![cover image](https://wikiwandv2-19431.kxcdn.com/_next/image?url=https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/St._Nicolas_Church.jpg/640px-St._Nicolas_Church.jpg&w=640&q=50)
Eparchia stawropolska
Z Wikipedii, wolnej encyclopedia
Eparchia stawropolska – jedna z eparchii Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego z siedzibą w Stawropolu. Jej obecnym ordynariuszem jest metropolita Cyryl (Pokrowski)[1], zaś funkcję katedry pełni sobór Kazańskiej Ikony Matki Bożej w Stawropolu. Eparchia obejmuje obszar Kraju Stawropolskiego z wyłączeniem rejonów minierałowodskiego, priedgornego i kirowskiego[1].
![]() Cerkiew św. Mikołaja w Kugulcie | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Kraj | |||
Siedziba |
Stawropol | ||
Data powołania |
1842/1843 | ||
Wyznanie | |||
Kościół | |||
Metropolia | |||
Sobór | |||
Biskup diecezjalny |
metropolita stawropolski i niewinnomysski Cyryl (Pokrowski) | ||
Dane statystyczne (2010) | |||
Liczba kapłanów • w tym diecezjalnych • w tym zakonnych |
483 | ||
Liczba parafii |
356 | ||
Liczba klasztorów |
1 | ||
Położenie na mapie Stawropola | |||
Położenie na mapie Rosji | |||
Położenie na mapie Kraju Stawropolskiego | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Eparchia powstała w 1842 lub 1843 pod nazwą kaukaska i czarnomorska, została wydzielona z eparchii astrachańskiej[2]. Następnie nosiła kolejno nazwy:
- kaukaska i jekatierinodarska – od 1867 do 1886
- stawropolska i jekatierinodarska – do 1916
- kaukaska i stawropolska – do 1922
- stawropolska i kubańska – do 1935
- stawropolska i dońska – do 1943
- stawropolska i piatigorska – do 1945
- stawropolska i bakijska – do 1994
- stawropolska i władykaukaska – do 2011
- stawropolska i niewinomysska – od 2011[2].
W momencie powstania eparchia prowadziła 192 placówki duszpasterskie. Jej pierwszym ordynariuszem został biskup Jeremiasz (Sołowjow), który zainicjował budowę kolejnych cerkwi, zaś w 1846 powołał w Stawropolu seminarium duchowne[2]. W 1885 z obszaru eparchii kaukaskiej wydzielono samodzielną eparchię władykaukaską i mozdocką (działała do 1920), zaś w 1919 decyzją Wyższego Zarządu Cerkiewnego Południa Rosji – eparchię kubańską i jekatierinodarską[2]. W latach 20. i 30. XX wieku, podobnie jak inne instytucje Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego, eparchia została poddana gwałtownym represjom – z polecenia władz bolszewickich doszło do ataków na duchowieństwo i zniszczenia większości świątyń. W Stawropolu z ponad 20 cerkwi czynnych przed rewolucją październikową czynna pozostawała jedna[2]. Częściowe odrodzenie życia religijnego w regionie miało miejsce po zmianie polityki władz ZSRR wobec Kościoła prawosławnego w czasie II wojny światowej oraz po objęciu godności biskupa stawropolskiego przez metropolitę Antoniego (Romanowskiego). Doszło wówczas do otwarcia szeregu nieczynnych cerkwi oraz reaktywacji pracy seminarium duchownego w Stawropolu. Zostało ono zamknięte ponownie w latach 60. XX wieku[2]. Sytuacja eparchii zmieniła się całkowicie po upadku ZSRR. W czasie sprawowania urzędu biskupa stawropolskiego przez Gedeona (Dokukina) w latach 1990–2003 liczba czynnych świątyń wzrosła czterokrotnie, otwarto również seminarium duchowne oraz prywatne szkoły prawosławne[2].
W 1995 i 1998 z terytorium eparchii stawropolskiej wydzielano odpowiednio eparchię elisteńską i kałmucką oraz eparchię bakijską i nadkaspijską[2]. W 2011 eparchia stawropolska i władykaukaska została rozdzielona na stawropolską i niewinnomysską, piatigorską i czerkieską oraz władykaukaską i machaczkalską[3]. W 2012 wydzielono z niej eparchię gieorgijewską[4].
W 2010 w eparchii działało 356 cerkwi parafialnych, ponadto również 47 kaplic, 50 cerkwi filialnych, 20 domów modlitewnych i 19 cerkwi domowych, obsługiwanych przez 483 kapłanów[1].