Loading AI tools
jezioro w Japonii Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Biwa (jap. 琵琶湖 Biwa-ko) – największe, słodkowodne jezioro Japonii. Położone na wyspie Honsiu, w prefekturze Shiga. Południowy kraniec jeziora znajduje się ok. 10 km na północny wschód od Kioto[1]. Nazwa jeziora pochodzi od skojarzenia z kształtem instrumentu muzycznego, rodzajem lutni, która nazywa się biwa.
![]() Widok jeziora z kosmosu | |
Położenie | |
Państwo | |
---|---|
Lokalizacja | |
Miejscowości nadbrzeżne |
Hikone, Ōtsu, Maibara, Nagahama, Ōmihachiman, Kusatsu, Moriyama, Yasu |
Wysokość lustra |
86 m n.p.m. |
Wyspy |
3 |
Morfometria | |
Powierzchnia |
674 km² |
Wymiary • max długość • max szerokość |
|
Głębokość • maksymalna |
|
Objętość |
27,5 km³ |
Hydrologia | |
Rzeki zasilające |
118 |
Rzeki wypływające | |
Rodzaj jeziora |
tektoniczne |
Położenie na mapie Japonii ![]() | |
![]() |
Jezioro jest pochodzenia tektonicznego. Uważa się, że jest jednym z najstarszych jezior na świecie. Jego wiek szacuje się na około 5–6 mln lat[2][3]. Jezioro zawsze dostarczało ryb i wody pitnej dla ludności (obecnie - ok. 14 milionów mieszkańców aglomeracji Kioto i Osaki), jego wody służyły do nawadniania pól, a z czasem były wykorzystywane przez przemysł. Jeszcze ok. połowy XX w. powierzchnia jeziora wynosiła 716 km². Od tego czasu na wschodnich, nizinnych brzegach rozpoczęto budowę systemu tam i osuszanie objętych nimi fragmentów jeziora z przeznaczeniem dla rolnictwa. Do końca lat 60. XX w. powierzchnia jeziora zmalała w ten sposób już o 22,5 km²[4]. Obecnie (2020 r.) powierzchnia jeziora wynosi 674 km², długość linii brzegowej 235 km, maksymalna głębokość basenu północnego to 104 m, a południowego 8 m[5]. Wpada do niego 118 cieków wodnych, z czego 38 większych[4], natomiast wypływa tylko jeden – rzeka Yodo.
Otoczone górami porośniętymi lasem jezioro Biwa od dawna znane jest z pięknego krajobrazu i krystalicznie czystej wody, opiewane w poezji i uwieczniane na obrazach[3]. Jest ważnym celem turystycznym i ośrodkiem wędkarstwa sportowego.
Obszar jeziora i jego otoczenie należy do Quasi-Parku Narodowego Biwako.
W latach 1576–1579 nad brzegiem jeziora Biwa pierwszy z „trzech zjednoczycieli państwa”, Nobunaga Oda (1534–1582), zbudował zamek Azuchi w specjalnie wybranym, korzystnym strategicznie punkcie, blisko Kioto, aby kontrolować szlaki prowadzące do stolicy oraz ruch pomiędzy wrogimi mu klanami: Uesugi, Takeda i Mōri.
Obszar wokół jeziora należał w przeszłości do prowincji Ōmi. Usytuowana w pobliżu politycznego centrum kraju i jego stolicy Kioto, od czasów starożytnych była węzłem komunikacyjnym między wschodnią i zachodnią Japonią, a przez jezioro Biwa transportowano ryż i towary do Kioto i Osaki z regionów położonych nad Morzem Japońskim i północy kraju. Miały tu miejsce także wydarzenia o zasadniczym znaczeniu dla całego kraju. W 1600 roku w pobliżu miejscowości Sekigahara trzeci „zjednoczyciel”[uwaga 1], Ieyasu Tokugawa (1543–1616), odniósł zwycięstwo w ważnej bitwie, co pozwoliło mu na osiągnięcie pełnej władzy nad krajem dla jego rodu na 250 lat[3].
Po zwycięskiej bitwie i przejęciu kontroli nad krajem, Ieyasu Tokugawa przekazał fudai-daimyō Naomasie Ii (1561–1602) zamek Sawayama usytuowany przy brzegu jeziora, czyniąc go panem dzisiejszego Hikone. Po śmierci Naomasy został rozebrany, a nowy zamek wzniesiono na pobliskim wzgórzu Hikone.
