Falkirk Wheel (pol. „diabelski młyn z Falkirk”[uwaga 1]) – podnośnia obrotowa, służąca do transportu jednostek pływających pomiędzy kanałem Forth and Clyde, a kanałem Union o różnicy poziomów 24 m. Nazwana od pobliskiej miejscowości Falkirk w centralnej Szkocji.
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Droga wodna |
Forth and Clyde Canal |
Dane techniczne | |
Różnica poziomów |
24 m |
Rodzaj napędu |
elektrohydrauliczny |
Położenie na mapie Falkirk ![]() | |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii ![]() | |
Położenie na mapie Szkocji ![]() | |
![]() | |
Strona internetowa |
![Thumb](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Falkrikwheelanimationmedium.gif/320px-Falkrikwheelanimationmedium.gif)
22 maja 2002 roku królowa Elżbieta II otworzyła obiekt w trakcie obchodów Złotego Jubileuszu swego panowania. Otwarcie odbyło się z miesięcznym opóźnieniem, spowodowanym przedwczesnym otwarciem śluz przez wandali[1].
Różnica poziomów pomiędzy dwiema taflami wody wynosi 24 m[uwaga 2]. „Diabelski młyn z Falkirk” zaprojektowany został przez brytyjskie przedsiębiorstwo Butterley Engineering. Średnica koła śluzy wynosi 35 m. Kształt ramion windy śluzy został zaprojektowany w nawiązaniu do kształtu celtyckiego dwuostrzowego topora – labrysa. Każde z dwóch równoległych ramion windy mieści obrotowo zamocowaną „gondolę” – dok o długości 25 m i pojemności 300 m³ wody, wyposażony w wodoszczelne wrota, do którego wpływa statek. Woda wraz ze statkiem łącznie waży 600[uwaga 3] ton (wraz ze śluzowanymi jednostkami)[2]. Utrzymanie gondol – doków w poziomie podczas obrotu zapewnia przekładnia zębata. Windę zaprojektowano do pracy przy obciążeniu wiatrem do 13,8 m/s[3] (≤ 6° B). Czas cyklu śluzowania wynosi ok. 15 min – obrotu o 180° 5½ min.[4], szybciej niż pokonanie pochylni o podobnej różnicy poziomów[5]. Napęd śluzy należy do wysoce ekonomicznych. Zastosowano przekładnię z instalacją hydrauliczną: silnik hydrauliczny uruchamiany pompą hydrauliczną napędzaną silnikiem elektrycznym o mocy 22,5 kW. Całkowite zużycie energii na 1 cykl śluzowania, tj. 4 min pracy silnika, potrzebnej do wprowadzenia w ruch koła śluzy wynosi 1,5 kWh.
- kolejne fazy obrotu Falkirk Wheel
- panorama Falkirk Wheel
- szczegóły mechanizmu przekładni obrotu gondoli – doku
- widok wejścia do gondoli – doku w górnym położeniu od strony wejścia do akweduktu
- Dosłownie: „koło z Falkirk”; lepiej oddaje[według kogo?] pol. „diabelski młyn z Falkirk”. Ang. Falkirk Wheel nawiązuje do Ferris Wheel – terminu pochodzącego od nazwiska konstruktora pierwszego diabelskiego młyna w Chicago, 1893 r. George’a Washingtona Gale’a Ferrisa, Jr..
- Zbliżoną różnicę poziomów 24,20 m posiada pochylnia „Oleśnica” na Kanale Elbląskim w Polsce; co w przybliżeniu odpowiada wysokości ośmiokondygnacyjnego budynku.
- Zgodnie z prawem Archimedesa, statek wpływający do doku – „gondoli”, wypiera tyle wody, ile sam waży. Podczas jałowego cyklu obrotu (bez statków) gondole wypełnione wodą również obciążone ciężarem 300 ton, co zapewnia stałość obciążeń działających na ramiona windy.
Wikiwand in your browser!
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.