
Zabudowę Grocholic stanowią głównie domy jednorodzinne. Najdłuższą ulicą jest ul. Piotrkowska, która ciągnie się aż do ulicy Goetla niedaleko Osiedla Binków.
W skład dzielnicy wchodzą 3 osiedla mieszkalne:
Miejscowość jako wieś istniała już w XII wieku i wraz z okolicznymi terenami należała do tzw. „klucza” należącego do bogatych i rozległych dóbr arcybiskupa gnieźnieńskiego, co potwierdza pierwsza pisemna wzmianka o Grocholicach w bulli papieża Innocentego II wyłożonej w 1136 roku w Pizie. Miejscowość znajdowała się przy trakcie do Kamieńska nad rzeką Rakówką (dawniej zwaną Rakarką lub Rzonsawą). Bardzo starą metrykę miejscowości potwierdza też pierwsza fundacja kościelna pochodząca z lat 1220–1233 informująca, że został wybudowany z fundacji arcybiskupa gnieźnieńskiego kościół parafialny. Za zgodą Władysława Łokietka Grocholice przeniesiono w 1314 roku z prawa polskiego na niemieckie. Dzięki temu ich właściciel Wolimir (syn Oracza) otrzymał pełny immunitet gospodarczy na okres 30 lat. W 1336 roku Florian z Kazanowa zamienił Grocholice na inną wieś kościelną. Od tego czasu do końca XVIII wieku Grocholice należały do dóbr stołowych arcybiskupa gnieźnieńskiego i organizacyjnie włączone były do tenuty w Sędziejowicach dekanatu szadkowskiego, archidiakonatu uniejowskiego. W 1420 roku Grocholice otrzymały przywilej lokacyjny. Staraniem arcybiskupa gnieźnieńskiego Zbigniewa Oleśnickiego w 1485 roku Grocholice otrzymały prawa miejskie od króla Kazimierza Jagiellończyka. Akt erekcyjny podpisany został w zamku arcybiskupim w Łowiczu, a miasto miało należeć do majątku arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. W połowie XVII wieku zostało zniszczone przez wojska Szwedów w czasie potopu szwedzkiego. Odbudowane ponownie na przełomie XVII i XVIII wieku. Odbudowane spłonęło następnie w czasie wielkiego pożaru w 1781 roku. W 1806 miała tu miejsce epidemia cholery, w wyniku której zmarło 638 osób. W 1811 roku powstała szkoła początkowa. W 1827 roku było tu 109 domów i 650 mieszkańców, a w 1861 roku liczono już 170 domów i 1860 mieszkańców. W XVIII wieku pod bokiem Grocholic, które były miastem zamkniętym, wyznaniowym, mała osada magnacka Bełchatów przekształcała się w miasto otwarte, które przyjmowało kolonistów z zachodu i Żydów. W 1855 roku urodził się w Grocholicach Dominik Teofil Konopacki, syn Józefa i Józefy Skalskiej. Był właścicielem młyna wodnego na Rakówce. W 1857 miasteczko liczyło 1382 mieszkańców. W 1781 wybuchł pożar, który strawił 13 budynków wraz z zabudowaniami. W roku 1870 Grocholice utraciły prawa miejskie i zostały włączone do gminy Łękawa. Decyzja zaborczych władz rosyjskich spowodowała zubożenie miasteczka, a także utratę znaczenia administracyjnego. 23 maja 1914 r., w wyniku przypadkowo wywołanego pożaru, zniszczeniu uległo niemal całe miasteczko, wraz z okolicznymi osadami, m.in. Zamoście.[5] Próbę odzyskania praw miejskich podjęto bezskutecznie w latach 1925–1927. W latach okupacji hitlerowskiej 1939–1945 Grocholice nazwano „Grauchel”[6] lub też „Grocholitz” i wcielono je do III Rzeszy. Przez pierwsze pół roku należały one bowiem do Generalnego Gubernatorstwa. Dopiero na żądanie miejscowych Niemców z Bełchatowa zostały wcielone do Kraju Warty. Granica między Generalnym Gubernatorstwem a Krajem Warty przebiegała na wschód od miejscowości w gminie Woźniki i niejako oderwała Grocholice od okręgu piotrkowskiego. Miejscowość została przyłączona do powiatu łaskiego. W 1977 roku Grocholice zostały włączone do gwałtownie rozwijającego się Bełchatowa i obecnie stanowią jego najstarszą dzielnicę.
Przez miejscowość przechodził trakt z Piotrkowa Trybunalskiego na Śląsk.
Do Grocholic dociera komunikacja miejska (MZK Bełchatów):
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.