Gacek[4] (Plecotus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Szybkie fakty Domena, Królestwo ...
Zamknij
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji i Afryce[5][6][7].
Długość ciała (bez ogona) 39–58,5 mm, długość ogona 37–55 mm, długość ucha 29–42 mm, długość tylnej stopy 6,7–12,6 mm, długość przedramienia 35,2–46 mm; masa ciała 5–10 g[6][8].
Rodzaj zdefiniował w 1818 roku francuski przyrodnik Étienne Geoffroy Saint-Hilaire w rozdziale dotyczącym ssaków Egiptu w publikacji będącej relacją z ekspedycji armii francuskiej do Egiptu[1]. Geoffroy Saint-Hilaire wymienił dwa gatunki – Vespertilio barbastellus von Schreber, 1774 i Vespertilio auritus Linnaeus, 1758 – z których gatunkiem typowym jest Vespertilio auritus Linnaeus, 1758 (gacek brunatny).
Etymologia
- Macrotus: gr. μακρος makros ‘długi’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’[9]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Macrotus europseus Leach, 1816 (= Vespertilio auritus Linnaeus, 1758).
- Plecotus (Plecautus): gr. πλεκω plekō ‘owijać, skręcać’; ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’[10].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[11][8][5][4]:
- Plecotus austriacus (J.B. Fischer, 1829) – gacek szary
- Plecotus teneriffae Barrett-Hamilton, 1907 – gacek kanaryjski
- Plecotus gaisleri Benda, Kiefer, Hanák & Veith, 2004 – gacek afrykański
- Plecotus christii J.E. Gray, 1838 – gacek nubijski
- Plecotus kolombatovici Đulić, 1980 – gacek bałkański
- Plecotus balensis Kruskop & Lavrenchenko, 2000 – gacek etiopski
- Plecotus turkmenicus Strelkov, 1988 – gacek turkmeński
- Plecotus strelkovi Spitzenberger, 2006 – gacek tienszański
- Plecotus ognevi Kishida, 1927 – gacek amurski
- Plecotus kozlovi Bobrinski, 1926 – gacek duży
- Plecotus gobiensis Dolch, M. Stubbe, Gärtner, Thiele, Ariunbold, Batsaikhan, Lkhagvasuren, A. Stubbe & Steinhauser, 2021
- Plecotus homochrous Hodgson, 1847 – gacek pendżabski
- Plecotus taivanus Yoshiyuki, 1991 – gacek tajwański
- Plecotus sacrimontis G.M. Allen, 1908 – gacek japoński
- Plecotus wardi O. Thomas, 1911 – gacek himalajski
- Plecotus macrobullaris Kuzyakin, 1965 – gacek alpejski
- Plecotus sardus Mucedda, Kiefer, Pidinchedda & Veith, 2002 – gacek sardyński
- Plecotus auritus (Linnaeus, 1758) – gacek brunatny
Opisano również gatunki wymarłe w czasach prehistorycznych:
É. Geoffroy Saint-Hilaire: Description des mammifères qui se trouvent en Egypte. W: France. Commission des sciences et arts d’Egypte: Description de l’Égypte, ou, Recueil des observations et des recherches qui ont été faites en Égypte pendant l’expédition de l’armée française. T. 2. Paris: Imprimerie impériale, 1817, s. 112. (fr.). Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 122. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.). R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 865–870. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.). D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Plecotus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-03-05]. (ang.). Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 546–547. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.). N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-01-19]. (ang.). V.V. Rosina & M. Rummel. The bats (Chiroptera, Mammalia) from the Early Miocene of Petersbuch (Bavaria, Southern Germany). „Geobios”. 45 (5), s. 473, 2012. DOI: 10.1016/j.geobios.2011.10.015. (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne: