Ziemiozorek gładki, łęgot gładki (Geoglossum glabrum E.J. Durand) – gatunek grzybów z monotypowej rodziny Geoglossaceae[1].

Szybkie fakty Domena, Królestwo ...
Ziemiozorek gładki
Thumb
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

Geoglossomycetes

Rząd

Geoglossales

Rodzina

Geoglossaceae

Rodzaj

ziemiozorek

Gatunek

ziemiozorek gładki

Nazwa systematyczna
Geoglossum glabrum Pers.
Neues Mag. Bot. 1: 116 (1794)
Zamknij

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Geoglossum, Geoglossaceae, Geoglossales, Incertae sedis, Geoglossomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisał go Christiaan Hendrik Persoon w 1794 r. i jego diagnoza taksonomiczna jest aktualna. Ma 18 synonimów. Niektóre z nich:

  • Hypoxylon ophioglossoides (L.) Gray 1821
  • Mitrula glabra (Pers.) P. Karst. 1871[2].

W 2006 r. M. A. Chmiel przytoczyła jego polską nazwę łęgot gładki, w 2021 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów zarekomendowała nazwę ziemiozorek gładki[3].

Morfologia

Owocnik

Wysmukły, maczugowaty, czarniawy, o wysokości do 10 cm, składający się z płodnej główki i sterylnego trzonu. Ciemnobrązowa główka stanowi 1/3 część wysokości, ma grubość 3–8 mm, jest bocznie spłaszczona, czarna, lancetowata, o tępym lub ostrym wierzchołku i nagiej, gładkiej powierzchni. Czarny, cylindryczny, ale często spłaszczony trzon, ma wysokość 2–5 cm, średnicę 1–4 mm, jest smukły, początkowo gęsto łuskowaty, potem gładki[4].

Cechy mikroskopowe

Worki maczugowate, 150–200 × 20–20 µm, z 8 zarodnikami ułożonymi równolegle i amyloidalnymi wierzchołkami. Askospory cylindryczne, w stanie dojrzałym brązowe do ciemnoczarnych, proste lub lekko wygięte, gładkie, (45)60–105 × 6–9 µm z wieloma przegrodami. Wysyp zarodników brązowy. Parafizy zazwyczaj maczugowate na 1/3 długości, proste do lekko zakrzywionych, z przegrodami blisko siebie, często zwężone na przegrodach, szkliste, ale w górnej części żółtobrązowe do ciemnobrązowych, maczugowate, o zaokrąglonych lub jajowatych wierzchołkach, o średnicy do 3 µm w dolnej części i do 5-9 µm w części wierzchołkowej, nieco przewyższające worki[4].

Gatunki podobne

Ziemiozorek gładki charakteryzuje się gładką powierzchnią główki owocnika, ale pewna identyfikacja różnych gatunków ziemiozorków możliwa jest tylko badaniem cech mikroskopowych. Od podobnych gatunków z rodzaju Trichoglossum ziemiozorek gładki odróżnia się brakiem szczecinek i włosków na płodnej części owocnika[4].

Występowanie i siedlisko

Ziemiozorek gładki występuje w Ameryce Północnej, Europie, Azji, Australii i na Nowej Zelandii[5]. W niektórych rejonach Ameryki Północnej jest pospolity[4]. W Polsce po raz pierwszy jego stanowisko podał Franciszek Błoński w 1896 r. W 2006 r. M. A. Chmiel przytoczyła 5 stanowisk[6], w późniejszych latach znaleziono jeszcze inne stanowiska tego gatunku[7]. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów[8]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status R– gatunek rzadki, który zapewne w najbliższej przyszłości przesunie się do kategorii zagrożonych wymarciem, jeśli nadal będą działać czynniki zagrożenia[9].

Grzyb naziemny[6], saprotrof. Występuje na glebie w wilgotnym środowisku, często wśród torfowców lub na butwiejącym drewnie. Owocniki tworzy od lipca do października[4].

Przypisy

Wikiwand in your browser!

Seamless Wikipedia browsing. On steroids.

Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.

Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.