Dendropicos – rodzaj ptaków z podrodziny dzięciołów (Picinae) w obrębie rodziny dzięciołowatych (Picidae).
Szybkie fakty Domena, Królestwo ...
Zamknij
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce[8].
Długość ciała 12–22 cm; masa ciała 17–52,5 g[8].
Rodzaj zdefiniował w 1849 roku francuski przyrodnik Alfred Malherbe w artykule poświęconym systematyce dzięciołów opublikowanym w czasopiśmie Mémoires de l’Académie nationale de Met[1]. Malherbe wymienił kilka gatunków – Picus mystaceus Vieillot, 1818 (= Picus namaquus A.A.H. Lichtenstein, 1793), Picus (Dendrobates) schoënsis[uwaga 3] Rüppell, 1842, Picus minutus Temminck, 1823 (= Dendropicos elachus Oberholser, 1919), Dendropicos hartlaubii[uwaga 1] Malherbe, 1849 i Dendropicos lafresnayi[uwaga 1] Malherbe, 1849 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Dendropicos lafresnayi[uwaga 1] Malherbe, 1849 (dzięcioł plamisty)[9].
Etymologia
- Dendropicos: gr. δενδρον dendron ‘drzewo’; późnogr. πικος pikos ‘dzięcioł’, od łac. picus ‘dzięcioł’[10].
- Mesopicos: gr. μεσος mesos ‘środkowy, pośredni’; późnogr. πικος pikos ‘dzięcioł’, od łac. picus ‘dzięcioł’[11]. Gatunek typowy: Malherbe wymienił kilka gatunków – Picus goertae Statius Müller, 1776, Picus passerinus Linnaeus, 1766, Picus kirkii Malherbe, 1845, Picus fumigatus d’Orbigny, 1840, Picus sanguineus A.H.H. Lichtenstein, 1793, Mesopicos cecilii[uwaga 4] Malherbe, 1849 i Mesopicos desmuri Malherbe, 1849 (= Picus abyssinicus Stanley, 1814) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Picus goertae Statius Müller, 1776[12].
- Scolecotheres: gr. σκωλεξ skōlex, σκωληκος skōlēkos ‘robak, larwa’; -θηρας -thēras ‘łowca’, od θηραω thēraō ‘polować’, od θηρ thēr, θηρος thēros ‘bestia, zwierzę’[13]. Gatunek typowy: Reichenbach wymienił kilka gatunków – Picus capensis J.F. Gmelin, 1788 (= Picus griseocephalus Boddaert, 1783), Dendrobates spodocephalus Bonaparte, 1850 (= Picus goertae Statius Müller, 1776), Dendrobates poliocephalus Bonaparte, 1850 (= Picus goertae Statius Müller, 1776), Picus goertae Statius Müller, 1776, Dendrobates immaculatus Swainson, 1837 (= Picus griseocephalus Boddaert, 1783), Picus (Chloropicus) pyrrhogaster Malherbe, 1845, Picus rubiginosus Swainson, 1820, Dendromus nivosus Swainson, 1837, Chloropicus caroli Malherbe, 1852 i Dendrobates gabonensis J. Verreaux & E. Verreaux, 1851 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Picus goertae Statius Müller, 1776[14].
- Ipoctonus: gr. ιποκτονος ipoktonos ‘zabijający korniki’, od ιψ ips, ιπος ipos ‘kornik’; κτεινω kteinō ‘zabić’[15].
- Polipicus: gr. πωλος pōlos ‘dziewica’; późnogr. πικος pikos ‘dzięcioł’, od łac. picus ‘dzięcioł’[16]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Polipicus elliotii Cassin, 1863.
- Ipopatis: gr. ιψ ips, ιπος ipos ‘kornik’; πατεω pateō ‘jeść’, od πατεομαι pateomai ‘jeść’[17]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Dendrobates gabonensis J. Verreaux & E. Verreaux, 1851.
- Ipophilus: gr. ιψ ips, ιπος ipos ‘kornik’; φιλος philos „miłośnik”[18]. Gatunek typowy: autorzy wymienili dwa gatunki – Picus obsoletus Wagler, 1829 i Picus murinus Sundevall, 1850 (= Picus obsoletus Wagler, 1829) – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Picus obsoletus Wagler, 1829[14].
Podział systematyczny
Gatunki D. elliotii, D. goertae, D. griseocephalus zostały wyodrębnione z rodzaju Mesopicos, natomiast D. obsoletus z rodzaju Ipophilus[19][20]. Do rodzaju należą następujące gatunki[21]:
- Dendropicos obsoletus (Wagler, 1829) – dzięcioł brązowogrzbiety
- Dendropicos stierlingi Reichenow, 1901 – dzięcioł tanzański
- Dendropicos goertae (Statius Müller, 1776) – dzięcioł popielaty
- Dendropicos spodocephalus (Bonaparte, 1850) – dzięcioł szarogłowy
- Dendropicos griseocephalus (Boddaert, 1783) – dzięcioł ciemnogłowy
- Dendropicos abyssinicus (Stanley, 1814) – dzięcioł abisyński
- Dendropicos elachus Oberholser, 1919 – dzięcioł szary
- Dendropicos poecilolaemus Reichenow, 1893 – dzięcioł równikowy
- Dendropicos fuscescens (Vieillot, 1818) – dzięcioł jasnolicy
- Dendropicos lugubris Hartlaub, 1857 – dzięcioł czarnouchy
- Dendropicos gabonensis (J. Verreaux & E. Verreaux, 1851) – dzięcioł pręgouchy
- Dendropicos elliotii (Cassin, 1863) – dzięcioł zmienny
Podgatunek D. fuscescens.
Nowa nazwa dla Dendropicos Malherbe, 1849 ze względu na puryzm.
Podgatunek Chloropicus namaquus.
Podgatunek Veniliornis kirkii.
D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J. Lovette S.M. Billerman & I.J.S.M.B.& I.J., Woodpeckers (Picidae), version 1.0., [w:] S.M.S.M. Billerman, B.K.B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.picida1.01 [dostęp 2020-10-06] (ang.), Dendropicos. ![Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji](//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Closed_Access_logo_alternative.svg/8px-Closed_Access_logo_alternative.svg.png)
J. Fuchs, J.-M. Pons. A new classification of the Pied Woodpeckers assemblage (Dendropicini, Picidae) based on a comprehensive multi-locus phylogeny. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 88, s. 28–37, 2015. DOI: 10.1016/j.ympev.2015.03.016. (ang.).
M.J. Dufort. An augmented supermatrix phylogeny of the avian family Picidae reveals uncertainty deep in the family tree. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 94 (A), s. 313–326, 2016. DOI: 10.1016/j.ympev.2015.08.025. (ang.).
- A. Malherbe. Nouvelle classification des Picinées ou pics, devant bervir de base a une monographie de ces oiseaux grimpeurs, accompagnée de planches peintes. „Mémoires de l’Académie nationale de Met”. 30, s. 313–367, 1849. (fr.).
- J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 4: Klettervögel. Cz. 2: Spechte. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1863, s. 1–179. (niem.).
- The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
Identyfikatory zewnętrzne
(
takson):