Loading AI tools
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
1 Brygada Armii Ludowej im. Ziemi Kieleckiej – związek partyzancki Armii Ludowej sformowany na Kielecczyźnie w 1944 roku, prowadzący głównie działania dywersyjne skierowane przeciw armii niemieckiej, polegające na niszczeniu transportów i linii komunikacyjnych.
![]() Orzełek Armii Ludowej | |
Historia | |
Państwo | |
---|---|
Sformowanie | |
Rozformowanie |
październik 1944 |
Dowódcy | |
Pierwszy |
mjr Henryk Połowniak „Zygmunt” |
Działania zbrojne | |
II wojna światowa | |
Organizacja | |
Rodzaj wojsk |
oddział partyzancki |
Podległość |
III Obwodu Armii Ludowej |
Skład |
patrz tekst |
Odznaczenia | |
![]() |
Została zorganizowana rozkazem dowódcy III Obwodu Armii Ludowej – płk. Mieczysława Moczara „Mietka” z dnia 13 lipca 1944 roku, za początek jej istnienia uznaje się dzień 26 lipca 1944 roku.
W jej skład weszły oddziały Armii Ludowej: im. M. Langiewicza (dowódca – ppor. Czesław Borecki „Brzoza”), im. B. Głowackiego (dowódca – sierż. Stefan Szymański „Góral”), im. Zawiszy Czarnego (dowódca – kpr. Wacław Młynek „Wrzos”), im. G. Narutowicza (dowódca – ppor. Tadeusz Maj „Łokietek”) oraz żołnierze AL zmobilizowani w rejonie Ostrowca Świętokrzyskiego. Początkowo brygada składała się z 2 batalionów i liczyła około 200 ludzi, pod koniec września składała się już z 3 batalionów (1 i 2 składały się z 3 kompanii, 3 z 2 kompanii), kompanii sztabowej i plutonu zwiadu, liczyła około 500 ludzi[1].
Zgodnie z rozkazem dowódcy III Obwody Armii Ludowej do głównych jej zadań bojowych należała walka z transportem wroga i niszczenie jego linii komunikacyjnych. W czasie swojej działalności przeprowadziła szereg akcji bojowych m.in. w dniu 2 sierpnia w rejonie Śniadki rozbiła 200 osobowy oddział „własowców”, 8 sierpnia na odcinku kolejowym Kielce – Skarżysko-Kamienna grupa minerska wysadziła pociąg wojskowy, 10 sierpnia w miejscowości Gustawów rozbiła 75 osobowy oddział niemiecki, 14 sierpnia w rejonie stacji kolejowej Węgle wysadziła most wraz z pociągiem wojskowym, 18 sierpnia na odcinku kolejowym Stąporków – Końskie wysadzono pociąg wojskowy, a w dniach 9 i 11 września zniszczono mosty kolejowe na linii Kielce – Włoszczowa.
W dniach 16–19 września 1 batalion brygady wziął udział w bitwie w lasach suchedniowskich, skąd przebił się w rejon Gruszki, gdzie skoncentrowała się cała brygada. W jej rejonie brygada została otoczona przez siły niemieckie i w dniu 29 września stoczono tam bitwę.
W nocy z 29/30 września w czasie przebijania się z okrążenia od brygady odłączył się 2 batalion. 2 batalion skierował się do lasów siekierzyńskich (koło miejscowości Siekierno-Rataje), gdzie w dniu 6 października wspólnie z oddziałami 2 Brygady AL „Świt” stoczył kolejną bitwę a następnie w nocy z 28 na 29 października przebił się pod Chotczą przez linię frontu.
Pozostałe oddziały brygady po bitwie pod Gruszką skierowały się w rejon Gór Świętokrzyskich, gdzie w połowie października brygada została rozformowana. Część żołnierzy udała się do miejsc zamieszkania, a z osób które były zdekonspirowane utworzono trzy oddziały: „Młota” (dowódca – por. Edmund Borowiecki „Młot”) i „Chytrego” (dowódca – por. Julian Kaniewski „Chytry”), oraz „Stefana” (dowódca – por. Stefan Czajka „Stefan”) które prowadziły działania bojowe do stycznia 1945 roku.
23 sierpnia 1944 1 Brygada AL im. Ziemi Kieleckiej została odznaczona Orderem Krzyża Grunwaldu III klasy za udział w walce z okupantem[2].
Elementem charakterystycznym brygady był noszony przeważnie na lewym ramieniu biały trójkąt równoboczny z zieloną obwódką i wyhaftowanymi an czerwono literami AL. Kolor zielony był z jednej strony symbolem lasu- schronienia partyzantów, z drugiej udziału ludności wiejskiej w walce[3]. Z uwagi na braki materiałowe w sierpniu 1944 te trójkąty miała 1/3 bądź 1/4 żołnierzy brygady, w pierwszej kolejności dostawali je oficerowie i podoficerowie. Zwykle umieszczany na lewym ramieniu, choć zdarzały się przypadki naszywania ich na czapki (w sposób przepisowy). Wzór został wymyślony w marcu-kwietniu 1944 r., rozpowszechnił się w sierpniu 1944 r.[3]
(w okresie 26 lipca – październik 1944)
Latem 1944 liczyła około 700 partyzantów[4].
Seamless Wikipedia browsing. On steroids.
Every time you click a link to Wikipedia, Wiktionary or Wikiquote in your browser's search results, it will show the modern Wikiwand interface.
Wikiwand extension is a five stars, simple, with minimum permission required to keep your browsing private, safe and transparent.