Kanał Biwa (Biwa-ko Sosui, ang. Lake Biwa Canal) został zbudowany w okresie Meiji (1868–1912) w celu nawadniania, transportu, wytwarzania energii i dostarczania wody pitnej z jeziora Biwa do Kioto. Brzegi kanału słyną z kwitnących kwiatów wiśni (sakura) na wiosnę[6].
Jest to jeden z największych obiektów dziedzictwa przemysłowego, który jest nadal wykorzystywany. Składa się z trzech głównych kanałów o różnej długości: (1) – 20 km, (2) – 7,4 km (biegnie w tunelu), (3) – 3,3 km. W 1881 roku gubernator prefektury Kioto, Kunimichi Kitagaki, planując budowę nowych fabryk oraz rozwój transportu towarów statkami, zdecydował o wykorzystaniu mocy wody z jeziora Biwa. Uczynił to, aby odbudować Kioto, które podupadło w wyniku zniszczeń wojennych pod koniec okresu Edo i utraciło znaczenie gospodarcze po przeniesienia stolicy do Tokio. Ważne publiczne prace powierzano wówczas zagranicznym inżynierom, ale budowa Kanału była pierwszą inwestycją całkowicie zrealizowaną wyłącznie przez Japończyków. Budowa rozpoczęła się w 1885 roku i została ukończona w ciągu pięciu lat. Po wielu zmianach i przebudowach Kanał do dziś zaopatruje Kioto w wodę[7].
W okresie Edo wzdłuż południowego i wschodniego brzegu jeziora przebiegał jeden z pięciu traktów systemu Gokaidō o nazwie Nakasendō (inaczej Kiso Kaidō)[uwaga 2], o długości około 530 km, łączący Kioto i Edo. Znajdowało się tam 10 (z 69 stacji szlaku ogółem) odpoczynkowych stacji pocztowych (shukuba):
Szlaki podróżne odegrały znaczącą rolę w utrzymaniu władzy rodu Tokugawa. Były one bowiem wykorzystane do kontroli lokalnych daimyō przy pomocy systemu o nazwie sankin-kōtai („zmiennego uczestniczenia w służbie”). Został on wprowadzony przez Iemitsu w 1635 roku jako bezwzględny obowiązek polegający na tym, że daimyō musieli spędzać tyle samo czasu w Edo, jak i w swoich hanach. Przeważnie był to okres jednego roku. Kiedy daimyō opuszczał ze swoją bardzo liczną świtą Edo, udając się do własnej siedziby, musiał zostawiać żonę i synów jako zakładników. Orszaki musiały podróżować ściśle wyznaczoną trasą i nie wolno im było komunikować się po drodze z władcami ziem, przez które przechodzili[8].
W 1872 roku cesarz otworzył pierwszą w Japonii linię kolejową biegnącą pomiędzy Jokohamą i Tokio. Została ona zbudowana dzięki brytyjskim kredytom przez brytyjskich inżynierów. Natomiast pierwszą linią zbudowaną bez pomocy zagranicznej była linia łącząca Kioto z Ōtsu leżącym nad jeziorem Biwa.
Na jeziorze znajdują się trzy wyspy:
W niewielkiej świątyni buddyjskiej Isaki-ji, znajdującej się nad samym brzegiem jeziora, naprzeciwko wyspy Oki, jest kontynuowany od 1100 lat, co roku w dniu 1 sierpnia, rytuał nurkowania (skakania do wody) przez młodych adeptów świątyni z wysokości 7 m z belki o długości 13 m, wysuniętej ponad taflę wody. Według legendy zwyczaj ten wywodzi się od skoku mistrza Konryū (Konryū Daishi). Rzucił on z wysokiego brzegu miskę na jezioro, aby zebrać datki od rybaków na dole, a następnie zanurkował do wody, aby ją podjąć[13].
Bonbai to bonsai drzewek ume (rodzaj japońskiej moreli). Od 1957 roku – w okresie od połowy stycznia do połowy marca – w Nagahama jest organizowana co roku wystawa o nazwie Nagahama Bonbai Exhibition. Prezentowane jest tam kilkadziesiąt kwitnących wówczas drzewek. Niektóre z nich mają wysokość ponad 3 m i wiek 400 lat[14].
W jeziorze stwierdzono występowanie 595 gatunków zwierząt i 491 roślin. Z tego 62 są endemitami[2], w tym 16 gatunków ryb, 21 gatunków ślimaków, 9 gatunków małży i 12 gatunków owadów[5]. Między innymi są to:
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.